Crisis Armenië wekt zorgen over vredesproces Karabach

JEREVAN, 5 FEBR. Het aftreden van de Armeense president, Levon Ter-Petrosian, heeft bezorgdheid gewekt over het vredesproces in de kwestie-Nagorny Karabach, nu de 'haviken' in Jerevan de macht in handen hebben genomen.

Het aftreden van Ter-Petrosian werd gisteren gevolgd door dat van de voorzitter van het parlement, die hem eigenlijk als interim-president had moeten opvolgen tot er - op 16 maart - een nieuwe president is gekozen. Als gevolg van dat vertrek werd premier Robert Kotsjarian interim-president.

Kotsjarian - ex-president van de eenzijdig uitgeroepen 'republiek' die de Armeniërs in de Azerbajdzjaanse enclave Nagorny Karabach hebben uitgeroepen - beloofde gisteren direct zich te zullen houden aan de termen van het vredesoverleg met Azerbajdzjan. De nieuwe interim-president is echter, in tegenstelling tot Ter-Petrosian, een uitgesproken tegenstander van het doel van dat vredesoverleg: overeenstemming over een fasenplan voor de oplossing van de kwestie.

Een andere machthebber, minister van Defensie Vazgen Sarkisian - eveneens een uitgesproken 'havik' - kwam er gisteren openlijk voor uit dat Armenië zich na het opstappen van Ter-Petrosian harder zal opstellen in het vredesoverleg. “Natuurlijk wordt onze positie verhard. Niemand wil vrede meer dan wij. Maar ik geloof dat voorbereiding op oorlog de beste manier is om vrede te bewerkstelligen”, aldus Sarkisian.

Sarkisian leidt een nationalistische groep van oorlogsveteranen in de oorlog om Nagorny Karabach. Die organisatie heeft nauwe banden met het Jerkrapa (Vrijwilligers) Bataljon, dat er door Westerse mensenrechtenorganisaties van is beschuldigd religieuze organisaties, vooral die welke tegen de militaire dienstplicht ageren, het leven zuur te maken. “Het Jerkrapa Bataljon heeft een reputatie van intolerantie en wetsschendingen”, zei gisteren een deskundige van de organisatie Human Rights Watch. “Het gaat om een zeer duistere militie en een zeer duistere politieke groepering.”

De president van Azerbajdzjan, Aliyev, riep gisteren naar aanleiding van de crisis in Armenië zijn kabinet in spoedzitting bijeen en zei “zeer bezorgd” te zijn over het vredesproces.

Armenië, Azerbajdzjan en de Armeniërs van Nagorny Karabach praten in het vredesproces onder auspiciën van de Europese Veiligheidsorganisatie OVSE over een fasenplan, dat voorziet in een opgave, door de Armeniërs van Karabach, van veroverd Azerbajdzjaans gebied, de legering van een vredesmacht in dat gebied en de terugkeer van vluchtelingen. Daarna zou moeten worden gepraat over de toekomstige status van Karabach binnen Azerbajdzjan. Ter-Petrosian was het met dat OVSE-plan eens, maar de 'haviken' zijn tegen. Zij willen ijveren voor de onafhankelijkheid van Karabach en verzetten zich tegen een oplossing in fasen: over de status van Karabach zou vanaf het begin moeten worden gesproken. “Een regeling in etappes leidt tot oorlog”, zei gisteren Kotsjarian. (Reuter, AP, AFP)