Mandela kapittelt leiders in Afrika

JOHANNESBURG, 27 JAN. De Zuid-Afrikaanse president Nelson Mandela heeft gisteren in de Oegandese hoofdstad Kampala een lans gebroken voor economische en politieke vrijheid in Afrika. Mandela zei dat veel Afrikanen nog steeds in onvrijheid leven.

“Er zijn nog steeds te veel plaatsen waar conflicten en instabiliteit Afrikanen de belofte van veiligheid en vooruitgang ontnemen. Onwetendheid, analfabetisme, armoede en ziekte vertroebelen het leven van velen”, zo somde Mandela de tekortkomingen van zijn continent op. “Miljoenen Afrikanen zijn in feite beroofd van hun burgerrechten door politieke systemen die hun niet toestaan de leiders te kiezen die ze wensen of de politieke keuzes te maken die ze willen.” Hij vervolgde: “En er zijn te veel plaatsen op ons continent waar godsdienst wordt misbruikt om de mensen af te houden van de vrijheden waar ze recht op hebben.” Mandela noemde geen enkel land bij naam, maar doelde met het laatste punt kennelijk met name op Soedan, het noordelijke buurland van Oeganda, waar een moslim-fundamentalistisch bewind in een burgeroorlog is verwikkeld met voornamelijk christelijke groeperingen in het zuiden. De Zuid-Afrikaanse leider formuleerde zijn oplossing voor 'het Afrikaanse vraagstuk' als volgt: “Slechts wanneer politieke en economische vrijheid binnen handbereik van iedere Afrikaan komt, hebben we ons doel bereikt. Pas dan kunnen we zeggen dat de Afrikaanse renaissance in volle gang is.”

Mandela nam in Oeganda deel aan de feestelijkheden ter herdenking van de verovering van Kampala, twaalf jaar geleden, door de guerrillatroepen van de huidige president Yoweri Museveni. Die maakte tijdens zijn regeerperiode een einde aan de etnische conflicten onder de regimes van Idi Amin en Milton Obote die naar schatting 800.000 Oegandezen het leven kostten. Hoewel politieke partijen niet zijn verboden in Oeganda, mogen ze niet deelnemen aan verkiezingen. Voor volgend jaar staat echter een referendum over invoering van een meerpartijenstelsel op het programma. Mandela stak zijn ambtgenoot Museveni een hart onder de riem: “Ik voel me zeer vereerd hier tegenover vrijheidsstrijders te staan die niet aarzelden te vechten tegen dictatuur en ondemocratisch bestuur. Afrika kan lering trekken uit Oeganda's opmerkelijke succes bij de omvorming van die erfenis tot een toonbeeld van economisch en sociaal succes”.

Mandela toonde zich optimistisch over de toekomst van Afrika. “Terwijl het estafettestokje van het Afrikaanse leiderschap wordt doorgegeven aan een nieuwe generatie, zijn er vele grote uitdagingen. Maar we zijn vol vertrouwen dat Afrika, zoals het altijd heeft gedaan, leiders zal voortbrengen die tegemoetkomen aan de eisen van de tijd, leiders die de samenwerking en gezamenlijke actie bevorderen die nodig zijn voor het bereiken van onze doelstellingen in een tijd die wordt gekenmerkt door een toenemende interdependentie van staten.”