Délits Flagrants

Délits flagrants ( Raymond Depardon, Fr'95), Ned.3, 0.30-2.15u.

“Waarom zit ik hier? Vanwege een oorvijg, een simpele oorvijg!” Verontwaardigd om zoveel onrecht schuift de jongeman op zijn stoel.

In de Franse documentaire Délits Flagrants (op heterdaad) worden mensen die zich hebben schuldig gemaakt aan vergrijpen als diefstal, geweldpleging of beide voorgeleid voor een vertegenwoordiger van het parket die beslist over hun lot: seponeren of doorverwijzen naar de rechter. Anders dan in Nederland beslist in Frankrijk niet de politie over zaken als voorgeleiding of voorlopige hechtenis. In Parijs zijn zes vertegenwoordigers van het openbaar ministerie, substituut-procureurs geheten, in wisseldienst 24 uur per dag beschikbaar. Alle op heterdaad betrapte plegers van misdrijven als mishandeling, diefstal, overtredingen van de vreemdelingenwet, belediging van of verzet tegen het bevoegd gezag, komen voor de substituut-procureurs.

“Een klap was het maar. Met de vlakke hand. Als het een man was geweest had ik hem een vuistslag gegeven.” De jongeman die dit zegt toont geen enkele spijt over zijn daad. Geen greintje mededogen met de vrouw die hij net heeft toegetakeld. Had ze maar niet zo moeten schreeuwen in de metro toen zijn maat haar portemonnee rolde. De substituut-procureur luistert zwijgend. “Toch niet mis, vijf hechtingen”, mompelt hij uiteindelijk.

Tijdens een onderhoud van circa tien minuten moet de substituut-procureur een beslissing nemen over de strafvervolging in de zaak: sepot eventueel, of onmiddellijke behandeling in een snelrechtprocedure of voorlopige invrijheidstelling in afwachting van een later proces. De aanklachten zijn duidelijk en lijken onontkoombaar. Maar vrijwel niemand bekent schuld.

Een ogenschijnlijk doorgewinterde dief: “Gestolen? Ik heb niet ingebroken, het raampje was al kapot en stelen; ik was gewoon benieuwd wat in die tas zat.” Een vrouw, betrapt met een tas vol gestolen spullen: “Ze vroegen niet eens of ik sommige dingen nog wilde betalen.”

“Mijn taak, en dat is niet de leukste”, aldus zo'n procureur tegen een verdachte, “is om herhaling te voorkomen.” Dat zal niet meevallen, besef je wanneer je door deze schitterende film een glimp hebt gezien van het zielenleven van straatrovers, winkeldieveggen, vrouwenmeppers en verslaafde prostituees.