Verliezen verdonkeremaand; Ambtenaar wist van verlies bij Yamaichi

TOKIO, 4 FEBR. Een voormalige hoge ambtenaar van het Japanse ministerie van Financiën heeft vandaag erkend allang op de hoogte te zijn geweest van verliezen bij het inmiddels failliete effectenhuis Yamaichi.

Hij ontkent echter opdracht te hebben gegeven de verliezen op illegale wijze te verbergen. De voormalige directeur van de afdeling effecten van het ministerie, Nobuhiko Matsuno, moest vandaag in het parlement uitleg geven over een bericht in de Nihon Keizai Shinbun (Japans Economisch Dagblad) vorige week, dat het ministerie “opdracht” had gegeven aan Yamaichi om verliezen buiten de boeken te houden.

Yamaichi ging in november vorig jaar failliet, waarbij verborgen verliezen van 265 miljard yen (4 miljard gulden) naar boven kwamen.

Matsuno zei vandaag dat er eind 1991 “op initiatief van Yamaichi overleg is geweest over tobashi”. Een ambtenaar van Financiën zegt desgevraagd dat dit te interpreteren is als “een erkenning dat Matsuno destijds al van de verliezen op de hoogte was”. Tobashi ('laten vliegen') duidt op het onderbrengen van aandelen bij andere bedrijven tegen een andere waarde dan de werkelijke marktprijs om zodoende een koersverlies te verdonkeremanen. Dankzij deze methode kwamen de verliezen van Yamaichi pas bij het faillissement afgelopen november in de openbaarheid. Ook het ministerie van Financiën stelt dat het pas sinds 17 november op de hoogte is.

Matsuno zei vandaag verder dat er in 1991 “misschien in het gesprek [met Yamaichi] aan de orde is geweest dat er diverse opties zijn te bedenken voor de rol van intermediair (voor tobashi), niet slechts bij binnenlandse bedrijven.” Volgens Matsuno was dit gesprek met de vice-president van Yamaichi “een gesprek in algemene termen”.

De Nihon Keizai Shinbun schreef vorige week echter dat men dit bij Yamaichi als aanwijzing zag om aandelen in het buitenland onder te brengen en zodoende koersverliezen op illegale wijze buiten de boeken te houden. Matsuno ontkende vandaag echter pertinent een dergelijke opdracht te hebben gegeven. De eerder genoemde ambtenaar van Financiën zegt echter desgevraagd dat “tobashi in feite wel neerkomt op het buiten de boeken houden van verliezen”.

De discussie over Matsuno's woorden toont een groot probleem van de Japanse bestuurspraktijk: ambtenaren houden zich het recht voor aanwijzingen te geven zonder een woord op papier vast te leggen.