In Kenia's Rift Valley is de Kikuyujacht geopend

De Rift Valley, in het hart van Kenia, is al tien dagen het toneel van bloedige onlusten. Regeringsgetrouwe stam- men bestoken er Kikuyu's, die de oppositie steunen.

NAIROBI, 31 JAN. De verkiezingen in Kenia, eind vorige maand, zijn gevolgd door een mini-burgeroorlog in het midden van het land waarbij de afgelopen week bijna honderd doden vielen. De slachtoffers behoren vrijwel uitsluitend tot de Kikuyu-stam, die ruim twintig procent van de bevolking uitmaakt en op de oppositiepartijen stemde. Volgens de oppositie en onafhankelijke bronnen wakkert de regering de gevechten aan. President Daniel arap Moi, winnaar van de verkiezingen, ontkent dit.

De bloedige onlusten spelen zich af in de provincie Rift Valley, woongebied van Mois groep van Kalenjin-stammen en andere kleine stammen die behoren tot de vaste aanhang van regeringspartij KANU. In de provincie vestigden zich sinds de onafhankelijkheid veel Kikuyu-boeren, die doorgaans vreedzaam samenleven met de oorspronkelijke bewoners. De Kikuyu's zijn nu doelwit van de gewelddadigheden, kennelijk omdat ze op de oppositie stemden. De aanvallers zijn Kalenjins, Samburu's en Pokots.

De eerste incidenten werden anderhalve week geleden gemeld in het gebied tussen Nyahururu en Rumuruti in het district Laikipia. Aanvankelijk spraken de autoriteiten over veedieven die wraak namen op Kikuyu's die geiten hadden gestolen. Toen de goed bewapende en georganiseerde aanvallers bars en scholen gingen aanvallen, bleek deze uitleg niet meer houdbaar. Oppositieleider Mwai Kibaki: “Het geweld in Laikipia heeft niets te maken met veediefstal, zoals de regering beweert. De moordenaars zijn goed bewapend, trekken van huis naar huis en doden systematisch hun slachtoffers.”

Nauwelijks leek het geweld in Laikipia afgenomen of vele kilometers zuidwaarts, bij Njoro in het district Nakuru, begonnen gevechten waarbij opnieuw Kikuyu's slachtoffers werden. Honderden ontheemde Kikuyu's, wier huizen in vlammen opgingen, vluchtten kerken in. In de stad Nakuru, waar veel Kikuyu's wonen, blokkeerden bewoners toegangswegen om aanvallers te kunnen afslaan en een algemene staking legde de stad lam.

De Daily Nation, Kenia's grootste krant, noemde gisteren in een hoofdartikel de houding van de regering 'schandalig'. De krant drukte een spotprent af waarop de zojuist herkozen Moi staat afgebeeld die wordt beëdigd en zweert het leven en de eigendommen van alle Kenianen te beschermen. Vanuit de richting van Njoro en Laikipia stroomt intussen een grote plas bloed naar zijn spreekgestoelte.

De krant citeert veiligheidstroepen in de getroffen gebieden: “We zouden deze operatie al lang hebben kunnen beëindigen als we daartoe instructies hadden gekregen, maar we kregen het bevel niets te doen”, zei een anonieme regeringssoldaat. Een groep geestelijken uit Nakuru trok eerder deze week naar Njoro en zag hoe veiligheidstroepen zich vlak bij een groep aanvallers ophielden en niet ingrepen. Mutava Musyimi van de Nationale raad van christelijke kerken zei na dit onthullende uitstapje: “Berichten uit het veld wijzen erop dat de regering betrokken is bij zowel de moorden in Laikipia als die in Njoro. De vingerafdrukken van de regering zijn zeker niet zo vaag als sommigen ons doen gelove.” Volgens president Moi zitten er politici achter het geweld, maar hij noemde gisteren geen namen.

Een groep Westerse donorlanden, waaronder Nederland, hebben “de trage en niet effectieve respons van de veiligheidstroepen” veroordeeld. “Dit geweld roept de politiek gemotiveerde etnische conflicten van begin jaren negentig in herinnering, evenals de recente aanvallen aan de kust”, aldus een verklaring van de donoren.

In 1991 en 1992 vonden gelijksoortige conflicten plaats in de Rift Valley bij onder meer Molo. Vijftienhonderd mensen verloren toen het leven en een kwart miljoen raakte ontheemd. Bij aanvallen medio vorig jaar rond de havenstad Mombasa werden vooral Luo's, die eveneens op de oppositie stemmen, vermoord en verdreven. De hoofdschuldigen zijn nooit opgepakt na dergelijke 'tribale conflicten'.

De emoties lopen intussen gevaarlijk hoog op. Oppositieleider Mwai Kibaki, een Kikuyu, insinueerde gisteren tijdens een begrafenis van slachtoffers dat de bevolking de wapens moet oppakken. Kibaki, die als tweede eindigde bij de verkiezingen, stapte onlangs naar de rechter om Mois overwinning aan te vechten. Vier ministers dreigden vervolgens met een oorlog als Kibaki deze rechtszaak niet zou staken. Dat dreigement lijkt nu te worden uitgevoerd.