Mallorca keert zich tegen Duitse kolonie

Op het Spaanse eiland Mallorca groeit de animositeit tussen de oorspronkelijke bewoners en de omvangrijke kolonie Duitsers. Dezen willen een politieke partij oprichten. De Mallorcanen zijn daar tegen.

PALMA DE MALLORCA, 4 FEBR. Horst Abel zucht eens diep. Achtentwintig jaar geleden kwam hij naar het paradijselijke eiland Mallorca. Duitsers werden toen nog met open armen ontvangen. “Men was de wapenbroederschap tussen Franco en Hitler nog niet vergeten”, mijmert hij. Abel bouwde er zijn riante villa; een brouwerij met aanpalend bierhuis en een imperium aan worstfabrieken. Honderd arbeiders verschaft hij dagelijks brood. En dan zou hij nu geen eigen politieke partij mogen oprichten? Dan kennen ze Horst Abel nog niet op Mallorca. “Bij tegenwerking krijg ik er plezier in, men moet mij niet onderschatten”, zegt Abel, terwijl zijn ogen versmallen.

Rondom Horst Abel (58) - bijgenaamd 'Worstkoning van Mallorca' - en zijn initiatief een partij voor Duitse immigranten op Mallorca op te richten woedde de afgelopen weken een storm van verontwaardiging. “Opgepast Mallorcanen, deze partij is extreem rechts”, waarschuwde de lokaal-nationalistische columnist Mateu Joan i Florit. “Ik geloof niet dat dit soort partijen erg wenselijk is”, voegde regio-president Jaume Matas van de Balearen er aan toe. “Deze meneer toont geen enkel respect voor de Mallorcanen, geen enkel”, meent de Mallorcaanse zanger Biel Majoral. Met een kritisch lied over de nieuwe immigranten op zijn eiland (“Nu zijn het de Duitsers die zijn gekomen/ze kopen heel het eiland Mallorca”) boekte de zanger afgelopen maand een onverwacht succes onder eilandgenoten.

Horst Abel ziet zichzelf als een Mallorqui, zij het met een Duits paspoort. De rust in zijn riante villa even buiten Palma, omgeven door groene golfvelden, wordt slechts verstoord door geknetter van drilboren die de grond bouwrijp maakt voor nieuwe villa's van immigranten. “Je betaalt hier belastingen, je kinderen leren Catalaans op school”, peinst de gemoedelijke vijftiger hardop, terwijl hij een pluisje van zijn Tiroler jas plukt. Maar nu hij volgend jaar wil meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen op Mallorca is het eiland opeens te klein. Alsof sinds kort het passief en actief stemrecht voor immigranten binnen de Schengen-landen is opgeschort. Abel geeft toe dat het “misschien geen handige zet was” zijn partij “Duitse Vrienden van Mallorca” te noemen. Maar hij leert van zijn fouten. “We zijn geen etnische partij. Andere Europeanen mogen ook meedoen.”

De Duitsers hebben zich stevig verankerd op het hoofdeiland van de Balearen. Twintig procent van de huizen wordt aan buitenlanders verkocht, het leeuwendeel aan Duitsers. Van de 750.000 geregistreerde bewoners zijn 100.000 buitenlanders, onder wie 30.000 Duitsers.

Daarnaast is er het massatoerisme. Op een steenworp afstand van het vliegveld, vijf minuten met de bus, ligt het kilometerslange strand en boulevard van Playa de Arenal. Veel Mallorcaans valt hier niet meer te ontdekken. Straat na straat staan Duitstalige restaurants en hotels klaar om hun gasten te ontvangen. De vers gearriveerde toerist wordt een “herzlich willkommen” geheten door de Bayernstube van Jürgen und Reinhilde. In nachtclub Oberbayern spelen “Helmut und die Dominos”.

Het pirateneiland Mallorca is van oudsher wel wat gewend wat invasies betreft. En zeker als zo'n invasie de vorm aanneemt van miljoenen marken die in de eilandeconomie worden gepompt, bestaan er weinig bezwaren. Maar de afgelopen zomers ging het steeds mis met het toerisme. In de periode mei tot september kieperden opmerkelijk veel toeristen van de balkons van hun hotelkamer. Tellingen van politierapporten zouden zelfs tot het onwaarschijnlijke aantal van negentig doden per zomer komen. Het vermoeden bestaat dat een en ander te maken had met bravoure-spelletjes na een avondje excessief gebruik van alcohol.

De Mallorcaanse horeca, beducht voor een slecht imago, kreeg afgelopen zomer bovendien de Duitse bioscoopfilm Ballermann 6 te verwerken. Deze ironisch bedoelde film toont hoe Duitse jongeren feesttoerisme op Mallorca beleven. Het drinken van (letterlijk) emmers Sangria en een groep vrijwel naakte toeristen die de inwoners van een dorp op de vlucht doet slaan bleken bij het Duitse publiek veel herkenning op te roepen. De film sloeg alle kasrecords. Ballermannfeestjes (met emmers Sangria) raakten populair, speciale Ballermann-reizen voor jongeren werden geboekt naar Mallorca.

Op het eiland zag men er de lol niet van in. President Jaume Matas sprak in een ingezonden brief aan Bild Zeitung zijn verontwaardiging uit over de “smakeloze” film en riep de Duitse toerist op tot meer respect voor de lokale eilandcultuur.

De kwestie werd in november vorig jaar verder op de spits gedreven na de bloedige moord op de Duitser Manfred Meisel. Meisel, bijgenaamd de Bierkoning van Mallorca, had zijn fortuin gemaakt in een bar die model stond bij de opnames van de Ballermann-film. Hij werd, samen met zijn zoontje van acht jaar en een assistente die voor zijn omvangrijke verzameling papegaaien zorgde, koelbloedig doodgeschoten in zijn luxe-villa. De nog onopgeloste moord had alle trekken van een afrekening. “Mallorca Mafia-eiland” kopten de Duitse kranten.

Wat zich van Mallorcaanse zijde aan sluimerend ongenoegen over Duitsers had opgespaard, ontlaadde zich in het plan van Horst Abel een partij op te richten. Nadat Bild Zeiting vorige maand in een vette kop had aangekondigd (Wurst-König gründet deutsche Partei auf Mallorca) waren er zelfs bedreigingen. “Ik kreeg een telefoontje dat ze me wilden vermoorden”, aldus Abel. Naar eigen zeggen deed hij tot driemaal toe tevergeefs aangifte om vervolgens zekerheidshalve een weekje naar Duitsland te vluchten. Net als bij de moord op zijn vriend Meisel toont de politie op Mallorca weinig belangstelling, meent Abel. “De afgelopen jaren zijn in totaal twaalf Duitsers op Mallorca vermoord, maar de politie onderneemt geen enkele actie. Ik zeg het klip en klaar: of ze zijn niet goed toegerust voor hun taak, of ze zijn niet geïnteresseerd in moorden op buitenlanders.”

In de Duitse gemeenschap is tot dusver weinig enthousiast gereageerd op het initiatief van Abel. “De meeste Duitsers die zich hier vestigen zijn juist weggevlucht uit de Duitse maatschappij en helemaal niet uit op een overname van Mallorca”, gruwelt Ralf Gehrlings. Als voorzitter van een groep kleinschalige Duitse ondernemers maakt hij deel uit van een overkoepelende Mallorcaanse organisatie. Gettovorming is wel het laatste wat hij wil. Volgens de Duitse advocaat Hans Freiherr von Rotenhan Thüngen is het “juist zeer belangrijk dat de Duitse gemeenschap hier op Mallorca integreert. Al is dat met de gereserveerde opstelling van de Mallorcanen niet altijd even makkelijk”.

Ondanks het gebrek aan enthousiasme onder zijn landgenoten is Abel van plan zijn initiatief door te zetten. Over de medeoprichters van zijn partij doet hij nog wat schimmig, maar het programma ligt er al. Hoofdpunten omvatten een snellere verstrekking van verblijfsvergunningen voor Europese residenten, efficiëntere aanpak van de criminaliteit jegens buitenlanders en een registratieplicht voor niet-toeristen om te voorkomen dat drugshandelaren en andere criminelen op het eiland onderduiken. Ook Abel toont zich voorstander van integratie. Zo dient de lokale Catalaanse voertaal binnen de gemeenteraad onmiddellijk vervangen te worden door het Spaans. Zodat ook de buitenlanders kunnen begrijpen wat er gezegd wordt. Horst Abel: “We zullen pal staan voor de Europese belangen op dit eiland.”