Geldtransporteurs België eisen veiligheid en geld

Honderden stakende geldkoeriers demonstreerden vandaag in Brussel. Ze eisen het behoud van een 'derde man' bij waardetransporten.

BRUSSEL, 2 FEBR. Een gedrongen man heeft zich verkleed als schietschijf. “Papa moet veilig kunnen werken”, staat op zijn rug. Een collega draagt een aluminium koffer met 'alarm', 'danger'. Het tweetal liep mee in de optocht van ruim duizend geldkoeriers en sympathiserende werknemers van warenhuizen en banken, die vanochtend door Brussel trok met de eis om meer veiligheid bij waardetransporten. Rode (socialistische), groene (christelijke) en blauwe (liberale) vakbondsvlaggen werden meegevoerd. Onder luid gefluit en knallende rotjes volgde de stoet de traditionele demonstratieroute van het Noord- naar het Zuidstation. Drie weken geleden gingen de ongeveer 1.100 Belgische geldkoeriers in staking. Directe aanleiding was een overval in de buurt van Luik, waarbij twee collega's om het leven kwamen. Sinds 1995 hebben een veertigtal aanslagen op geldtransporten plaatsgehad, waarbij in totaal zes doden vielen. Steeds zwaardere wapens worden bij de overvallen gebruikt. Onderhandelingen met de transportfirma's zijn vorige week vastgelopen op de eis van de werknemers dat bij geldvervoer een derde man behouden blijft - ook nadat vanaf maart volgend jaar de 'plofkoffer', die geld bij een overval onbruikbaar maakt, verplicht wordt.

“Het gaat vooral om het stoeprisico”, zegt een ervaren geldkoerier uit Gent, van de firma GMIC. “Die derde man is nodig om aan te geven of de kust veilig is, als ik met de geldkoffer uit de wagen stap.” Een collega uit het Waalse La Louvière beaamt: “De derde man is het Leitmotiv van onze actie.” Maar volgens hem gaat het niet zozeer de veiligheid als om het behoud van werkgelegenheid: de plofkoffer mag niet de derde man zijn baan kosten. “Het risico zal nooit nul zijn”, zegt de gewezen para. “Dat is inherent aan dit beroep. Je moet een beetje idealist zijn om andermans goederen te verdedigen met je leven.”

Behalve veiligheid eisen de geldkoeriers ook loonsverhoging. “Geldkoeriers verdienen maximaal 42.000 frank (2.300 gulden) netto per maand, terwijl ze iedere dag in levensgevaar verkeren”, zegt een socialistisch vakbondsleider uit Bergen. “Maar geld komt op de tweede plaats. Veiligheid gaat voor.” De oud-para stelt het anders: “Je kunt beter sterven voor 70.000 dan voor 42.000 frank. En de banken maken toch genoeg winst, die kunnen best meer betalen voor geldtransporten.” Hij voorspelt dat de staking nog lang kan duren. Naast de plofkoffer is de geldkoeriers inmiddels toegezegd dat voortaan alle transporten over snelwegen begeleid worden door de rijkswacht en dat er geen nachttransporten meer zullen plaatshebben. Morgen gaan de onderhandelingen verder.

Onder het motto 'hun veiligheid is ook de onze' liep vanochtend ook personeel uit supermarkten en banken mee in de demonstratie. Veel Brusselse supermarkten gingen een uur later open, sommigen bleven de hele ochtend dicht. “Ik ben hier uit solidariteit met de geldkoeriers”, zegt een vrouw die zich met vijf collega's uit een Delhaize-supermarkt bij de stoet had aangesloten. “De geldkoeriers hebben gelijk, ze moeten hun leven verdedigen.” Veel warenhuizen rekenen vanaf vandaag geen geld meer aan voor het betalen met een bankkaart om elektronisch betalen te stimuleren. Tot nu toe werd de klant hiervoor tot een kwartje in rekening gebracht.

“U voelt zich vandaag misschien wat ontstemd omdat u niet overal aan het nodige cash geld kan komen”, stond in een pamflet dat de actievoerders uitdeelden aan passanten. Door de staking staat inmiddels de helft van de geldautomaten leeg. Warenhuizen staan klanten daarom toe geld op te nemen met hun bankkaart. Afgelopen weekeinde werd voor de tweede keer de rijkswacht ingezet om warenhuizen te verlossen van grote hoeveelheden baar geld. De minister van Binnenlandse Zaken had hiertoe opdracht gegeven om het risico op overvallen te vermijden. “Heb je het gezien, als echte Rambo's gingen ze te werk”, zegt de oud-para. “Ze hadden twintig man ingezet per winkel, wat wij met z'n drieën doen. En terwijl zij zwaaien met riot-guns hebben wij niet meer dan een revolvertje.”