Nieuw ontslag in Japans schandaal, meer onthullingen

TOKIO, 29 JAN. De topman van het Japanse ministerie van Financiën is vandaag afgetreden wegens het corruptieschandaal op het departement. Daarnaast heeft een ambtenaar van het ministerie gisteren zelfmoord gepleegd voordat justitie hem als getuige kon horen.

Premier Ryutaro Hashimoto beloofde in het parlement vandaag een “diepgaand onderzoek” naar het schandaal en sprak tevens zijn excuses uit. De regering zal “passende maatregelen” nemen om een herhaling te voorkomen, aldus de premier. Gisteren al besloten de regeringspartijen een wet in te dienen aangaande gedragsnormen voor ambtenaren.

Afgelopen maandag werden twee inspecteurs van het ministerie gearresteerd, omdat ze zich uitgebreid heben laten fêteren door banken in ruil voor vertrouwelijke informatie onder meer over uit te voeren controles.

Secretaris-generaal Takeshi Komura van het ministerie van Financiën diende vandaag zijn ontslag in met de woorden: “Het is geheel mijn verantwoordelijkheid.” Komura is na minister Hiroshi Mitsuzuka, die gisteren aftrad, de tweede man wiens kop moest rollen. Op een tragischer wijze kwam gisteren een lager geplaatste ambtenaar van het ministerie aan zijn einde. De man pleegde zelfmoord nadat hij voor verhoor was opgeroepen door het openbaar ministerie. Hij was werkzaam op de afdeling die vergunningen aan banken verleent voor bijvoorbeeld nieuwe financiële producten.

Het schandaal begint door te werken op de wijze waarop banken tot dusver hun relaties met het ministerie onderhielden. De Sanwa Bank, betrokken bij het schandaal, maakte vandaag bekend geheel een eind te maken aan het fêteren van ambtenaren. Ook de functie van MOF-tan, de bankfunctionaris die verantwoordelijk is voor contacten met het ministerie, wordt afgeschaft. MOF-tan's hadden onder meer als taak uit te vinden wanneer het ministerie langs zou komen voor een 'onverwachte' inspectie.

Hun activiteiten staan centraal in het huidige schandaal. De Sanwa Bank heeft momenteel een speciale rol omdat de president van de bank tevens voorzitter is van de federatie van Japanse banken. De Japanse pers bericht vandaag dat deze federatie vergelijkbare maatregelen wil afspreken voor de sector als geheel.

De nauwe band tussen banken en ministerie maakte inspecties vrijwel waardeloos. De krant Asahi bericht vandaag dat drie inspecteurs die in 1994 de boeken van het New Yorkse filiaal van de Daiwa Bank moesten controleren, slechts vier uur bij de bank doorbrachten en vervolgens voor twee dagen naar de casino's van Las Vegas vertrokken. Een jaar later barstte een groot schandaal los rond dit New Yorkse filiaal dat een groot verlies geheel uit de boeken had weten te houden. De Japanse inspecteurs hadden het verlies niet opgemerkt. De Daiwa Bank heeft op last van de Amerikaanse autoriteiten alle kantoren in de VS moeten sluiten.

Het schandaal heeft tot dusver geen invloed op het financiële beleid van het land. De regerende Liberaal-Democratische Partij besloot vandaag een eerder aangekondigde wet voor stabilisering van de financiële sector in februari door het parlement te loodsen, zo berichte de publieke omroep NHK vandaag. Met de wet wil de regering 30 biljoen yen (460 miljard gulden) vrijmaken voor onder meer het aankopen van aandelen in banken, zodat hun eigen vermogen wordt versterkt. Ook bevat de wet veranderingen aangaande de wijze van boekhouding met hetzelfde doel: versterking van het eigen vermogen.

De regering acht deze stappen nodig aangezien banken anders gedwongen zullen zijn hun leningen te beperken, een ongewenste ontwikkeling in de huidige slappe economische situatie. Gisteren al nam de regering een aanvullende begroting aan voor het lopende jaar waarin onder meer een belastingverlaging is opgenomen ter stimulering van de economie. De beurs van Tokio toonde zich niet erg onder de indruk. Vandaag steeg de Nikkei met 0,24 procent naar 17014 .