Sorgdrager en OM melden poging tot herstel van relatie

DEN HAAG, 29 JAN. Minister Sorgdrager (Justitie) en het openbaar ministerie gaan “gezamenlijk werken aan herstel van de onderlinge verhoudingen en aan een betere communicatie”. Dat hebben de minister en de top van het OM vanmiddag gezegd na afloop van een bijeenkomst op het ministerie. Die volgde op het Kamerdebat dat Sorgdrager gisteren succesvol doorstond.

De procureur-generaal van het noorden des lands Steenhuis, een van de hoofdrolspelers in het conflict, meldde zich vanmorgen ziek. Maandag al had de voorzitter van het college van procureurs-generaal, Docters van Leeuwen, zich ziek gemeld. Vanmiddag zou de minister het personeel op haar departement toespreken.

Minister en OM verklaarden eensgezind dat zij samen het geschonden vertrouwen weer gaan herstellen. Er is een “open en eerlijke discussie” gevoerd, zei Sorgdrager, maar de relatie “was goed en zal weer goed zijn”. De waarnemend voorzitter van het college van PG's, C. Ficq, toonde zich “buitengewoon blij met dit moment van bezinning dat door het Kamerdebat is geboden”. Ook de man die de afgelopen dagen namens de twintig hoofdofficieren van justitie begrip had uitgesproken voor de positie van de 'opstandige' PG's, S. van Gend, stelde zich ronduit achter de minister op. “Het beeld dat is ontstaan dat wij ons solidair verklaarden met het college van PG's is absoluut onjuist.”

Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer - minus het CDA en de SP - vertrouwt erop dat Sorgdrager het conflict tussen het departement en het openbaar ministerie zal oplossen, zo bleek gisteren tijdens het debat.

De crisis op Justitie kwam vorige week donderdag tot uitbarsting toen Steenhuis publicatie wilde ophouden van een rapport over zijn functioneren. Het rapport betrof Steenhuis' bijbaan bij Bakkenist, het organisatiebureau dat in opdracht van Justitie de crisis in het openbaar bestuur in Groningen heeft onderzocht. Dit gebeurde naar aanleiding van de zogenoemde affaire-Lancée, de politiechef van Schiermonnikoog die ten onrechte werd verdacht van incest. De PG dreigde met een kort geding om 'leestijd' af te dwingen en werd daarbij gesteund door Docters van Leeuwen.

Gisteren moest Sorgdrager zich in de Kamer verantwoorden voor de situatie en zij erkende even aan aftreden te hebben gedacht. Het vertrouwen in de rechtsstaat is volgens haar ernstig geschaad. “De vraag is of ik die schade kan herstellen. Ik beantwoord die vraag uiteindelijk positief.” Zij onderstreepte ook dat niet het hele college van procureurs-generaal zich tegen haar heeft gekeerd. “Het beeld van een OM dat geheel tegenover de minister staat is niet conform de werkelijkheid.”

Pagina 2: Kamer hekelt top openbaar ministerie

De Kamer richtte haar kritiek gisteren meer op de procureurs-generaal Docters van Leeuwen en Steenhuis dan op de minister. Alleen CDA-woordvoerder Koekkoek richtte zijn aanvallen vooral op de minister. Zijn vragen over wat er precies op welk moment was gebeurd, brachten haar echter nauwelijks in de problemen.

Sorgdrager zelf hekelde in het debat vooral het optreden van Docters van Leeuwen, de voorzitter van het college van pg's die zich sinds maandag ziek heeft gemeld. “Ik had op die avond niet het gevoel dat er die vertrouwensband tussen minister en voorzitter van het college was die er behoort te zijn.” Of en wat voor maatregelen ze tegen Steenhuis en Docters neemt, kon de minister niet zeggen. Docters is op dit moment ziek en over de positie van Steenhuis heeft ze een advies gevraagd aan twee juridische deskundigen.

De minister wees ook op gebrekkig optreden van ambtenaren op haar departement. Die hadden haar niet gemeld dat de Groninger procureur-generaal Steenhuis een bijbaan had bij het bureau Bakkenist, dat door Justitie werd aangezocht om de crisis in het openbaar bestuur in Groningen te onderzoeken naar aanleiding van de affaire-Lancée.

De ambtenaren, die het volgens de minister zelf ook “vreselijk” vonden, hebben hun functie ter beschikking gesteld. Voor hen wordt een andere baan op het departement gezocht, aldus Sorgdrager. Zij erkende dat zijzelf politieke verantwoordelijkheid draagt voor haar ambtenaren, maar zei niet te weten wat zij “zelf fout heeft gedaan”.

De SP zegde als enige het vertrouwen in Sorgdrager op. Een motie van het CDA, waarin de christen-democraten voorstelden dat minister-president Kok de reorganisatie van het openbaar ministerie voortaan zou leiden, kreeg geen steun.