Ranglijst

In een interview in Het Parool zei Karpov dat het vooral Nederlandse journalisten waren die hadden geschreven dat hij in de wereldkampioenschapsmatch in Lausanne een oneerlijk voordeel had gehad. De Nederlandse journalisten mogen zich gevlijd voelen door deze aandacht van voorname zijde, maar het is onverdiend. In de hele wereld werd ongeveer hetzelfde geschreven.

Het felste artikel stond in Der Spiegel. Een onaangenaam artikel, omdat Karpov werkelijk niets werd gegund. Ging het er over dat hij de meest succesvolle toernooispeler uit de geschiedenis was, dan stond er hatelijk bij 'volgens zijn eigen telling'. Het is niet Karpovs telling, het is een objectief feit dat hij veel meer toernooien heeft gewonnen dan wie dan ook. Met zulke gratuite hatelijkheden stond dat artikel vol.

Iemand die vijftien jaar wereldkampioen is geweest, kan geen stap doen of de hele wereld hoopt dat hij uit zal glijden. Het januarinummer van Chess Monthly. Inhoudsopgave. 'Nederlaag van een Kampioen. Anatoli Karpov stoot zich aan de Chinese Muur.' Het gaat over een simultaanseance in China, niet erg belangrijk dus, maar natuurlijk worden meteen weer de vergelijkingen met Kasparov gemaakt, die zulke dingen beter deed. Een gewoon mens zou er gek van worden.

In dat nummer staat ook een interview van Sarah Hurst waarin Karpov een nieuw licht werpt op een belangrijke gebeurtenis uit de moderne schaakgeschiedenis. Het gaat om de emigratie van Kortchnoi uit de Sovjet-Unie in 1976. Volgens Karpov had die te maken met de twee olympiades in dat jaar. De officiële was in Israël. Daar deden de socialistische landen niet aan mee. In Libië werd ongeveer tegelijkertijd een antizionistische tegenolympiade gehouden en volgens Karpov had de Sovjet-Unie aanvankelijk overwogen om daar een team naar toe te sturen, wat zou betekenen dat voldaan zou worden aan de Libische eis dat er geen jood in het team zou zitten. Opmerkelijke eis overigens. Die eis stelden zelfs de nazi's niet toen ze in 1936 in München een schaakolympiade hielden.

De jood waar het om ging was Kortchnoi. Karpov zegt dat Kortchnoi zich realiseerde dat hij door de houding die hij in deze kwestie had aangenomen voortaan niet meer naar het buitenland zou worden gestuurd. Daarom vroeg hij in 1976 in Amsterdam politiek asiel aan. Zijn laatste kans.

Kortchnoi zelf heeft geschreven dat zijn besluit om te emigreren veel eerder was genomen en dat het te maken had met zijn kandidatenmatch in 1974 tegen Karpov. Het een hoeft het ander natuurlijk niet uit te sluiten. Ik zal er Kortchnoi eens naar vragen.

Grappig in dat interview is de manier waarop Karpov over zijn postzegelverzameling spreekt. “Met zegels van het Russische tsarenrijk ben ik bij de beste drie of vier verzamelaars van de wereld. Met de Olympische Spelen ben ik bij de beste vijf ter wereld. Met Belgische postzegels ben ik nummer een.“ Altijd de wereldranglijst in gedachten.

Wij vergapen ons al vijfentwintig jaar aan deze ijzersterke man en of hij goed of slecht speelt, ieder toernooi met Karpov heeft iets bijzonders dat een toernooi zonder wereldkampioen niet heeft. Het moet een zware last zijn.

Wit Topalov-zwart Karpov, Hoogovens negende ronde

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-e7 4. c4xd5 e6xd5 5. Lc1-f4 c7-c6 6. Dd1-c2 g7-g6 7. e2-e3 Lc8-f5 8. Dc2-d2 Pg8-f6 9. f2-f3 h7-h5 10. Lf1-d3 Lf5xd3 11. Dd2xd3 Pb8-a6 12. Pg1-e2 Pa6-c7 13. 0-0 Pc7-e6 14. Lf4-e5 h5-h4 Dit vond Topalov een goede zet, zelfs in combinatie met zwarts volgende, maar ik begrijp niet waarom. 15. Ta1-e1 0-0 16. g2-g4 h4xg3 Topalov vond dat zwart de h-lijn beter gesloten had kunnen houden. 17. h2xg3 Pf6-d7 18. Kg1-g2 Pd7xe5 19. d4xe5 Dd8-d7 20. f3-f4 f7-f5 21. g3-g4 Tf8-f7 Beter was 21...Pg7 gevolgd door Kf7, waarna zwart ook niet erg goed zou staan, maar toch goede verdedigingskansen zou hebben. 22. Tf1-h1 Topalov vond dat hij nu gewonnen stond. 22...Le7-f8 23. g4xf5 Pe6-c5 24. Dd3-d1 Dd7xf5 25. Pe2-d4 Df5-d7 26. Te1-g1 Niet het nauwkeurigste, beter was 26. Th3. Wit had zwarts volgende zet, waarmee in sommige varianten de mogelijkheid Txe5 in de stelling komt, niet goed overwogen. 26...Ta8-e8 27. Th1-h3 Pc5-e6 28. Tg1-h1 Lf8-g7 29. Dd1-c2 Pe6-f8 30. Pc3-e2 Dd7-e7 31. Pd4-f3 De7-b4 32.Th3-g3 c6-c5 33. Pf3-h4 Te8-e6 34. Pe2-c3 d5-d4 35. Pc3-d5 Db4-b5 36. e3-e4 c5-c4 37. Ph4-f3 d4-d3 38. Dc2-c3 Te6-a6 39.Pf3-d4 Db5-c5 40. Tg3xd3 Hierna wordt het heel scherp. Na simpel 40. a3 had wit ongetwijfeld positioneel gewonnen gestaan. 40...Ta6xa2 41. Td3-h3 b7-b5 42. Pd4-f3 Pf8-e6 43. Kg2-g3 b5-b4 44. Dc3-d2

Hier lijkt 44...c3 goed voor zwart, maar Topalov had een mooie geforceerde winstvariant klaar liggen: 45. Dh2 Tf8 46. Th7 Txb2 47. Txg7+ Pxg7 48. Dh7+ Kf7 49. e6+ 44...Tf7-f8 45. Pd5-f6+ Tf8xf6 46. e5xf6 Lg7xf6 47. e4-e5 Lf6-g7 48. Th3-h7 Dc5-f8 49. Pf3-g5 Ta2-a6 Hierna kan wit mat geven, maar na 49...Pxg5 50. Dd5+ Pf7 (50...Df7 51. Dd8+ Df8 52. Th8+) 51. e6 zou wit ook snel winnen. 50. Th7-h8+ Zwart gaf op wegens 50...Lxh8 51. Txh8+ Kxh8 52. Dh2+.

Wit Van der Sterren-zwart Karpov, elfde ronde.

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pg1-f3 b7-b6 4. g2-g3 Lc8-a6 5. b2-b3 Lf8-b4+ 6. Lc1-d2 Lb4-e7 7. Lf1-g2 c7-c6 8. Ld2-c3 d7-d5 9. Pf3-e5 Pf6-d7 10. Pe5xd7 Pb8xd7 11. Pb1-d2 0-0 12. 0-0 Ta8-c8 13. e2-e4 c6-c5 14. e4xd5 e6xd5 15. d4xc5 d5xc4 16. c5-c6 c4xb3 17. Tf1-e1 Al deze zetten zijn al vele malen eerder gespeeld, bijvoorbeeld in Kamsky-Karpov, de zestiende partij van hun match om het wereldkampioenschap in Elista 1996. Karpov speelde daar de gebruikelijke zet 17...Lb5. Zwart heeft daarna kleine doch oplosbare problemen, maar wit won. 17...b3-b2 18. Lc3xb2 Pd7-c5 19. Dd1-g4 Misschien al niet goed. In aanmerking komt 19. Pc4, bijv. 19...Lxc4 20. Dg4 of 19...Pd3 20. Txe7 19...Le7-f6 20. Lb2xf6 Dd8xf6

21. Pd2-e4 Wit had al moeilijkheden, maar hiermee geeft hij zijn kroonpion op. 21...Df6xc6 22. Pe4xc5 Dc6xc5 23. Dg4-a4 La6-b5 24. Da4xa7 En in zijn ijver om de verloren pion terug te winnen richt hij nog grotere narigheid aan. 24...Tc8-c7 Karpov zal hier zeker gedacht hebben aan zijn partij tegen Shirov uit de vierde ronde, waarin zijn eigen dame op a7 bijna verloren ging. 25. Lg2-b7 Tc7xb7 26. Da7xb7 Lb5-c6 Wit gaf op, er komt 27...Dd5.