Eb en vloed schuren strand van Ameland langzaam weg

In een jaar tijd is over een lengte van een halve kilometer vijftig meter strand op Ameland opgeslokt door de zee. De Amelanders maken zich zorgen.

AMELAND, 4 FEBR. Het zeewater spoelde dit weekeinde korte tijd rond de vijf meter diepe funderingen van het strandpaviljoen bij Ballum. Ongerust is eigenaresse T. Hemminga niet. “Ik vind het hooguit spannend. Gelukkig breken we de opbouw elke winter af. Alles staat hoog en droog.” Hoewel, ze geeft toe: “Vroeger zeiden we: die funderingen staan wel vijf meter diep. Nu denken we: 'maar' vijf meter.” Hemminga heeft er echter vertrouwen in dat Rijkswaterstaat maatregelen zal nemen om de afkalving van het strand tegen te gaan.

Een in de richting van het strand 'wandelende', drie kilometer lange zandbank veroorzaakt de strandafslag. “De bank wil op het strand aanlanden, maar een sterke stroming houdt hem tegen”, legt G. de Jong van Rijkswaterstaat op Ameland uit.

Als gevolg hiervan is de eb- en vloedstroom het strand langzaam aan het wegschuren, vooral bij hoog water in combinatie met noordwestenwind. Eergisteren verdween er bij hoogtij een paar meter in het zeewater.

Burgemeester R.S. Cazemier van Ameland is bezorgd over de voortgaande afslag. In een jaar tijd is over een lengte van een halve kilometer vijftig meter strand opgeslokt door de golven. Op sommige plaatsen is de breedte van het strand nog maar 25 meter. De natuurkrachten zijn volgens Cazemier 'overweldigend'. “De zandbank verplaatst elf miljoen kubieke meter zand.”

Cazemier wil niet wachten met maatregelen tot de duinenrij bedreigd wordt. “Rijkswaterstaat wil pas ingrijpen als de veiligheid in het geding is. Dat is nog niet het geval, maar als dit doorgaat lopen de recreatieve belangen wel gevaar en mogelijk ook de veiligheid.” Vorig jaar, toen de zandbank zich voor het eerst deed gelden, werd er bij de strandovergang een zwemverbod ingesteld. Ook werd een deel van het badstrand toen afgesloten.

Amelanders raken niet snel in paniek, maar bezorgd is men wel, weet Cazemier. In de jaren vijftig verdween strandhotel Steinvoorte bij Nes in de golven. In oktober 1970 moest bij dezelfde strandovergang het gerenommeerde hotel Scheltema worden afgebroken. Een hevige storm had de duinen ervoor weggeslagen. “Er zijn dus redenen dat de zaak hier nogal gevoelig ligt”, beseft Cazemier.

Raadslid P.J. IJnsen van van de lokale partij Algemeen Belang kaartte de zaak onlangs aan bij het gemeentebestuur. Hij vindt de situatie “verontrustend”. “Rijkswaterstaat zegt dat het wel meevalt. Het beleid is om de zee zijn gang te laten gaan. Maar het zeewater vreet steeds meer strand op. Er moeten maatregelen getroffen worden om de geul te dichten. Doe je niks, dan gaat de afkalving door.”

Aanstaande vrijdag voert Cazemier overleg met Rijkswaterstaat. De Jong denkt dat de beste oplossing is de geul om te leggen. “We kunnen ook een deel ervan afdammen, zodat de kracht van de stroom vermindert. Vanaf het strand kun je dan met vrachtauto's zand in de geul storten.”

'Zandsuppletie', waarbij grote hoeveelheden zand bij het strand worden gestort, is geen oplossing, stelt De Jong. “Dat is een grote ingreep, waarbij je met schepen vanaf de Noordzee zand moet halen. Zo'n operatie duurt lang en kost miljoenen. Maar als we de geul nu gaan voeden dan ben je in een paar weken klaar.”

Overigens zal dit jaar extra zand voor de kust bij Hollum worden gestort. De meeste zandsuppleties werden in het verleden bij Ameland uitgevoerd: in 1970 bij Hollum en daarna nog vijf keer tussen Nes en Buren, de zuidwesthoek, bij Ballum en vorig jaar in Hollum.