Gordijnen van glazen huis staan even op een kier

Koningin Beatrix tracteerde haar verjaardagsgasten gisteren op het Balletgala 1998 in het Muziektheater in Amsterdam. Er kon even om de hoek van dit koninklijke privéfestijn worden gekeken naar de majesteit en haar entourage.

AMSTERDAM, 31 JAN. Maurits had Marilène meegenomen. Willem-Alexander was alleen. “We leven in een glazen huis”, zei prins Claus deze week in een interview op de Duitse televisie. Dat daar de gordijnen dichtgaan voor een privé-feestje versterkt alleen maar de begeerte om naar binnen te kijken. “Dit komt goed”, zegt Privé-hoofdredactrice W. Nanninga opgetogen in de hal van het Muziektheater. Haar fotograaf heeft prominent zicht op de voorbijtrekkende gasten, die koningin Beatrix daar ter gelegenheid van haar zestigste verjaardag tracteert op een balletvoorstelling. Morgen zal couturier Edgar Vos op de redactie de fuchsiaroze robe van de koningin beoordelen.

En daar gaat prins Charles. En daar koning Constantijn van Griekenland die geen koninkrijk meer heeft. Na hem prins Filip van België in een zwart fluwelen smoking, koningin Silvia van Zweden in een jurk met glittertjes en de zus van de koning van Spanje die destijds bruidsmeisje van Beatrix was. De Spaanse koning zelf ontbreekt. In verband met de ETA-aanslag donderdagnacht op een gemeenteraadslid en diens vrouw in Sevilla is hij deze avond niet gekomen. Morgen zal hij alleen even overvliegen voor de lunch op paleis 't Loo. Dan zal prins Charles waarschijnlijk al weer vertrokken zijn - naar verluidt voor een vakantie in de Himalaya.

“Buitengewoon opwindend”, vond schrijver Willem Melchior de pas de deux uit De Notenkraker. In de pauze staat hij in een foyer die geldt als 'beveiligd gebied'. Melchior is meegekomen met de genode gastchoreograaf Hans van Maanen. Aan de andere kant van het koord probeert een vrouw zoveel mogelijk gezichten thuis te brengen. “Verder dan Rudi Fuchs kom ik niet”, zegt ze. De dame naast haar herkent achter het koord een ex-vriendje die nu met een hofdame is getrouwd. Onder het publiek bevinden zich verder onder anderen premier Kok en zijn vrouw en presentator Hans van Willigenburg.

Eerder die dag had de Koningin haar gasten in het Stedelijk Museum ontvangen voor een speciaal voor haar ingerichte tentoonstelling. Binnen- en buitenlandse verslaggevers, fotografen (met huishoudtrapjes) en cameraploegen die buiten het museum stonden opgesteld, waren al anderhalf uur vantevoren 'gebomcheckt' en in bussen naar het museum vervoerd. Tijdens het wachten op de Koningin speculeert men in het persvak over het ontbreken van een rode loper en zorgt de museumdirecteur voor de meeste opwinding door met zijn voet, de handen in de zakken, nog snel even een papiertje van de stoep te schuiven. Een filmploeg van Canal Plus volgt een verslaggever van een dagblad.

Bij cateraar Maison de Boer, die onder meer het diner-dansant morgenavond op het koninklijk bal verzorgt, is het personeel al weken geleden gewaarschuwd voor de media. Medewerkers mogen volgens een woordvoerder “alleen bevestigen betrokken te zijn bij drie ontvangsten”. “Wij worden mede gevraagd vanwege onze discretie”, zegt hij. Bij Maison de Boer weten ze namelijk veel. Want stel: ze zijn gevraagd om een zakelijk diner bij een bankdirecteur thuis te houden waar ook andere bankdirecteuren zijn uitgenodigd. “Dan kunnen wij natuurlijk op onze klompen aanvoelen dat er een fusie in de lucht hangt.” Daarom houdt de cateraar bij het diner-dansant voor de koningin ook de tafelschikking geheim. “Stel - ik zeg niet dat het wel of dat het niet zo is - maar stel dat prins Willem-Alexander daar met een tafeldame zit, dan kun je daar natuurlijk conclusies uit trekken.” Dat geldt ook voor afwijkende menu's voor sommige gasten. “Wij gaan natuurlijk niet zeggen of meneer of mevrouw die en die dat en dat niet mag hebben.” Volgens een royalty-watcher blijft met het wegblijven van koningin Sofia van Spanje in ieder geval een vegetarisch-macrobiotisch couvert over.

Het uitroepen van de republiek door twee verklede studenten deze week stond gisteren met foto in een Deens dagblad “Wie is die man?”, had de Deense royalty-journaliste gevraagd, wijzend naar De Groenen-raadslid Roel van Duijn onder wiens regenjas een kanten befje uitstak. Van Duijn had zojuist op De Dam het einde van de monarchie verklaard. “Ik zie het wel op tv”, zuchtte een omstander achter een haag fotografen.

Maar waar eerder deze week het einde van haar koninkrijk was aangekondigd, staan nu op de Dam zes gigantische lijsten met foto's van de koningin. Een blijk van hulde van de burgemeester aan de koningin, ook al had de gemeenteraad hem deze geste nadrukkelijk ontraden. Het paste niet bij een privéfeestje en het zou bovendien een aantrekkelijk doelwit zijn voor vandalen. “Democratie wijkt waar de monarch verschijnt”, meende GroenLinks.

Maar gisteravond aan het einde van het balletgala werden de gordijnen van het glazen huis heel even voor het volk op een kier geschoven. Het publiek dat bij binnekomst door de metaaldetector was geloodst en zorgvuldig was gefouilleerd, zong samen met de balletdansers masaal 'Happy birthday' voor de koningin. Op het koninklijke gezelschap vielen toen miljoenen gouden lovertjes neer.