Lijstduwers

Wie trekken meer kiezers, lijsttrekkers of lijstduwers? Dat zal op 4 maart blijken bij de verkiezing van de gemeenteraden. In Rotterdam nemen aan de verkiezingen achttien partijen deel. Veel kleine groeperingen, die aangevoerd worden door nauwelijks bekende lijsttrekkers, hebben zich verzekerd van de steun van lokale en landelijke 'beroemdheden'. Als lijstduwers moeten die kiezers trekken.

De meeste Rotterdamse lijstduwers zijn niet van plan raadslid te worden als ze zouden worden gekozen. Dat kan nog verrassingen opleveren, want het beperkte aantal van ongeveer 1.430 voorkeurstemmen (een kwart van de kiesdeler) is genoeg om direct in de raad te worden gekozen. De voetballer Jozsef Kiprich, lieveling van het Feyenoord-legioen en lijstduwer van de Tocado-partij, zou dat aantal met een enkele schijnbeweging kunnen halen als hij zou willen. Als Hongaar kan hij echter geen lid van de gemeenteraad worden en Jozsef, die in Den Bosch woont, wil dat ook niet. De 'tovenaar van Tatabanya' geeft alleen 'stille steun', omdat de Tocado-partij de Feyenoord-seizoenkaart fiscaal aftrekbaar wil maken en ook anderszins het beste voorheeft met de club in De Kuip. Tocado, dat het 'slapende' Rotterdam met een vrij en vooral laat uitgaansleven wil wakker schudden, heeft als tweede lijstduwer deejay Paul Elstak, een begrip in de wereld van gabberhouse.

Evenals Tocado heeft de Stadspartij van Manuel Kneepkens twee bekende lijstduwers, Rotterdams dichter-dandy Jules Deelder en het voormalige PvdA-Kamerlid Piet de Visser. Ouderen-Unie 55plus heeft nog meer oude en jonge roem verzameld. Lijstduwer (nummer 29 op de kandidatenlijst) is de inmiddels eenzame Europarlementariër (CDA) en ex-voetbaladvocaat Jim Janssen van Raaij. Op plaats tien tussen de ouderen staat de nog jeugdige Regilio Tuur, ex-wereldkampioen boksen en tegenwoordig actief met een eigen merk in de betere mode. Bokspromotor Aad Veerman en de zanger Wim Koopmans, die zeker niet meer tot de jongsten behoren, staan ook op de ouderenlijst. Solidair '93, de eenmansfractie van de bejaarde ex-vakbondsleider Jaap van der Scheur, heeft een Amsterdammer, de komiek en acteur Rijk de Gooijer, als lijstduwer.

Er zijn ook politici onder de Rotterdammers lijstduwers. De VVD heeft Frans Weisglas (Tweede-Kamerlid), Frits Korthals Altes (voorzitter Eerste Kamer) en mevrouw H.C. ter Kuile-van der Hoeven als laatsten op haar kandidatenlijst gezet. Ter Kuile zat vijftien jaar in de gemeenteraad, en vindt het mooi geweest.

Een duwer bij de Socialistische Partij is Frans Moor, ex-Tweede Kamerlid die van de PvdA is overgestapt naar de SP. De enige politicus-lijstduwer die met voorkeurstemmen een raadszetel probeert te veroveren, is Frans Jozef van der Heijden, nu nog lid van de CDA-fractie in de Tweede Kamer.

Frans Jozef besloot de Haagse arena te verlaten in de verwachting dat hij zijn lange politieke carrière in de Rotterdamse raad zou kunnen voortzetten. Het Rotterdamse welkom bleef tot zijn teleurstelling beperkt tot de laatste plaats op de CDA-kandidatenlijst. Hij vertrouwt erop dat er genoeg kiezers zullen zijn die de 'apparatsjiks' van het lokale CDA willen straffen door hem op het pluche aan de Coolsingel te brengen.

In de strijd tussen de lijstduwers, en zelfs met sommige lijsttrekkers, heeft Frans Jozef de beste kansen, zolang die andere Jozsef zich maar stilhoudt.