FNV balt 'poldervuist'

De fusie van de diensten-, industrie-, vervoers- en voedingsbonden van de FNV in Bondgenoten is vandaag beklonken. AMSTERDAM, 29 JAN. Het is even voor negen uur als 'bondgenotenbus' nummer 13 uit Middelburg het terrein van de Amsterdamse Westergasfabriek oprijdt. Bestemming is het oprichtingscongres van FNV Bondgenoten, de nieuwe mega-marktsectorbond die vandaag formeel opgericht wordt.

De Zeeuwse delegaties van Industriebond, Vervoersbond, Dienstenbond en Voedingsbond zitten alvast broederlijk bij elkaar in de bus. Deze ochtend heffen ze hun eigen bond op, om 's middags uit de mond van FNV-voorzitter De Waal en Bondgenoten-voorzitter Henk Krul te horen welke voordelen zo'n grote bond biedt.

Ledenservice, rechtsbijstand en individuele belangenbehartiging, de nieuwe bond kan het allemaal nog beter dan de vier oude. “De FNV balt de poldervuist”, vat Krul de motieven voor het samengaan in één zin samen. Overigens wezen de vier fusiepartners voorrang in behandeling voor zieke werknemers, zoals de FNV voorstaat, af.

In Amsterdam vandaag verder niets dan loftuitingen. Voor zijn eigen club, de Industriebond, noemt Henk Krul zijdeling nog wel even de “perikelen rond de vestiging van nieuwe regiokantoren” - in Weert ging het FNV-personeel bijna in staking tegen de samenvoeging van drie kantoren - maar 's middags kraait hij slechts victorie. “Dit is een historisch moment. De oprichting van FNV Bondgenoten is een belangrijke stap in de ontwikkeling van de Nederlandse vakbeweging en in de Nederlandse arbeidsverhoudingen”, aldus Krul. “Hier staat een bond van een half miljoen leden.”

Krul toonde zich kritisch jegens minister-president Kok, oud-voorzitter van de FNV. “De lof van werkgevers is opvallend. Als werknemers hebben we wel een paar vragen aan het paarse kabinet.” Het poldermodel telt niet alleen zegeningen volgens Krul, maar heeft ook beperkingen en schaduwzijden, zoals structurele werkloosheid en armoede. Het werk moet beter verdeeld worden, vindt Krul. FNV Bondgenoten heeft onderzoek verricht waaruit blijkt dat driekwart van alle werknemers regelmatig overwerkt, gemiddeld zo'n zes uur per week. Eenderde van alle werknemers is regelmatig extreem vermoeid door veelvuldig overwerk in combinatie met hoge werkdruk. De gemiddelde werkweek, inclusief overwerk en woon-werkverkeer, bedraagt 49 uur per week.

De oprichting van FNV Bondgenoten is het resultaat van een door de FNV Dienstenbond ingezet proces, dat twee jaar geduurd heeft. Een lage organisatiegraad, structureel geldgebrek en steeds méér werk noopten de Dienstenbond destijds tot actie. Na een mislukte vrijage met de bond Druk en Papier slaagde de Dienstenbond er in juni '96 in met de Industriebond tot een akkoord te komen. De sterke, rijke Industriebond bevond zich in een krimpende sector, terwijl de zwakkere Dienstenbond een groeisector bediende.

Wat in een ver verleden onmogelijk leek, doordat het 'blauweboordenproletariaat' nooit zo veel moest hebben van de brave bankemployé, was nu snel beklonken. De fusiepartners waren er beide van overtuigd dat de steeds sterker vervlochten industrie- en dienstentak het meest gebaat is bij één sterke club. Korte tijd later zochten ook Voedingsbond en Vervoersbond aansluiting. Een poging van de Bouw- en Houtbond om mee te doen mislukte. Althans, voorlopig. Bondgenoten-voorzitter Krul beschouwt de oprichting van FNV Bondgenoten immers als een tussenstap. “We doen er alles aan om voor het jaar 2006, als de Nederlandse moderne vakbeweging honderd jaar bestaat, tot één ongedeelde FNV te fuseren.”