Verrassende vondst van verloren gewaand 'levend fossiel'

De vroegst bekende bloeiende planten stammen uit het Vroeg-Krijt (ca. 100 miljoen jaar geleden). De meeste behoren tot de Chlorantaceae en de Winteraceae. Die laatste groep werd uitgestorven gewaand. Nu is, dankzij een samenloop van omstandigheden, een nog levende soort aangetroffen op Madagascar (Nature, 8 januari). Het gaat om een soort die al eerder was gevonden, maar die inmiddels uitgestorven leek (althans nooit meer was 'herontdekt').

Deze boom Takhtajania perrieri werd voor het eerst (in 1909) gevonden door de Franse botanist Henri Pierre de la Bâthie, in het natuurgebied Manongarivo op Noordwest-Madagascar. Hij werd pas in 1963 beschreven (door de Franse botanist René Capuron), maar daarbij in een verkeerd geslacht geplaatst (Bubbia), waardoor hij niet herkend werd als 'levend fossiel'. En na de eerste vondst in 1909 werden, ondanks gericht onderzoek, geen nieuwe exemplaren van deze boom meer gevonden, totdat een plantenverzamelaar op Madagascar in 1994 een bloeiende boom aantrof tijdens een onderzoek dat deel uitmaakte van een gezamelijk project van de Missouri Botanical Garden en het World Wide Fund for Nature. Daarna werden zo'n 250 volwassen bomen gevonden. Analyse van het DNA uit de ribosomen bevestigde de relatie met de Winteraceae. De soort, die in 1978 zijn huidige naam kreeg na een nieuwe beschrijving door Leroy en Baranova, is vernoemd naar de Russische plantkundige Armen Takhtajan; op een bijeenkomst ter gelegenheid van zijn 87ste verjaardag kreeg hij een exemplaar van het levende fossiel overhandigd ten behoeve van het Komarov Botanical Institute in St. Petersburg.