Voor behoud van sociale zekerheid; Ingreep van leden VVD in program

ARNHEM, 31 JAN. Twee harde ingrepen in de sociale zekerheid zijn tegen de zin van het partijbestuur uit het VVD-verkiezingsprogramma geschrapt. Het gaat om de verlaging van het minimumloon en de duur van de WW-uitkering.

“Het gaat goed met Nederland, waardoor men ervoor terugschrikt scherpe maatregelen te nemen”, zei VVD-leider Bolkestein gisteren in een reactie. Het VVD-bestuur is echter bang dat zonder ingrepen in de WW de sociale zekerheid op den duur onbetaalbaar wordt door de vergrijzing.

De leden waren bijeen in Arnhem, waar het concept-verkiezingsprogramma werd besproken. Bolkestein voegde eraan toe dat de vorming van een coalitie na de Tweede-Kamerverkiezingen “makkelijker is geworden, nu deze twee punten zijn geschrapt”.

Zijn partijgenoot De Grave, staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, vindt de wijziging door de leden een teken van “volwassenheid” van zijn partij. “Er is goed inhoudelijk gediscussieerd en de leden hebben een grens getrokken”, zei De Grave in een reactie. Volgens hem blijven er voldoende verschillen met de PvdA: “De omvang van de lastenverlichting, de hypotheekaftrek, de overheidsfinanciën; voldoende thema's voor een levendige campagne.”

De partijcommissie had een verlaging van het minimumloon tot zeventig procent van het huidige niveau voorgesteld om langdurig werklozen aan een baan te helpen. De voorgestelde beperking van de werkloosheidsuitkeringen was vooral bedoeld om het 'dumpen' van oudere werknemers in de WW tegen te gaan.

De leden bleken gisteren niets te voelen voor een verdere versobering van het sociale stelsel. De VVD'ers toonden zich bevreesd dat langdurig werklozen en ouderen te hard zouden worden geraakt. Ook voelden veel leden er niet veel voor de in hun ogen 'niet-sociale' maatregelen aan de achterban en de kiezers te moeten uitleggen. Zij wilden hoe dan ook een 'warmer' verkiezingsprogramma.

Onder aanvoering van de Kamercentrale Amsterdam en de commissie Sociale Zekerheid van de VVD werd de verlaging van het minimumloon weggestemd. In het oorspronkelijke voorstel was opgenomen dat mensen die onder het sociale minimum zouden komen toeslagen zouden krijgen. “We hebben altijd gezegd dat werk moet lonen. Dan kan het niet zo zijn dat iemand die werkt toch naar de Sociale Dienst moet voor een toeslag”, zei de voorzitter van de Kamercentrale Leiden.

Staatssecretaris De Grave, die zich niet openlijk bemoeide met de discussie hierover, toonde zich gisteren tevreden over de handhaving van het minimumloon. “Een verlaging van het minimumloon werkt volgens mij niet zolang in veel CAO's een hoger minimumloon is vastgelegd dan wettelijk verplicht is”, zei De Grave in de wandelgangen.

Pagina 3: Congres VVD past program aan tegen zin bestuur

De partijcommissie vindt dat bedrijven hun werknemers van 57,5 jaar en ouder te gemakkelijk laten afvloeien in de Werkeloosheidswet. Mede daardoor werkt volgens de VVD nog maar een kwart van de beroepsbevolking tussen de 55 en 65 jaar. Om die reden wilde de partijcommissie de duur van de WW voor nieuwe gevallen tot drie jaar bekorten en de vervolguitkering schrappen.

“Als we langer wachten dan zal het aanpassingsproces straks veel pijnlijker verlopen dan nu”, betoogde Linschoten. Hierin kreeg hij steun van De Grave: “Om het stelsel overeind te houden moeten we wat doen. Straks hebben we 4 miljoen mensen met een AOW-uitkering en nu is het al zo dat 75 procent van de ouderen niet werkt. In alle categorieën dalen de uitkeringen, behalve de WW bij ouderen. De ideale uittreding voor ouderen moet minder aantrekkelijk worden.”

Hoewel De Grave de partij opriep “niet als een stoomwals over de voorstellen heen te walsen”, steunden de leden het amendement van Kamercentrale Utrecht. “We steunen het pleidooi voor een cultuuromslag en als de WW wordt misbruikt dan moet er wat worden gedaan om de toegangspoort af te sluiten. Maar het is nu veel te vroeg om te praten over ingrepen in de duur en de hoogte van de uitkeringen”, zei de Utrechter F. Rohof onder luid applaus.

Bolkestein, die het verzet van de partij “had voelen aankomen”, meent dat de gesignaleerde problemen nu “langs andere wegen opgelost moeten worden”, zoals een verscherpt sanctiebeleid. Het schrappen van de WW-ingreep kost de partij ongeveer 150 miljoen gulden aan dekking, maar volgens Bolkestein biedt de beoogde bezuiniging van 12 miljard gulden voldoende ruimte om dat op te vangen. Tot zover onze redacteur.

Het Algemeen Nederlands Persbureau voegt hier aan toe: De paarse coalitiegenoten van de VVD reageerden verheugd op de bijstellingen van het congres. Tweede-Kamerlid Jan van Zijl (PvdA) noemde vooral de stemming over de WW “pure winst voor de PvdA”. “De verlaging van het minimumloon was er toch niet doorgekomen,” aldus Van Zijl. Kamerlid Bert Bakker (D66) noemde de bijstellingen van het congres “goed nieuws” en constateerde dat de VVD daarmee “dichter bij de sociale realiteit” is gekomen.

Volgens Ank Bijleveld, Tweede-Kamerlid voor het CDA, heeft het VVD-congres ingezien dat de partij met de nu afgewezen voorstellen te ver ging.

De fractiewoordvoerders legden er trouwens wel de nadruk op dat er ondanks de bijstellingen door het VVD-congres nog genoeg verschil met hun partij overblijft.