Belastingwereld kent z'n idealisten

De profiteurs nemen het op voor de slachtoffers in een rechtvaardig belastingstelsel voor de 21ste eeuw. Dat bleek op een conferentie in de Amsterdamse Rode Hoed.

AMSTERDAM, 2 FEBR. “Ik spreek hier niet als slachtoffer maar als profiteur”. Menigeen zou Bernard Gerritsen bestempelen als een dief van zijn eigen portemonnee. Want Gerritsen, zelf een kleine belegger en lid van de club 'Beleggers voor Belasting' stelt voor belasting te laten afdragen over vermogenswinsten. En geen 'kinderachtig' percentage, zoals Zalm en Vermeend in hun 'Belastingen in de 21ste eeuw: een verkenning' voorstellen. Nee, een stevige 35 procent, gelijk aan de inkomstenbelasting. Het opgehaalde geld moet in een fonds gestort worden, dat wordt gebruikt “om de verarming in Nederland” op te heffen.

Het idealisme vindt zijn weg in de fiscale wereld. Op initiatief van een aantal Amsterdamse kerkelijke instellingen confereerden politici, economen en vertegenwoordigers van de kerken over de rechtvaardigheid van belasting. Gerritsen onderstreepte dat het hem verbaast dat er op de fiscale opleidingen niet zoiets bestaat als fiscale ethiek. “In de medische wereld, de journalistiek - overal wordt nagedacht over de maatschappelijke verantwoordelijkheid van het vak, behalve bij fiscalisten. Die willen alweer nieuwe gaten in het plan van Vermeend en Zalm schieten”, aldus Gerritsen. Hij en zijn beleggersclub 'Beleggers voor Belasting' willen dat de vrijwillig afgedragen belastingen ingezet worden om de onderkant van de samenleving te helpen.

Het onbehagen van de leden van de beleggersclub sluit aan bij de uitkomsten van een in december vorig jaar gehouden onderzoek van de Erasmus Universiteit. Daaruit bleek dat het merendeel van de bevolking het huidige belastingsysteem onrechtvaardig vindt. Ruim 70 procent meent dat de inkomstenbelasting in zijn huidige vorm de sociale onrechtvaardigheid en inkomensongelijkheid in de hand werkt. Ook het nieuwe plan van Zalm en Vermeend (beiden Financiën) wordt als onrechtvaardig bestempeld.

Toch stelde Erasmus-economoom S. van Eijck dat rechtvaardigheid “nooit het Leitmotif van het stelsel mag zijn”. Het gaat mede om de doelmatigheid van de heffingen, die niet uit het oog verloren mag worden. Volgens hem beantwoordt het plan van het duo van Financiën echter niet aan dit criterium. Volgens de Rotterdammer is het “een politiek speeltje, veel te divers. Voor iedere partij zit er wel een koekje bij om aan de achterban te presenteren”.

Van Eijck pleitte voor vergaande veranderingen in de verkenning van Zalm en Vermeend. Zo zou er onder meer een normale belasting op vermogenswinsten moeten komen, met gelijktijdige afschaffing van de huidige vermogensbelasting. Er zou geen afvlakking mogen komen van het verschil tussen de tarieven voor lage en hoge inkomens en geen verhoging van de BTW in ruil voor een verlaging van inkomstenbelasting. Ook de hypotheekrente, onlangs nog een heet hangijzer op het PvdA-congres, moet volgens hem op de helling.

PvdA-woordvoerder R. van der Ploeg stelde dat een maximering van de hypotheekrente, een voorstel van het PvdA-congres, slechts tot paniek op de huizenmarkt zou leiden.“Het levert de overheid verhoudingsgewijs veel te weinig op om te riskeren dat de huizenmarkt in elkaar stort”, aldus de PvdA-er. Het huidige, progressieve belastingstelsel is volgens Van der Ploeg ook helemaal niet zo progressief als wordt verondersteld. “Door handig gebruik te maken van allerlei aftrekposten betaalt bijna niemand 60 procent belasting. Daarom moeten aftrekposten als reiskostenforfait, lijfrentes en dergelijk aangepakt worden”. Over een eventuele 'vlaktaks', een gelijk belastingtarief voor ieder inkomen, viel volgens hem te praten.

Fiscaal adviseur van het CDA O. van Laar meende dat “het gezeur over belastingen net zo is als het gezeur over het weer”. Iedereen heeft altijd wat te klagen, stelde hij. Het CDA is dan ook voor handhaving van het huidige stelsel, maar wel met een aanpassing van de vele aftrekposten.