'Noord-Ierland instabieler'; Loyalistische partij verlaat vredesproces

LONDEN, 27 JAN. De Ulster Democratic Party (UDP) heeft gisteren de eer aan zichzelf gehouden door op te stappen bij het Noord-Ierse vredesoverleg voordat ze kon worden verbannen.

UDP-leider Gary McMichael waarschuwde dat de afwezigheid van de UDP “instabiliteit in Noord-Ierland zou vergroten”. Hij betuigde ook zijn verdere steun aan het vredesproces.

De positie van de protestantse splinterpartij was onhoudbaar geworden nadat haar militaire vleugel, de Ulster Defence Associaton (UDA), ook bekend als de Ulster Freedom Fighters, vorige week vrijdag toegaf dat ze verantwoordelijk was voor de moord op drie katholieken. Die terreurdaden werden in een verklaring omschreven als “een gepaste militaire reactie” na het doodschieten van twee loyalistische leiders. In die verklaring beloofde de organisatie ook dat ze zich van verder geweld zou onthouden. Sindsdien zijn weer twee katholieken vermoord al staat niet vast of de UDA ook deze doden op haar geweten heeft.

De Ulster Unionist Party en de Alliance Party eisten gisteren het vertrek van de UDP “om het vredesproces niet verder te laten corrumperen”. Maar de regeringen van Groot-Brittannië en Ierland hebben de UDP met tegenzin zien vertrekken. Volgens de Britse minister voor Noord-Ierland, Marjorie Mowlam, werden ze geconfronteerd met een gruwelijk dilemma. Om de “integriteit” van de onderhandelingen te bewaren, moesten ze de UDP wel wegsturen. Tenslotte mogen aan het overleg alleen partijen meedoen die hebben beloofd dat ze geen geweld zullen gebruiken. Daarom kon Sinn Fein vorig jaar pas aanschuiven nadat haar militaire vleugel, het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA), een staakt-het-vuren afgekondigd had. “Maar we hebben ook een morele plicht om de onderhandelingen gaande te houden en verdere moorden te voorkomen”, zei Mowlam.

Als de UDA zich volledig afkeert van het vredesproces omdat haar politieke vleugel toch niet meer meedoet, betekent dat het einde van het bestand waaraan de protestantse terreurorganisaties zich al ruim drie jaar min of meer houden. Om dat doemscenario te vermijden hielden Londen en Dublin nadrukkelijk de mogelijkheid open dat de UDP binnen enkele weken weer tot de onderhandelingen wordt toegelaten, als haar militaire tak gedemonstreerd heeft zich van geweld te onthouden. Een andere loyalistische splintergroepering, de Loyalist Volunteer Force (LVF), ontkende vanmorgen berichten dat ze een staakt-het-vuren zou overwegen. In een bericht aan de media verklaarde de LVF dat het door zou gaan met zijn geweldscampagne totdat de Ierse Republiek zijn claim op Noord-Ierland laat vallen.

Gerry Adams, president van Sinn Fein, waarschuwde gisteren dat het vredesproces nog steeds in een crisis verkeert. En David Ervine, leider van de Progressive Unionist Party, voorspelde dat de druk alleen maar zal toenemen naarmate de kans op een politieke regeling voor Noord-Ierland groter wordt. De tijdelijke verhuizing van Belfast naar Londen moet de onderhandelingen nieuwe impulsen geven. Vandaag zouden Londen en Dublin met voorstellen komen voor versterking van de samenwerking tussen Noord-Ierland en de Ierse republiek.