'Revolutie komt er, Fransen zijn ons voorbeeld'

In Duitsland protesteerden vandaag tienduizenden werklozen tegen de benarde situatie waarin zij zich bevinden. Het oproer kraait. DÜSSELDORF, 5 FEBR. “De Duitsers worden eindelijk wakker. Het is de hoogste tijd dat er in deze republiek iets verandert. Als wij werklozen niet demonstreren, gebeurt er helemaal niets.”

In de trein van Siegburg naar Düsseldorf krijgt Karin meteen bijval van de hele coupé. Ze is 45, al vier jaar werkloos en samen met een groep van dertig werkloze collega's van het 'werklozeninitiatief' in alle vroegte uit Siegburg vertrokken op weg naar het 'financiële hart van Noordrijn-Westfalen: de beurs.

“Er komt revolutie! De Fransen zijn ons voorbeeld”, roept haar buurman in de trein opstandig. “De regering moet weg. Het is toch beschamend met zo'n hoge werkloosheid te blijven zitten.” Maar anderen verwachten van een nieuwe regering ook weinig heil. “Ik geloof pas weer een bondskanselier als hij in een Golf naar zijn werk gaat”, zegt Karin.

In Düsseldorf aangekomen trekt de stoet van dertig werklozen door de kou naar het beursgebouw in het centrum van de stad. Het is een klein clubje, maar de stemming is strijdbaar. Mannen en vrouwen van veertig, vijftig jaar; te oud voor de arbeidsmarkt. Ze zijn dik aangekleed met mutsen en handschoenen. “Iedereen moet eindelijk eens weten dat wij het niet leuk vinden om werkloos te zijn”, zegt een oudere heer. Hij draagt een spandoek mee met de tekst 'Actie, geen berusting'. Op een ander spandoek staat: 'Koersen stijgen oké, winsten stijgen, ook oké. Werklozen stijgen, niet oké.'

De actie van de groep uit Siegburg maakt deel uit van de protesten, die vandaag in heel Duitsland zijn gehouden. In zo'n 200 steden - van Berlijn tot Rostock en van Hamburg tot München - voerden tienduizenden werklozen ludieke acties om de aandacht te vestigen op hun situatie. Volgens de nieuwste cijfers is de werkloosheid in Duitsland gestegen tot 4,8 miljoen. Een record: sinds de Tweede Wereldoorlog is de werkloosheid in de Bondsrepubliek niet meer zo hoog geweest.

In supermarkten werden 'bloemkolen' uitgedeeld als protest tegen het beleid van de regering van kanselier Kohl. En in plaatsen werden arbeidsbureaus volgeplakt met leuzen en in Saarbrücken kregen de actievoerders steun van hun Franse collega's. De demonstraties werden gesteund door de vakbonden en door kerkelijke organisaties. “Werkgevers hebben geen gevoel voor sociale verantwoordelijkheid meer”, zegt Benno Klein uit Siegburg.

Hij laat een fictief aandeel zien van de firma Jagoda. Zo heet de directeur van de landelijke arbeidsbureaus, die maandelijks de treurige werkloosheidcijfers bekend maakt. “Een cadeautje voor de baas, van de beurs.”

Pagina 21: 'Echte banen'

Dieter Kübbeler van het 'werklozeninitatief' is gelukkig dat werklozen in Duitsland nu eindelijk de straat op gaan. De Fransen hebben tenminste een Streitkultur. “Hier schamen de mensen zich dat ze geen baan hebben. Ze worden lui genoemd. Maar als je in dit land 40 bent geweest krijg je nauwelijks meer een baan.” Terwijl de werklozen de straat op gingen en de radio ieder uur het nieuwe werkloosheidscijfer van 4,8 miljoen herhaalde, werd in de Bondsdag in Bonn gedebatteerd over een nieuw banenplan van de regering.

De coalitie van Helmut Kohl was eerder deze week al nerveus geworden vanwege de demonstraties, die met het oog op de verkiezingen in september helemaal niet van pas komen temeer omdat de werklozen de acties maandelijks tot de verkiezingen willen herhalen. In allerijl heeft de regering een banenplan in elkaar gezet, dat inmiddels alweer hevig is bekritiseerd.

De regering wil gemeenten aansporen zich extra in te zetten om langdurig werklozen en jongeren aan een baan te helpen. Ook moeten bedrijven en gemeenten hun best doen om meer jongeren een gesubsidieerde stageplaats aan te bieden, vindt de regering.

Maar woordvoerders van de gemeenten schoven de bal terug naar Bonn en zeiden geen geld te hebben voor extra werkgelegenheidsprogramma's.

De voorzitter van de vakcentrale DGB, Dieter Schulte, noemde het banenplan van de regering een 'show', die niet tot werk leidt. De SPD van het banenplan een pijnlijke poging van de regering haar radeloosheid te verbloemen.

Intussen is ook binnen de regeringscoalitie hevige onenigheid uitgebroken over verspreiding van de werkloosheid.

De minister van Arbeid, Norbert Blüm, wil dat er meer geld wordt uitgetrokken voor werklozenprogramma's maar dat stuit bij zijn partijgenoten van de CDU en de FDP op veel verzet. “Wij willen echte banen. Die moeten de ondernemers scheppen”, zegt Benno Klein uit Siegburg. “De regering kan de voorwaarden voor investeringen verbeteren, maar ze bezuinigt uitsluitend op onze bijstand. Dat levert geen enkele baan extra op en vergroot de armoede in Duitsland.”