Drie kwade, enge mannen

Jeugdtheater: Bizon & Zn, door Artemis. Tekst: Pauline Mol. Regie: Moniek Merkx. Spel: Herman van Baar, Niek van der Horst, Joost Koning. Vanaf elf jaar. Gezien: 25/1, Prekerspoort Den Bosch. Aldaar nog te zien 31/1 en 1/2. Daarna tournee t/m 22/3. Inl. (073) 612 32 23.

Drie broers wachten op hun vader, in een grote vierkante, kale keuken met saloonklapdeurtjes. Het is een armelijk geheel, maar de jongens zwalken over de kale vloer alsof het pas veroverd grondgebied is. Stoer zijn ze, mannelijk en macho, met cowboylaarzen en vet in het haar. Of niet? Het nieuwste stuk van jeugdtheater Artemis uit Den Bosch, Bizon & Zn, geeft gaandeweg inzicht in hun dromen en hun angsten.

Niek van der Horst, de oudste broer, zit als een loom gorilla-opperhoofd op het aanrecht. Hij lijkt ontspannen, maar de agressie broeit onder zijn witte hemd. Hij houdt alles in de gaten en kan elk moment losbarsten.

Tegenover hem ligt als een verveeld roofdier in de dierentuin de middelste broer Gigi, Herman van Baar. Hij is meer het type van de 'coole', ongenaakbare held. Zijn nonchalance is bestudeerd, hij heeft besloten dat niets hem iets kan schelen.

Het kleinste broertje Benjamin, ook wel Duim genoemd, kan nog niet veel meer dan zijn stoere broers imiteren. Zodra Joost Koning opkomt, is dat duidelijk. Het lullige trainingspakjasje is te klein en te rood, zijn laarzen hebben rare, onstoere kleuren. Duims bewegingen zijn stuntelig. Telkens moet hij even naar de anderen kijken. Hoe deed je dat ook alweer, stoer je kuif opstrijken?

Het stuk werkt niet naar een climax toe. De scènes zijn losjes met elkaar verbonden en geven steeds vanuit een ander oogpunt zicht op de verhouding tussen de drie broers en hun vader, die een briefje achterliet dat hij 'even naar de bank' is. “Ken je het verhaal van de vader die een pakje sigaretten ging halen?” zegt de middelste broer al gauw.

De oudste denkt ook dat vader ze voorgoed in de steek heeft gelaten. Hij zal er met de poen van het familiebedrijf vandoor zijn. Het jongste broertje, dat zo zwak leek, blijkt er het sterkst voor te staan. Voor hem is vader een vriend, die hem boeken van de moeder geeft en naar hem luistert. De anderen zijn verbluft: mama, dat is een taboe-onderwerp.

Van Baar, Van der Horst en Koning zijn uitstekende acteurs, die zowel met grotesk geweld als met het kleinste gebaar weten duidelijk te maken hoe de broers zich voelen. Verstrikt in hun onderlinge concurrentie, maar ook hun liefde en trouw voor elkaar en voor hun vader. Hun onmacht en agressie, hun verlangen groot en onafhankelijk te zijn en toch ook om op iemands schoot weg te kruipen. De vraag is echter of achtjarigen, voor wie het stuk volgens Artemis ook de moeite waard is, deze nuances al begrijpen en herkennen. Waarschijnlijk zien zij gewoon drie grote kwade enge mannen.

Bizon & Zn is veeleer een stuk voor pubers, die het machogedrag moeiteloos zullen herkennen. Zij zullen het waarderen om de rauwe eerlijkheid, de parodistische verwijzingen naar maffia- en cowboyfilms en de, soms seksuele, toespelingen. Bizon & Zonen is een handel in zaad.