Bekering in cel kon Karla Faye Tucker niet redden; Texas executeert eerste vrouw in 135 jaar

In Texas is vannacht de wegens moord ter dood veroordeelde Karla Faye Tucker geëxecuteerd. Pleidooien om het leven van de in de gevangenis tot christen bekeerde Tucker te sparen haalden niets uit.

WASHINGTON, 4 FEBR. Enkele minuten nadat Karla Faye Tucker gisteravond met een dodelijke injectie was terechtgesteld deed een ooggetuige van de executie al verslag van haar dood. Voor een woud van microfoons en televisiecamera's vertelde hij over haar laatste woorden en momenten. Texas, waar jaarlijks tientallen keren de doodstraf wordt uitgevoerd, had voor het eerst in 135 jaar een vrouw ter dood gebracht.

Het lot van de 38-jarige Tucker, die een gruwelijke moord met een pikhouweel op haar geweten had, heeft de Amerikaanse media dezer dagen intensief beziggehouden. Haar levensverhaal - van drugsgebruikster, prostituee en moordenares tot herboren christen in de dodencel - maakte een debat los over schuld en boete, wraak en verlossing. Zou Texas, de staat die in de Verenigde Staten verreweg het vaakst de doodstraf uitvoert, op het laatste moment haar leven sparen? Een onwaarschijnlijke coalitie van sympathisanten had daarvoor gepleit, van principiële tegenstanders van de doodstraf tot conservatieve christenen als de dominees Pat Roberston en Jerry Falwell, die wèl in de doodstraf geloven, maar ook vinden dat Tucker zó veranderd was dat ze het verdiende om te blijven leven.

Maar het mocht niet baten. Nadat de Raad voor gratie en vrijspraak maandag al met zestien tegen nul stemmen had besloten om Tuckers straf niet om te zetten in levenslang, weigerde gouverneur George W. Bush, zoon van de voormalige president, gisteravond om dertig dagen uitstel van executie te verlenen. Ook een laatste beroep op het Hooggerechtshof haalde niets meer uit.

In haar talrijke vraaggesprekken heeft Tucker herhaaldelijk gezegd dat ze niet speciaal behandeld wilde worden vanwege haar geslacht. Bush was het daarmee eens: voor de slachtoffers maakte het geslacht van de moordenaar immers ook niets uit. Tucker wilde erkenning voor haar transformatie van een gevaar voor de samenleving tot iemand die anderen kan en wil helpen. Maar Bush, die getipt wordt als Republikeins kandidaat voor de presidentsverkiezingen van het jaar 2000, zei gisteren: “Ik ben tot de conclusie gekomen dat een oordeel over hart en ziel van iemand in de dodencel het beste overgelaten kan worden aan een hogere autoriteit. God zegene Karla Faye Tucker en God zegene haar slachtoffers en hun nabestaanden.”

Sinds het Hooggerechtshof in 1976 de herinvoering van de doodstraf mogelijk maakte, zijn er honderden mannen geëxecuteerd (vorig jaar alleen al 74, van wie de helft in Texas), maar niet meer dan twee vrouwen. Van alle moordenaars die in Amerika gepakt worden is één op de acht een vrouw. Maar van alle veroordeelden die in de dodencel belanden is slechts één op de zeventig een vrouw. Volgens critici van het Amerikaanse rechtssysteem illustreert dat niet alleen een vooroordeel tegen mannen, maar in het algemeen de ernstige onevenwichtigheid die bestaat bij het toewijzen van straffen aan gevangenen uit allerlei bevolkingsgroepen.

“Als Karla Faye Tucker geen aantrekkelijke blanke vrouw was geweest die bekeerd was tot het christendom, maar een zwarte man die zijn leven in dienst van de islam stelde”, vroeg een journalist gisteren aan dominee Falwell, “had u dan ook geprotesteerd tegen de uitvoering van de doodstraf?” Falwell zei te hopen van wel, en om dat extra geloofwaardig te maken zei hij ook dat hij geen idee had wat voor huiskleur mevrouw Tucker had (ook al is haar gezicht al dagenlang voortdurend op de televisie en staat ze in alle kranten).

Tucker heeft haar schuld nooit ontkend. In 1983 pleegde ze samen met haar vriend een inbraak in een appartement van een kennis in Houston, waar ze de man met een vrouw slapend in bed aantroffen. Terwijl de vriend de man met een hamer te lijf ging, hakte Tucker met de pikhouweel in op de vrouw. Na afloop schepte ze erover op dat elke slag met de houweel haar een golf van seksuele opwinding bezorgde. Aan de moord en het leven van Tucker is een boek gewijd, Crossed Over: The True Story of the Houston Pickax Murders, van Beverly Lowry. Tuckers vriend werd ook ter dood veroordeeld, maar hij overleed in de gevangenis aan een leverziekte.

In haar laatste woorden sprak Tucker gisteren haar liefde uit voor haar man, een predikant die ze in de gevangenis had leren kennen, en haar familie. Ze bood de nabestaanden van de slachtoffers haar verontschuldigingen aan.

Zoals gebruikelijk is konden familieleden van de ter dood veroordeelde, nabestaanden van de slachtoffers en vijf vertegenwoordigers van de pers de executie achter glas bijwonen. Een verslaggever van Associated Press beschreef na afloop hoe Tuckers zuster nog riep: “Ik houd van je, Karla.” Een verslaggever van een lokaal televisiestation beschreef hoe de weduwnaar van de vermoorde vrouw zei, nadat een arts geconstateerd had dat Tucker niet meer leefde: “De wereld is nu een beter oord.”

Maar een broer van de vermoorde man had Tucker vergeven, en hij was de afgelopen dagen vaak op de televisie om te pleiten tegen de voltrekking van het vonnis en tegen de doodstraf in het algemeen. Opiniepeilingen geven aan dat een grote meerderheid van de Amerikanen echter voorstander van de doodstraf is, zeker als de kwestie in het algemeen aan de orde wordt gesteld. In concrete gevallen blijkt soms grote aarzeling te bestaan om mensen de doodstraf op te leggen.

Niet alle deelstaten kennen de doodstraf; in Massachussetts kwam een voorstel om de doodstraf in te voeren vorig najaar net één stem te kort. In staten waar naast de doodstraf het alternatief bestaat van levenslang dat echt levenslang is, dat wil zeggen: zonder invrijheidstelling wegens goed gedrag na twintig of dertig jaar, veroordelen jury's minder misdadigers ter dood dan in staten waar dat alternatief niet bestaat, zoals Texas. Een jury in Texas die de samenleving voorgoed tegen een moordenaar wil beschermen heeft maar één optie: de doodstraf. Steeds meer staten voeren echter wetten in die de mogelijkheid van levenslang zonder parool openlaten.