Diergezondheid zwakke schakel in veehouderij

Precies een jaar na het uitbreken van varkenspest schetst onderzoeksbureau NRLO een schrikbarend beeld van de toekomst. Besmetting met dierziekten zal toenemen als niet snel maatregelen volgen.

DEN HAAG, 4 FEBR. De kans op besmettingen met dierziekten zal, als er geen maatregelen worden genomen, de komende jaren toenemen. Diergezondheid blijft de zwakke schakel in de Nederlandse veehouderij.

Dit blijkt uit het rapport 'Naar een gezonde veehouderij' van de Nationale Raad voor Landbouwkundig Onderzoek (NRLO) dat gisteren aan directeur-generaal J. van Leeuwen van het ministerie van Landbouw is aangeboden. Het onderzoek richtte zich op de toekomst van de Nederlandse intensieve veehouderij en in het rapport wordt geprobeerd op basis van de feiten uit het heden een beeld te krijgen van de gezondheidsrisico's. De NRLO wil het beleid zo aanpassen dat besmetting zo goed en goedkoop mogelijk wordt voorkomen en bestreden.

Vandaag is het precies een jaar geleden dat het eerste geval van varkenspest in de recente epidemie officieel werd geconstateerd bij varkenshouder M. Melis in Venhorst.

Met het uitbreken van de varkenspest werd duidelijk dat besmettelijke dierziekten een verwoestend effect kunnen hebben op de agrarische sector. In totaal kostte de pest de sector en de overheid tot nu toe elk zo'n drie miljard gulden.

Oorzaak van het door NRLO geconstateerde toenemende besmettingsgevaar is de stijgende mobiliteit van mensen en dieren en de frequentere contacten met besmettingshaarden in onder meer Oost-Europa. Daarnaast is het Europese non-vaccinatiebeleid bij besmettelijke ziekten als varkenspest en mond- en klauwzeer debet aan het hogere gezondheidsrisico. Ook de groei van het aantal bedrijven waar exotische dieren worden gehouden vergroot de kans op besmetting, aldus de raad.

De NRLO stelt dat de Nederlandse veehouderij en de Nederlandse overheid voor een groot dilemma staan. “Noch het vasthouden aan het zogenoemde non-vaccinatiebeleid van de EU, noch het opgeven daarvan is aantrekkelijk”, schrijft de raad. De raad constateert ook dat informatie over de gezondheidsstatus van de veestapel wel volop wordt verzameld, maar onvoldoende wordt benut. Het ontbreekt aan een overkoepelend orgaan dat als spil tussen de verschillende instanties zou kunnen fungeren.

Volgens A.A. Dijkhuizen, hoogleraar in de economie van dierziekten en dierziektenbestrijding aan de Landbouwuniversiteit Wageningen is het vooral van belang de krachten van de verschillende veterinaire en economische experts te bundelen. Dijkhuizen, die zelf meewerkte aan het onderzoek: “Met de ervaringen die we hebben opgedaan bij de bestrijding van de varkenspest en met een betere diagnostisering van dierziekten in het algemeen moeten de kosten een stuk omlaag kunnen. Zo moet zowel preventie als bestrijding veel adequater worden”, aldus Dijkhuizen.

De Landbouwuniversiteit kan volgens de professor vooral een rol spelen bij onderzoek naar de economische factoren van besmettingen en helpen met het ontwikkelen van betere methoden om varkenspest en mond- en klauwzeer sneller te herkennen.

Door het opzetten van een zogenoemde task force, een werkgroep waarin onder meer het ministerie, de Landbouwuniversiteit Wageningen en het onderzoeksbureau ID-DLO vertegenwoordigd moeten zijn, moet een adequatere bestrijding van besmetting kunnen worden bereikt. Te denken valt aan een strikte verdeling van de verantwoordelijkheid, grotere veterinaire kennis van epidemiologie, en het oplossen van het spanningsveld tussen gezondheids- en milieu-eisen, aldus de NRLO.

De landbouworgansiatie LTO-Nederland heeft verheugd gereageerd op de berichten van de NRLO, hoewel er wel reserves zijn om actief mee te doen met de task force. “We hebben in november 1996 al voorgesteld om een groep samen te stellen uit de overheid en de sector om besmettingsgevaar te bestrijden en voorkomen, dus we zijn erg blij dat dit initiatief er nu ligt. Het is te hopen dat deze werkgroep als een soort spelbepalende middenvelder zal gaan werken die alle spelers dezelfde kant op laat lopen. Zoiets als de pest mag nooit meer gebeuren”, aldus een woordvoerder van LTO-Nederland.

Volgens Dijkhuizen van de Landbouwuniversiteit moet de werkgroep nog dit jaar kunnen beginnen. “Er zal nog wel onderhandeld worden over wie welke kosten draagt, maar het is voor alle betrokkenen het beste om zo snel mogelijk operationeel te zijn”, zegt Dijkhuizen.