President Slowakije leest bij afscheid Mear de levieten

BRATISLAVA, 5 FEBR. De vertrekkende president van Slowakije, Michal Kovác, heeft gisteren in zijn laatste toespraak tot het parlement in Bratislava de regering van premier Vladimír Mear scherp gehekeld om “het gebrek aan democratie” in Slowakije.

De Europese Unie, de NAVO en de VS hebben de afgelopen jaren Slowakije de les gelezen wegens het gebrek aan respect voor de principes van de democratie en de rechtsstaat, zo memoreerde Kovác - en hun kritiek was “eerlijk”, zo voegde hij daaraan toe. “Ik ben ervan overtuigd dat het incorrect en misleidend is om ons tekort aan democratie en onze politieke fouten te wijten aan vermeende vooringenomenheid van internationale organisaties jegens ons”, aldus de president.

Kovác was vooral boos over de weigering van de regering-Mear om besluiten van het Constitutionele Hof waarmee ze het niet eens is uit te voeren. “Ik doel daarbij op anticonstitutionele manipulatie en het verhinderen van het referendum in mei vorig jaar.” De president refereerde aan de poging van de Slowaakse oppositie om aan het referendum van mei vorig jaar over het NAVO-lidmaatschap een vraag toe te voegen over directe presidentsverkiezingen. In strijd met de regels en ondanks de kritiek van het Constitutionele Hof schrapte de regering die vraag op het allerlaatste moment van het stembiljet.

Kovác, een bankier, werd president als bondgenoot - of beschermeling - van Mear, maar raakte al snel in conflict met de autoritaire premier. Zijn hele ambtstermijn is gekenmerkt door felle, vaak persoonlijke aanvallen en pesterijen van de premier. De ambtstermijn van Kovác loopt op 2 maart af. Het Slowaakse parlement is er eind vorige maand niet in geslaagd een opvolger te kiezen en zal daar in de volgende stemronde op vrijdag waarschijnlijk evenmin in slagen, aangezien geen van de politieke blokken de noodzakelijke drievijfde meerderheid heeft.

Als het parlement niet slaagt in de verkiezing van een opvolger van Kovác komt het grootste deel van de presidentiële bevoegdheden bij Mear terecht. In september kiezen de Slowaken een nieuw parlement. Maar de grondwet zegt niets over het aftreden van een regering of de benoeming van een nieuwe regering in afwezigheid van de president. Volgens de Slowaakse oppositie is die vage situatie juist de reden geweest waarom Mear vorig jaar het referendum over directe presidentsverkiezingen saboteerde en ook geen eigen kandidaat heeft aangewezen voor de opvolging van Kovác: door niets te doen krijgt hij ongedefinieerde macht. Mear spreekt dat tegen.

Gisteren is de zoon van Kovác, Michal jr., in Tsjechië gearresteerd. Hij was op weg naar Duitsland, om zich te melden bij de Duitse autoriteiten die hem in 1994 van fraude en verduistering beschuldigden. De Tsjechen hielden Kovác jr. aan op basis van dat oude Duitse arrestatiebevel. In Bratislava is met enige ironie vastgesteld dat de Tsjechen hem hebben opgepakt om hem uit te leveren aan een land waarnaar hij toch al onderweg was. (Reuters, AP)