LiteRom

Met toenemende verontwaardiging heb ik de bijdrage van Graa Boomsma (NRC Handelsblad, 19 januari) gelezen: het baatzuchtige betoog van een belangenbehartiger die bovenal voor zijn eigen belangen opkomt. Evident is dat Boomsma meent dat recht en wet hetzelfde zijn. Maar het gaat niet om een synoniem, integendeel de mensheid heeft meerdere malen het meest grove onrecht juist in wetten vastgelegd: Nazi-Duitsland en recenter Zuid-Afrika.

Natuurlijk is de Nederlandse auteurswet van een geheel andere orde, maar toch, recht is dat niemand meer dan eens voor hetzelfde feit vervolgd kan worden, logischerwijze moet daar aan de andere kant van het spectrum tegenover staan dat ook niemand meer dan eens beloond mag worden voor dezelfde prestatie.

Op woorden bestaat geen patent, schrijven is in wezen niet meer dan het rangschikken van woorden, een tamelijk onnozele vaardigheid die elke alfabeet beheerst. Dat de rechten daarop tot zeventig jaar na de dood van de schrijver overeind blijven, is absurd. De Europese Unie wil dat op elk product een houdbaarheidsdatum vermeld wordt. Het auteursrecht op publicatie in periodieken zou maximaal één jaar moeten zijn. Op boeken twee jaar.

Een gebouw ontwerpen is een veel grotere prestatie dan een produceren van een tekst, maar niemand hoeft bij het betreden van een pand een kwartje voor de architect te betalen, die heeft immers zijn geld ervoor gehad. De auteur is ook betaald, hij levert geen nieuwe prestatie.

Relevanter is dat de auteurswet het samenstellen van knipselkranten toestaat, dat doet het NBLC dan ook al decennia lang. Het gezeur ontstaat nu enkel en alleen omdat er een ander medium is gebruikt. Dat gaat uit van de vooronderstelling dat the medium inderdaad the message is. Als een scholier een recensie uit de gedrukte editie kopieert mag dat, zonder enige vergoeding, uitprinten vanaf cd-rom mag daarentegen niet. Dat is dwaasheid. Niet de schrijver maar het NBLC heeft een nieuwe prestatie geleverd, namelijk toepassing van een ander medium. Vérder blijft alles hetzelfde.