Omvangrijke demonstraties in Spanje tegen ETA

MADRID, 2 FEBR. In de Zuid-Spaanse stad Sevilla hebben afgelopen zaterdag ruim 400.000 mensen gedemonstreerd tegen de moord vorige week donderdag door de Baskische afscheidingsbeweging ETA op een raadslid van de Partido Popular en zijn echtgenote. Veel demonstranten droegen witte handschoenen en borden met de tekst 'wij hebben geen bloed aan onze handen'. In de Baskische stad Bilbao demonstreerden ruim 50.000 mensen tegen ETA, in Madrid enkele duizenden mensen.

De moord op het echtpaar, dat drie jonge kinderen achterlaat, heeft tot grote ongerustheid geleid onder de 25.000 gekozen lokale politici van de regerende politieke partij Partido Popular (PP), op wie ETA het de laatste tijd met name heeft voorzien. Het vermoorde PP-raadslid in Sevilla, Alberto Jiménez Becerril, is de vijfde lokale PP-politicus in zeven maanden die door ETA is vermoord, maar de eerste buiten Baskenland. Becerril figureerde niet op lijsten met potentiële slachtoffers die de Spaanse politie bij tijd en wijle tegenkomt na invallen in schuilplaatsen van ETA-commado's. Toch spreekt de politie van een “zorgvuldig geplande” moord, die waarschijnlijk is voorbereid door sympathisanten van ETA in de universiteitsstad Granada. De daders, die de twee slachtoffers snel na elkaar van achteren in de nek hebben geschoten, zijn vermoedelijk kort voor de moord uit Baskenland naar Sevilla gereisd en daarna onmiddellijk weer vertrokken.

Volgens de Spaanse premier Aznar heeft ETA “de gehele Spaanse maatschappij uitgedaagd” met de moord in Sevilla. “Het doel van ETA”, zei Aznar, “is de situatie onhoudbaar maken en ervoor te zorgen dat de burgers denken dat het antiterroristische beleid van de regering ondraaglijk is”. Aznar zei dat ETA hierin niet zal slagen. Hij zei evenwel vooralsnog niet te denken aan een strengere straffen of een repressievere houding, omdat dit ETA in de kaart zou spelen. Volgens de minister van Binnenlandse Zaken Mayor moeten de politieke partijen in Spanje zich nog hechter dan het geval is tegen het terrorisme van ETA keren. “ETA maakt misbruik tegen ons gebrek aan uithoudingsvermogen”, aldus de minister. “De politieke partijen zijn te gemakkelijk verdeeld”. Hij doelde op de kritiek die de regeringspartij regelmatig ten deel valt als het gaat om de bestrijding van het terrorisme.

Op de politieke arm van ETA na - de extreem linkse Baskisch-nationalistische partij Herri Batasuna - zijn de moorden van afgelopen donderdag door alle politieke partijen fel veroordeeld. De leider van de socialistische partij PSOE zei dat “de terroristen moeten begrijpen dat ze lang geleden al tot mislukken gedoemd waren en dat ze niets zullen bereiken in onze maatschappij, behalve een onmetelijke pijn veroorzaken”. De Catalaanse leider Pujol, die de conservatieve regering van Aznar aan een meerderheid helpt in het nationale parlement, riep op tot een grotere “politieke eenheid” en zei dat ETA er op uit was de Partido Popular “moreel te ondermijnen”. De president van Galicië en oprichter van de PP, Manuel Fraga, las een verklaring voor van de autonome Galicische regering waarin de oplossing voor het conflict wordt gelegd bij de Basken zelf, die volgens hem met “schaamteloze dubbelzinnigheden” van kerk en politiek een voedingsbodem voor ETA in stand houden. De president van de regio Navarra, Miguel Sanz, zei: “Uiteindelijk zullen deze ratten verliezen”.

De gezaghebbende links-liberale Spaanse krant El País vroeg afgelopen zaterdag in een hoofdartikel af “welke misdaad drie kleine kinderen” (de kinderen van het vermoorde echtpaar) hadden begaan om “tot wezen te worden veroordeeld”. ETA-terroristen verwijzen volgens de krant uitsluitend naar hun onvervreembare recht op Baskisch zelfbestuur ter rechtvaardiging van hun aanslagen, “alsof er al achttien jaar geen eigen baskische regering is en het raadslid in Sevilla de oorzaak is dat veel Basken zelf zich tegen ETA verzetten”. De bruter het misdrijf, des te groter de onrust, aldus El País, dat oproept tot krachtige maatregelen, maar er tegelijkertijd voor waarschuwt terug te vallen op dezelfde methoden als de terroristen. (AFP, Reuter, AP)