Clinton: rijp en rot op Internet

Netsurfers hoorden vier dagen eerder van de Lewinsky-affaire dan krantenlezers. Het Internet bewijst zich als nieuwsbron. Een versnelling hoger dan traditionele media, en uitermate onbetrouwbaar.

ROTTERDAM, 28 JAN. Met het jongste schandaal rond president Clinton lijkt het Internet pas echt zijn eigen rol te hebben gevonden als nieuwsmedium. Dat het een wereldwijde vergaarbak is voor onrijp nieuws, halve waarheden en hele leugens, was al bekend. Nieuw is dat het juist om die reden traditionele media, met hun tijdrovende journalistieke ethiek, kan aftroeven.

De primeur van het Clinton-Lewinskyschandaal had de e-mail-krant van de 31-jarige Matt Drugde. Diens Drudge Report is een notoir onbetrouwbare roddelrubriek, bewust gemodelleerd naar vooroorlogse voorbeelden door veelvuldig gebruik van uitroepen als 'exclusief!', 'schandaal!', 'de natie geschokt!, 'details volgen!'. Iedereen mag zijn roddels naar Drudge sturen en bijna alles belandt in zijn krantje. Onlangs raakte hij in problemen toen hij vermeldde dat een voorlichter van het Witte Huis zijn vrouw zou slaan.

Vorige week kreeg Drudge de zaak-Lewinsky in de schoot geworpen. Op zaterdagavond kon zijn krantje melden dat Newsweek-journalist Michael Isikoff de primeur van zijn leven door de neus was geboord. Diens verhaal over het onderzoek van onafhankelijk aanklager Kenneth Starr naar de verhouding tussen Clinton en Lewinsky was een week uitgesteld. Iemand was het daar kennelijk niet mee eens en stelde Drudge op de hoogte.

Binnen enkele uren werd het verhaal al in vier nieuwsgroepen met namen als alt.impeach.Clinton besproken, zondagochtend spookte het rond in talkshows op televisie. Het hek was van de dam. De arme Isikoff werd op NBC's Today Show aan de tand gevoeld over dit “hardnekkige gerucht in cyberspace” en deed of zijn neus bloedde. Tevergeefs, hoewel de krantenlezer nog tot woensdag moest wachten voordat The Washington Post en de persbureaus het Lewinsky-schandaal brachten.

Een zelfvoldane Drudge mocht deze week aanschuiven bij erkende journalistieke grootheden als William Safire in Meet the Press. Zijn boodschap: “Het perskorps van Washington is ingedut.” Een sukkelig clubje insiders, aldus Drudge, die zozeer hechten aan hun 'goede contacten' dat ze geen nieuws meer durven af te drukken. Wat betreft hemzelf: “Niet gek voor iemand die twee jaar terug T-shirts stond te verkopen.”

De Internet-pers - niet over de gehele linie van het niveau-Drudge - kraait inmiddels victorie. “Het Internet heeft dit verhaal gemaakt, en dit verhaal het Internet”, jubelt Michael Kinsley, oprichter van het on-line magazine Slate. Anderen wijzen erop dat Drudge weinig meer heeft gedaan dan een uitgelekte scoop van een 'traditionele' journalist op het net zetten.

Tijdens deze jongste presidentiële crisis hebben de Amerikaanse kranten ook de verdienste van hun eigen websites ontdekt. Een website stelt weekbladen in staat even snel te reageren als dagbladen en dagbladen om even snel te reageren als radio en televisie. Bijna alle grote Amerikaanse kranten hebben nu hun aparte Lewinsky-site.

Newsweek, dat op maandag uitkomt, trachtte vorige week woensdag de schade te herstellen door op zijn website alsnog het verhaal van Isikoff af te drukken, met als bonus een uitleg waarom dit niet op papier was afgedrukt. En afgelopen zondag bracht Newsweek alvast een samenvatting van de op tape opgenomen gesprekken tussen Linda Tripp en Monica Lewinsky op Internet. Ook andere Amerikaanse kranten gunnen hun websites tijdens deze affaire steeds vaker de 'voorprimeur' van het nieuws van de volgende dag.

Die dorst naar snelheid heeft schaduwkanten, zo ontdekte The Dallas Morning News gisteren. De krant vernam uit 'doorgaans betrouwbare bron' dat een veiligheidsagent van het Witte Huis zich bij onafhankelijk aanklager Starr had gemeld omdat hij getuige zou zijn geweest van een orale ontmoeting tussen Clinton en Lewinsky. Dat nieuws ging meteen naar de website. Vier uur later verdween die primeur weer, met een verontschuldiging aan de lezers. De bron had zich vergist.

De Amerikaanse media-analisten hebben een nieuw speeltje. In 1992 wonden die zich bij de zaak-Geniffer Flowers, de zangeres die een verhouding zou hebben gehad met presidentskandidaat Clinton, nog op over de tabloidisering van de serieuze pers. Toen dicteerden de tabloids de agenda, nu de nieuwspiraten van het Internet. Resultaat is een nog verdere verlaging van de journalistieke normen, vrezen critici. Want terwijl Drudge nog ter verantwoording valt te roepen, bieden met name de nieuwsgroepen van het Internet ideale mogelijkheden tot anonieme roddel. Dat de reguliere pers nieuws op het Internet na deze zaak nog nauwlettender zal volgen, lijkt in elk geval onvermijdelijk.