Italiaanse kunst in Londens museum

Estorick Collection of Modern Italian Art, Northanpton Lodge, 39a Canonbury Square, Londen N1. Di-za van 11 tot 18u. Di gratis.

LONDEN, 29 JAN. Nooit heeft een eenvoudige jongen uit Brooklyn zich omringd met zoveel werk van Italiaanse kunstenaars die door het fascisme waren besmet als de Amerikaanse socioloog Eric Esterick (1913-1993). Zelden heeft een kleurenblinde verzamelaar zoveel kleurrijks vergaard. In Londen is gisteren een museum geopend dat de Estorick Collectie herbergt, volgens curator Alexandra Noble de belangrijkste verzameling moderne Italiaanse kunst die buiten Italië is te zien.

De verzamelaar was al net zo bijzonder als zijn collectie. Biograaf van de Britse ambassadeur in Moskou, Sir Stafford Cripps, waardoor hij in contact kwam met Britse premiers als Anthony Eden en Winston Churchill. Bezeten van kunst sinds hij vlak bij zijn universiteit The Gallery of Living Art in New York ontdekte en een verpletterende ontmoeting met de Amerikaanse fotograaf Alfred Steiglitz had. Op zijn huwelijksreis naar Zwitserland en Italië in 1947 bezocht hij de werkplaats van een prominent vertegenwoordiger van de Novecento-beweging, Mario Sironi, en kocht hij “honderden en honderden tekeningen en zoveel schilderijen als ik in mijn Packard Convertible Roadster laden kon”.

Zo begon zijn bestaan van verzamelen en verkopen. Hij adviseerde Paul Getty bij de aanschaf van kunst. Hij hielp Hollywood-sterren als Lauren Bacall, Tony Curtis en Burt Lancaster aan schilderijen. Intussen bouwde hij aan zijn eigen collectie die in 1956 in de Londense Tate Gallery getoond werd en in 1960 in Nederland .

In 1961 deed hij op een veiling in Milaan een aantal Italiaanse stukken van de hand maar de erkende meesterwerken hield hij. Aanbiedingen van de Italiaanse regering en van musea in de Verenigde Staten en Israël wees hij resoluut van de hand. “Chronisch besluiteloos”, zoals zijn kinderen Isobel en Michael bij de opening verklaarden, bepaalde hij pas vlak voor zijn dood dat de collectie in Groot-Brittannië, zijn tweede vaderland, bewaard moest blijven. Hij gaf opdracht twee schilderijen van Kandinsky en Chagall te verkopen. Van de opbrengst moesten de huisvesting en lopende kosten worden betaald.

Het pand waarin de moderne Italiaanse kunst werd ondergebracht, is al net zo'n kleinood als de collectie. Vroeg negentiende-eeuws. Functioneel en respectvol verbouwd met 650.000 pond van de staatsloterij. De verzameling bestaat uit 19 schilderijen, 42 tekeningen en aquarellen, 13 prenten en 5 beeldhouwwerken. Balla, Boccioni, Carra, Severini en Russolo, alle grote vijf van het Italiaanse Futurisme zijn vertegenwoordigd. Balla met zijn adembenemende La Mano del Violinista, een studie in geel, bruin en mint van de beweging die de hand van de violist maakt bij het strijken. Boccioni met zijn Idolo Moderno, het giftige portret van een prostituee die alleen door haar hoed vol bloemen tegen licht uit de kosmos wordt beschermd.

Maar er hangt ook werk van figuratieve kunstenaars als Modigliani, Marini en Morandi en van de metafysische schilder De Chirico. Bij de opening zei curator Alexandra Noble dat de verzameling de persoonlijkheden van Eric en zijn echtgenote Salome Estorick weerspiegelt. Het nieuwe museum is een monument van de hartstocht voor kunst.