Duikbeurs in Utrecht; Wrakken, krabben en scharren

Een visser aan de oever van het Oostvoornse Meer kijkt verbaasd op wanneer we - persluchtflessen op de rug, gekleed in donkere neopreenpakken - onze zwemvinnen aantrekken en duikmaskers opzetten. Langzaam laten we ons afglijden in een wereld die veel mensen nooit zullen zien: de wereld onder de golven. Boven water schijnt de zon, maar als we langzaam naar beneden glijden door het donkere, groene uitspansel, verdwijnt het zonlicht geleidelijk.

We zijn op weg naar een van de drie wrakken die daar liggen, het wrak van de Archimedes, een stoomschip dat hier in de 19de eeuw, toen dit meer nog een zee-arm was, is gezonken. Wrakduiken is altijd boeiend: net als een ruïne roept een wrak associaties op met vergane glorie en vergankelijkheid. Voor de kust van Nederland liggen duizenden wrakken, maar duiken op zee is lastig: je hebt een boot nodig en moet rekening houden met de wind en met de getijdenverschillen. Hier in Oostvoorne kun je van de walkant zo het water in.

Hoewel er op de Archimedes veel wordt gedoken, is de geschiedenis van het schip nog steeds onbekend. Waarschijnlijk was het een houten, Engels schip. Beweerd wordt dat het in 1839 is gezonken, maar in scheepsregisters staat de Archimedes niet vermeld. Wel op zeekaarten.

Mijn duikmaat volgt me met zijn camera en op achttien meter diepte vinden we het scheepswrak, waarvan nog slechts resten aanwezig zijn. We zweven boven het grote, antieke motorblok, waaronder scholen stekelbaarsjes wonen. De Zeeuwse en Zuid-Hollandse wateren zijn in binnen- en buitenland beroemd. De meeste binnenwateren hebben slecht zicht, maar hier bedraagt het ongeveer tien meter, voor Nederlandse begrippen behoorlijk wat. Rond het motorblok vinden we nog andere wrakstukken, zoals boegdelen en spanten. Om het wrak heen liggen grote mosselbedden, die veel op zandbodems groeien.

Na ongeveer twintig minuten stijgen we langs de met kleine schelpjes en sponsdiertjes begroeide ketting van de boei, die de scheepsresten markeren, weer langzaam op. De visser vraagt of we soms een paar van de zesduizend forellen, die hier uitgezet zijn, hebben gezien. We moeten hem teleurstellen: alleen stekelbaarsjes. Mopperend pakt hij zijn hengel en gaat op zoek naar een andere stek.

De volgende duik van die dag maken we bij het gemaal van Dreischor, in de Zeeuwse Grevelingen, een gebied dat bij duikers geliefd is om het kalme water en de mooie onderzeese begroeiing. Kleedhokjes voor duikers zijn er niet: we kleden ons naast de auto om, sjouwen de apparatuur over de dijk en dalen de trap naar het water af. De palen van het gemaal, dat overtollig zoet water uit de Zeeuwse polders pompt, steken boven water uit en zijn kaal en donker. Heel anders is het onder water: tussen stukken gele zeespons groeit een weelde aan oranje en witte anemonen. De tere anemonen strekken als onderzeese bloemen hun doorzichtige vangarmpjes uit om zwevende voedseldeeltjes te verzamelen. Krabbetjes schuifelen verschrikt weg, hoewel dappere exemplaren nog wel hun scharen in onze richting uitstrekken. Krabben zijn rovers, maar ook de straatvegers van de zee, net als hun familieleden, de garnalen.

Verspreid over de bodem liggen zeesterren en kleine visjes zoeken hun voedsel in het zand. In binnenwateren kun je snoeken of zelfs padden tegenkomen, maar daar is het hier te zout voor. Wij zweven over een gevlekte schar. Het dier blijft rustig liggen, maar de wendbare oogjes op de kop draaien snel heen en weer. We zijn ieder aan een kant van de schar en de vis is in staat om ons beiden tegelijk te bekijken. Plotseling schiet hij weg, een zandwolk achterlatend.

Wanneer we weer opduiken, worden we gadegeslagen door een ouder echtpaar. Als ik de cap van mijn duikpak afzet, zegt de man verbijsterd: 'een meisje!'

INFORMATIE

In Nederland kan in alle wateren, zoet en zout, worden gedoken. Populair zijn de Zeeuwse Wateren, en het Oostvoornse Meer, waar ook duikscholen zijn gevestigd. Op de enige Nederlandse duikbeurs, Duikvaker, geven opleidingsorganisaties, leveranciers van duikmaterialen en duikreisorganisatoren acte de présence. De hele dag zijn er modeshows van duikpakken en worden duikdemonstraties gehouden in een watertank. Duikvaker, Voordorphal, terrein Veemarkthallen te Utrecht, za 7 feb 10-18u en zo 8 feb 10-17u. Toegang ƒ 17,50. Kinderen tot 8 jaar gratis.