Europa-debat (2)

Zo op het eerste gezicht lijkt de eis een 'publiek debat' over de euro te houden een goed idee. Bijna iedereen heeft wel wat munten op zak of op de bank. Bij verder nadenken komen wat bezwaren op:

Het Verdrag van Maastricht waarin de euro wordt aangekondigd is al lang geratificeerd. De politici lieten na, zoals terecht opgemerkt, er een publiek debat over te beginnen. Op goede gronden!

De gulden is al jaren gekoppeld aan de mark. Want Duitsland is Nederlands grootste handelspartner. Als Bonn de euro invoert moet Nederland mee. Als een grote economische crisis of een sociale explosie in Frankrijk invoering vertraagt, is er ook voor Nederland geen euro. Een debat in Nederland verandert niets, het verloopt in de leegte.

Wat de heer Philipse kennelijk is ontgaan, is dat de passage op weg naar de Europese Unie - van Kolen- en Staalgemeenschap via Euratom naar Rome; van Douane-Unie via 'Acte Unique' (meerderheidsbesluiten) naar Maastricht en Amsterdam - al dwong tot de volgende stap.

In geen van die stations ontstonden grote publieke debatten. De materie was te technisch. Bovendien zou vereenvoudiging in de discussie alleen geleid hebben tot een - de kiezer onwaardige - schreeuwpartij met de meest primitieve, op sentimenten spelende, dus populistische, argumenten.