Russen werken aan schikking; VS: desnoods alleen optreden tegen Irak

WASHINGTON, 29 JAN. Washington dreigt “desnoods alleen” militaire actie te ondernemen tegen Irak en in het Congres tekent zich daarvoor voldoende steun af. De VS houden echter nadrukkelijk een diplomatieke uitweg open en de Russen werken hard aan een schikking.

Minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright vertrok gisteren naar Europa voor consultaties met haar Britse, Franse en Russische collega's. Kort voor haar vertrek zei ze: “Ik ga daar geen steun zoeken, ik ga ons standpunt uitleggen. Hoewel wij de voorkeur blijven geven aan gezamenlijk optreden, met zoveel mogelijk steun, zijn we bereid dit eenzijdig te doen.”

Volgens Albright zijn de Verenigde Naties inmiddels duidelijk genoeg geweest over de Iraakse obstructie van de VN-wapeninspecties. De minister sloeg evenwel geen diplomatieke deuren dicht: “Er is geen beslissing genomen om naar geweld te grijpen. We geven de voorkeur aan de diplomatieke weg. Alle opties zijn nog open.”

De Russische ambassadeur in Bagdad, Viktor Posoevaljoek, is naar Madrid vertrokken om aan minister van Buitenlandse Zaken Jevgeni Primakov verslag te doen van zijn jongste gesprek met de Iraakse president Saddam Hussein. Het onderhoud was bedoeld om de lont uit het Iraakse kruitvat te halen. Volgens een woordvoerder van Buitenlandse Zaken in Moskou zou hij niet vertrokken zijn “als er geen vooruitgang was geboekt”. Morgen heeft Primakov in Madrid een ontmoeting met Albright.

Zoals dinsdag viel op te maken uit het applaus voor Clintons ferme taal richting Saddam Hussein, bestaat binnen het Congres brede steun voor eventueel militair ingrijpen. Congresleden werkten vandaag aan een resolutie die de regering machtigt “alle maatregelen te nemen die nodig zijn om de dreiging het hoofd te bieden die uitgaat van Iraks weigering zijn programma voor de aanmaak van massavernietigingswapens te beëindigen”.

Het militaire scenario levert overigens niet geringe problemen op. Phyllis Oakley, hoofd inlichtingenzaken van het State Department, gaf gisteren toe dat er “nog steeds enorme gaten zitten in onze kennis van de Iraakse arsenalen met massavernietigingswapens”. Er wordt openlijk aan getwijfeld of de VS in staat zijn om met conventionele middelen door te dringen in Iraks 'harde' doelwitten, zoals diepe ondergrondse bunkers met chemische en biologische wapens. Het Pentagon heeft eerder deze week, bij monde van woordvoerder Kenneth Bacon, de inzet van tactische kernwapens tegen deze doelen uitdrukkelijk “niet uitgesloten”. Het Pentagon kan waarschijnlijk niet garanderen dat luchtaanvallen korte metten kunnen maken met wapens die de VN-inspecteurs niet hebben kunnen vinden.

De Iraakse minister van Buitenlandse Zaken, Mohamed Saeed al-Sahhaf, verweet de VS gisteren een crisis te fabriceren als voorwendsel voor een aanval op Irak. Hij sloot zich aan bij de kritiek van zijn Franse collega op het hoofd van de VN-inspecteurs in Irak, Richard Butler. Die zei deze week tegen de New York Times dat Iraks biologische wapens “Tel Aviv van de kaart kunnen vegen”. Al-Sahhaf: “Dit onderstreept nog eens dat Butler geen neutrale deskundige is.” Een woordvoerder van de VN-inspecteurs heeft vandaag overigens tegenover de BBC verklaard dat Butlers woorden door de krant verkeerd zijn weergegeven. (AFP, AP, Reuters)