Frans parlement strijdt over kortere werkweek

De komende dagen staat de politieke discussie in Frankrijk in het teken van de 35-urige werkweek. Het wetsontwerp zaait niet alleen verdeeldheid in het parlement maar ook in de regering van Lionel Jospin.

PARIJS, 27 JAN. Stakingen bij de spoorwegen, tientallen protestmarsen van werklozen èn werknemers en talloze debatten in de media begeleiden de behandeling van de controversiële wet op de 35-urige werkweek die vanmiddag is begonnen in de Franse Assemblée Nationale. Premier Lionel Jospin heeft dit weekeinde voor het eerst zijn populariteit zo ver zien dalen dat de mensen met een negatieve opinie over zijn prestaties talrijker zijn dan degenen die hem hoog achten. Dat is sinds Jospin in juni de leiding in Frankrijk overnam nog niet gebeurd. 42 Procent denkt nog positief over de eerste minister, tegen 46 procent negatief.

De door links gedomineerde Commissie voor sociale zaken van de Assemblée spreekt van “een historische stap die de groei van de werkloosheid in het land kan keren”. De rechtse oppositie heeft geen goed woord over voor de wet die men als 'dirigistisch' en 'rampzalig voor de wergelegenheid' aanmerkt. “De Fransen moeten de waarheid kennen, en dara zullen we dit debat voor gebruiken”, aldus de liberale ex-minister van financiën en economie Alain Madelin. Van beide kanten wordt hoog opgeboden omdat men in deze wet en zijn effect op de massa-werkloosheid (12,4 procent) een belangrijk strijdpunt ziet voor de regionale verkiezingen die over minder dan twee maanden in heel Frankrijk worden gehouden. Tot de werklozen in december met landelijke acties begonnen leek Jospin op een comfortabele winst af te stevenen. Dat is nu niet meer zo zeker.

Commentatoren zijn het er over eens dat Jospin al zijn eieren in het mandje van de 35-urige werkweek heeft gestopt. Het wetsontwerp lost een belangrijke verkiezingsbelofte in en heeft als voordeel dat alle linkse coalitiepartijen er achter staan. Protesten van Frankrijks meer dan drie miljoen werklozen brachten de afgelopen weken aanzienlijke verschillen van mening aan het licht tussen Jospins socialisten, veruit de grootste partij in de coalitie, en de communisten, groenen en radicaal-socialisten.

Ook over de 35 uur bestaan overigens aanzienlijke verschillen van inzicht binnen de coalitie. De radicaal-socialisten namen op hun congres dit weekeinde het besluit naar een werkweek van 32 te streven. En de communisten willen niets weten van de gedachte dat korter werken ook zou moeten leiden tot minder betaald krijgen. Jospin en zijn minister van 'arbeid en solidariteit', Martine Aubry, laten nog steeds in het midden hoe het betalingsvraagstuk huns inziens moet worden opgelost.

In antwoord op de vraag waarom zij een autoritaire wet verdedigt, zegt Aubry dezer dagen steevast: “Het is geen wet die van alles dwingend oplegt, hij nodigt uit tot overleg, tot onderhandelingen.” Zij mikt er op dat in de bedrijfstakken oplossingen worden gevonden die er toe bijdragen dat binnen enkele jaren veel banen worden geschapen. Tussen een half en heel miljoen als zij gelijk krijgt. Om en nabij de 350.000 volgens het ministerie van financiën.

De werkgevers, vooral zij die vijftig of minder werknemers hebben, klagen dat verkorting van de arbeidstijd van 39 naar 35 uur met behoud van loon zonder meer 11 procent stijging van de loonkosten vergt. Grotere bedrijven protesteren via de werkgeversorganisatie CNPF mee, maar kijken intussen hoe zij in ruil voor deze wet (die uiterlijk in 2000 voor iedereen moet gelden) een aanzienlijke flexibilisering van de arbeid kunnen loskrijgen. De behandeling in de Franse Tweede Kamer gaat minstens zes dagen duren, maar gezien de ruim 700 amendementen, lijkt dat een optimistische schatting.