Kramnik illustreert wisselvalligheid met simpele overwinning

WIJK AAN ZEE, 31 JAN. We waren hem al bijna vergeten, Vladimir Kramnik. Net als andere sportliefhebbers hebben schakers de neiging om de wisselvallige resultaten van hun helden een diepere betekenis te geven door ze te verklaren met 'de vorm van de dag' of met andere mysterieuze krachten in de sport.

Toen Kramnik in het Hoogovenstoernooi begon met vier uit vier, zagen we de energie uit zijn ogen stralen. Toen hij vervolgens een paar partijen verloor en verder alleen remises maakte, meenden we een uitgebluste man te zien. Nu hij weer twee partijen gewonnen heeft, wordt er gezegd dat hij zichzelf heeft hervonden. Zo kan ook van een muntje dat tien keer opgegooid wordt de wisselende vorm en gemoedsstemming worden beschreven. Dat doen we niet. Bij een munt noemen we de wisselvalligheid toeval, bij een mens zoeken we naar een begrijpelijke verklaring.

Hoe dan ook, Kramnik is door een overwinning op Paul van der Sterren op de eerste plaats gekomen, gelijk met Anand, die tegen Gelfand remise speelde. Kramnik trof het dat het met Van der Sterren slecht gesteld is. Hoe die de laatste dagen zijn partijen weggeeft, dat kan je werkelijk geen toeval meer noemen. Hij leek na de opening een aangename stelling te hebben gekregen. Misschien leek het mooier dan het was. Maar de snelheid waarmee die stelling verslechterde, de simpelheid van de combinatie waarmee Kramnik de beslissende slag uitdeelde, en zelfs de korte tijd die Van der Sterren nodig had om op te geven, alsof hij blij was dat hij er van af was, lieten zien dat er iets mis met hem is.

In Gelfand-Anand stond Gelfand steeds iets beter, maar echt spannend werd het nooit. Ze waren na afloop snel uitgepraat over hun partij en gingen toen samen de partij bestuderen die Gelfand de vorige dag van Salov had verloren. Pas toen was er veel moois te zien op hun bord.

In de laatste ronde, die morgen wordt gespeeld, moet Anand met wit tegen Shirov en Kramnik met zwart tegen Karpov. Geen lichte tegenstanders. Alles is mogelijk. Krankzinnige risico's zullen ze zeker niet nemen.

Shirov zelf raakte een punt achter op de leiders door te verliezen van Salov, die eindelijk op dreef komt. Shirov deed het zichzelf aan. Hij bracht eerst een mooi stukoffer dat door Salov wijselijk geweigerd werd. Toen dacht Shirov weer iets moois te zien, wat begon met een pionoffer, maar dat klopte niet.

In de B-groep zijn er twee spelers die de anderen ver achter zich hebben gelaten; de achttienjarige Oezbeek Kasimdzjanov en de Nederlander Dimitri Reinderman. Reinderman haalde zijn grootmeestertitel binnen met een overwinning op de Rus Kobalia. Hij staat op 7 punten. Anderhalf punt achter op de geweldenaar Kasimdzjanov, die 8,5 uit 9 heeft. Zij moeten nog twee rondes (de A-groep nog slechts één) en in de laatste ronde spelen ze tegen elkaar. Reinderman houdt goede hoop op de eindoverwinning.

Wit Shirov-zwart Salov. Wit gaat scherp in de aanval, maar struikelt onderweg. 23. Pb6-d5 Dg6xe4 24. Pd5xe7 Een gevaarlijk stukoffer, maar zwart gaat er niet op in. 24...De4-d4+ 25. Lg3-f2 Dd4xc5 26. Lf2xc5 Th8-h6 Nu zou het na 27. Pxc6 waarschijnlijk remise worden, maar wit denkt nog een goede kans te zien. 27. h2-h4 g5xh4 28. Lc5-e3 Pc6-e5! Dat had wit niet gezien. 29. Tf3-f2 Deemoedig verder spelen met een pion minder na 30. Lxh6 was nog het beste. 29...Th6-h5 30. Tf2xf6+ Kf7xe7 31. Le3-c5+ Td8-d6! 32. Lc5xd6+ Ke7xd6 en met twee stukken tegen een toren won zwart snel.