Prins benjamin van olympische elite

Kroonprins Willem-Alexander is vannacht op voordracht van voorzitter Juan Antonio Samaranch benoemd tot lid van het Internationaal Olympisch Comité. Niet iedereen is blij met deze uitkomst van de strijd tussen zes Hollandse kandidaten.

NAGANO, 5 FEBR. Tijdens het congres van het Internationaal Olympisch Comité (IOC), dat volgend jaar juni in de Zuid-Koreaanse hoofdstad wordt gehouden, zal kroonprins Willem-Alexander de olympische eed afleggen. Aan het begin van de IOC-sessie zal hij het Olympic Charter moeten voorlezen, terwijl hij met zijn hand de vlag met de olympische ringen vasthoudt. Pas nadat hij op plechtige wijze heeft gezworen dat hij de olympische beweging ten eeuwigen dage trouw zal blijven, treedt hij toe tot het IOC. Voorzitter Juan Antonio Samaranch heet hem dan welkom en pas op dat moment behoort Willem-Alexander officieel tot de 118 leden tellende gemeenschap van het IOC.

Vroeger werden IOC-leden voor het leven benoemd. Sinds kort is er voor nieuwe leden een maximumleeftijd van tachtig jaar. Willem-Alexander is met dertig jaar veruit het jongste lid. Voorheen was de 36-jarige sjeik Ahmad Al-Fahad-Al-Sabah uit Koeweit dat. Het oude Braziliaanse lid Jo Havelange, voorzitter van de wereldvoetbalfederatie FIFA, is met 81 jaar een veteraan binnen de olympische beweging.

Een IOC-lid fungeert in zijn land als ambassadeur van het Internationaal Olympisch Comité. Van hem wordt verlangd dat hij het IOC-bestuur door middel van rapportage op de hoogte houdt van de ontwikkelingen rond sport in zijn land van herkomst. Daarnaast zal hij deel uitmaken van een van de twintig IOC-commissies.

De afgelopen dagen gaf de 77-jarige Spaanse IOC-voorzitter nog eens blijk van zijn vrijwel onbeperkte macht binnen het IOC. Hij negeerde de zes Nederlanders die zich de afgelopen maanden kandidaat hadden gesteld voor het lidmaatschap. Terwijl de Nederlandse sportwereld zich in spanning afvroeg wie zou worden benoemd, had Samaranch zich al herhaaldelijk in stilte tot de kroonprins gewend met het verzoek tot het IOC toe te treden.

Prins Willem-Alexander is al enige tijd een bekende verschijning bij nationale en internationale sportontmoetingen. Tijdens de Winterspelen van Calgary in 1988 trok hij met de latere goudenmedaillewinnares Yvonne van Gennip al baantjes op de ijsbaan. Tijdens de Zomerspelen in Atlanta in 1996 werd hij voortdurend in de nabijheid van IOC-voorzitter Samaranch gesignaleerd. Hij baarde vooral opzien als fanatieke supporter van de Nederlandse afvaardiging. Hij ging voorop in de Oranjepolonaise bij de succesvolle medaillejacht van de Nederlanders.

Na de olympische triomf van de Nederlandse volleyballers stortte hij zich in de juichende massa. Niet alle volleyballers waren gecharmeerd van de koninklijke inmenging in het rondedansje in de arena. Willem-Alexander brak door het cordon van veiligheidsmensen rondom de roeiwedstrijden toen de Holland Acht zijn race winnend had afgesloten. Men kon hem er nog net van weerhouden met de roeiers in het water te springen. De Amerikaanse vice-voorzitter van het IOC, Anita Defrantz, maakte rapport op van het 'wangedrag' van de Nederlandse kroonprins en kaartte de schending van het protocol aan bij het Nederlandse IOC-lid Anton Geesink. Samaranch kon het enthousiasme van de prominente Nederlandse supporter wel waarderen en hield voortdurend contact met de prins.

Na afloop van de zitting in Nagano verklaarde Samaranch vanmorgen nogmaals Willem-Alexander goed te kennen. “Ik heb heel veel keren met de prins gesproken. Ik weet dat hij van de sport houdt en er ook veel voor wil doen. Wij hebben al eens hierover overlegd, maar de prins zei toen dat hij eerst met anderen moest overleggen.”

Samaranch gaf toe dat ook NOC*NSF-voorzitter Wouter Huibregtsen (een van de zes Nederlanders die IOC-lid wilden worden) een goede kandidaat was. “Maar toen eenmaal bleek dat hij er klaar voor was hebben we in de persoon van de prins gelukkig de allerbeste kandidaat gekregen.” Samaranch zei dat de benoeming van een tweede Nederlandse IOC-lid (een derde Nederlander, Hein Verbruggen, is lid op grond van zijn voorzitterschap van de internationale wielrenunie) “urgent” was geweest. “Oostenrijk en Nederland waren de enige landen die de Olympische Spelen hadden georganiseerd en nog maar één lid hadden. We gingen zeker een Oostenrijker benoemen. Toen kon Nederland natuurlijk niet achterblijven.”

In een reactie zei staatssecretaris Terpstra (Sport) vanmorgen: “Het eerste goud van Nagano is al binnen. Ik was net zo verbaasd als enthousiast als de kroonprins zelf toen wij van het aanbod van Samaranch hoorden. Het was uitdrukkelijk diens eigen initiatief waar we graag gebruik van hebben gemaakt, want Willem-Alexander zal het heel goed doen in zijn nieuwe functie.” Zij zal niet met de kroonprins meegaan naar IOC-vergaderingen om te controleren of de kroonprins zich aan zijn afspraken houdt om zich niet in politiek-gevoelige discussies te mengen. “Nee zeg, dan zou ik toch nog zelf lid worden van het IOC.”

Anton Geesink was tijdens de IOC-sessie van gisteren kandidaat voor toetreding tot het dagelijks bestuur. Maar tijdens de stemming van het bestuur kreeg de Belg Jacques Rogge de voorkeur. Niettemin toonde Geesink zich een goed verliezer. “Daarvoor ben ik te veel sportman. Verliezen hoort erbij. De benoeming van Willem-Alexander als lid verzacht veel. Ik kan er uitstekend mee leven”.

Hein Verbruggen, die zich de laatste dagen had geërgerd aan de Nederlandse lobby om in het IOC te komen, was kort in zijn reactie: “Het is goed zo.”

Ard Schenk, een van de zes Nederlanders die zich kandidaat stelden voor het IOC-lidmaatschap, toonde zich verbaasd dat de naam van de kroonprins pas twee dagen geleden opdook en dat hij vervolgens zelfs werd benoemd. “Hij is mij niet duidelijk hoe dat is gegaan. Maar het is wel een elegante oplossing voor wat een probleem was geworden met al die kandidaten. Het begon langzaamaan wel een zwaan-kleef-aan-spelletje te worden.” Schenk, chef de mission van de Nederlandse ploeg in Nagano, sprak van een zeer verrassende keuze. “Vooral als je bedenkt dat het IOC voortdurend de slogan power to the athletes gebruikt. Ook de roep om meer vrouwen in het IOC blijkt nu nergens op te slaan. Deze benoeming staat haaks op deze visie. Hier spreekt geen visie uit. Kennelijk worden royalty's belangrijker gevonden dan mensen uit de sport. Zo word je afgeserveerd.”

Staatssecretaris Terpstra: “Joh, Ard Schenk heeft niet eens de tijd om zich diplomatiek uit te drukken. Die zit tot over zijn oren in de voorbereidingen van de Winterspelen. Ook hij weet dat de kroonprins een sportman is in hart en nieren.”

30 september 1997: IOC-voorzitter Juan Antonio Samaranch maakt tijdens de dertiende Europese Sport Conferentie in Amsterdam bekend dat Nederland recht heeft op een tweede vertegenwoordiger in het Internationaal Olympisch Comité;

25 oktober 1997: Het bestuur van de overkoepelende sportbond NOC*NSF laat weten een kandidaat te willen voordragen als tweede Nederlandse lid van het IOC. Naast oud-schaatser Ard Schenk heeft ook NOC-voorzitter Wouter Huibregtsen belangstelling voor de functie;

29 oktober 1997: Staatssecretaris Erica Terpstra (Sport) stelt zich kandidaat;

28 november 1997: Els van Breda Vriesman, de secretaris-generaal van de internationale hockeyfederatie FIH, laat weten dat ze beschikbaar is voor het comité;

12 december 1997: Marc Top, lid van het hoofdbestuur van de internationale roeibond FISA, meldt zich als vijfde Nederlandse kandidaat;

18 januari 1998: Het wordt bekend dat Wim Jesse, manager bij de Geassocieerde Pers Diensten (GPD), zich per brief aan Samaranch kandidaat heeft gesteld;

3 februari 1998: Het nieuws lekt uit dat kroonprins Willem-Alexander zich op verzoek van Samaranch kandidaat stelt;

5 februari 1998: Willem-Alexander is gekozen tot lid van het IOC tijdens de Algemene Ledenvergadering van het comité in Nagano. Over zestien maanden zal hij de olympische eed afleggen en tot het IOC toetreden.