Een spelletje met de euro

Over elf maanden voeren de deelnemers aan de Economische en Monetaire Unie (EMU) de 'girale' euro in. Automatiserings- en consultancybedrijf Cap Gemini ontwikkelde een spel, waarmee werknemers vertrouwd kunnen raken met de gevolgen van de nieuwe munt. 'De introductie van de euro biedt ook kansen.'

In een vergaderzaaltje in het gebouw van automatiseringsbedrijf Cap Gemini buiten Utrecht zitten enkele dames en heren in pak. Op de tafel geen vergaderagenda of overhead-projector, maar fiches, pionnetjes, scorekaarten en een dobbelsteen. In het midden ligt het bordspel 'Euroka!' Een van de spelers juicht. Hij heeft zojuist een contract ter waarde van 60 miljoen euro in de wacht gesleept.

Al maanden worden er congressen georganiseerd en verschijnen er brochures en boeken waarin wordt ingegaan op de gevolgen van de Economische en Monetaire Unie. In een volle, warme zaal of boven een flinke stapel papier dwalen de gedachten echter makkelijk af. Daarom ontwikkelde de afdeling training van Cap Gemini een bordspel, waarmee werknemers vertrouwd raken met de voorbereidingen die getroffen moeten worden voor de invoering van de nieuwe munt. Sinds januari wordt het spel in Nederland gespeeld, onder meer door de Rabobank en een “industriële klant”, aldus een woordvoerder. Ook gebruikt het automatiserings- en consultancybedrijf Euroka! intern.

Euroka! heeft wat weg van Monopoly. De spelers krijgen bij het begin een bedrag in een nationale valuta. Van te voren moeten zij aangeven hoe zij zich willen voorbereiden op de komst van de euro. Hiervoor zijn zestien verschillende mogelijkheden beschikbaar. Tijdens het eerste gedeelte van het spel kunnen de spelers hun geld onder meer investeren in personeelstraining, marktonderzoek, reclame, strategie-ontwikkeling en de aanpassing van computersystemen, accountancy en contracten. Kanskaarten zorgen voor mee- en tegenvallers.

De komst van de euro leidt in het spel letterlijk tot een nieuwe situatie. Halverwege draait de spelleider het bord om, en verwisselt de nationale valuta voor euro-biljetten. Doel tijdens het tweede deel is het verkrijgen van contracten. Voor het binnenhalen ervan moeten de spelers echter aan een aantal voorwaarden voldoen. Wie niet genoeg heeft geïnvesteerd in voorbereidingen, of verkeerde prioriteiten heeft gesteld, loopt lucratieve contracten mis. Zo komen spelers, die tijdens het eerste gedeelte van het spel alleen investeerden in de aanpassing van hun computersystemen, in de tweede ronde in de problemen. Volgens Cap Gemini bedragen de kosten voor IT-aanpassingen gemiddeld “slechts zestig procent” van de totale noodzakelijke voorbereidingsuitgaven.

Spelers die slecht zijn voorbereid op het eurotijdperk kunnen alsnog aanpassingen doorvoeren. Maar deze late developments kosten meer geld dan tijdens het eerste deel van het spel. Bovendien verspelen de late developers kostbare speelbeurten, waarin de concurrenten de begeerde contracten binnenhalen. Wie aan het einde van het spel het meeste geld en contracten heeft verzameld is winnaar van Euroka!.

Cap Gemini gebruikt het spel tijdens workshops. Vooraf gaat een uitgebreide introductie en achteraf is er een intensieve nabespreking van de gemaakte fouten. Spelleider Boi Weggeman: “We willen duidelijk maken dat de invoering van de euro niet alleen kostbare investeringen vergt, maar ook kansen biedt. De investeringen kunnen geld opleveren. Een onderneming die zich goed heeft voorbereid, kan zich in positieve zin onderscheiden van haar concurrenten.”

Ironisch genoeg ontwikkelde uitgerekend een Britse divisie van Cap Gemini Euroka!. Groot-Brittannië behoort niet tot de landen die vanaf 1 januari 1999 aan de Economische en Monetaire Unie deelnemen. De verwachting is dat het land op zijn vroegst eind 2001 toetreedt. Weggeman: “Veel Engelse banken, multinationals en ex- en importerende bedrijven krijgen toch met de gevolgen van de EMU te maken.” De Britse afdeling ontwikkelde het spel op basis van ervaringen met de voorbereidingen bij dergelijke ondernemingen. Volgens Weggeman vertoont de huidige versie van het spel daardoor typisch Engelse trekjes. “Er zijn grappen in verwerkt die in Nederland niet zo aanslaan.” De kalender, die tijdens het spel verloopt, geeft belangrijke en minder belangrijke 'euromomenten' weer. Zo zou de Duitse centrale bank zijn voorraden wc-papier herwaarderen om de criteria voor deelname aan de EMU te halen. Als er een Nederlandse versie van het spel wordt ontwikkeld, zullen die grapjes ontbreken, voorspelt Weggeman.