'Wonderkind van squash' moet buigen

AMSTERDAM, 26 JAN. Het wonderkind van het Nederlandse squash kwam gisteren niet verder dan de derde plaats bij het Nederlands kampioenschap. Een bescheiden klassering voor iemand met zijn staat van dienst. Toch slaakte coach Sjef van der Heijden na afloop een zucht van verlichting. “Tommy staat weer met beide benen op de grond. Daarom liever derde dan tweede.”

Tommy staat voor Tommy Berden, het onvolprezen talent uit Almere en de trots van de Nederlandse Squash & Rackets Bond (NSRB). Op de schouders van de 18-jarige scholier rust de taak om aansluiting met de wereldtop te vinden. Van der Heijden (31), tevens verantwoordelijk voor de nationale jeugdselectie, voorspelt zijn pupil een gouden toekomst. “Een plaats bij de topzestien van de wereld ligt in het verschiet. Maar Tommy moet geduld hebben. Zijn tijd komt nog wel. Wie onderaan aan de ladder staat, begint niet op de zevende trede.”

Jeugdig elan kan de NSRB goed gebruiken. Met ruim een half miljoen spelers, waarvan 60.000 officieel zijn aangesloten bij de bond, mag de NSRB zich de vierde sportbond van Nederland noemen. Niettemin gaat squash gebukt onder een sullig imago. “Het is een sport die zich grotendeels achter gesloten deuren voltrekt”, constateert bondsvoorzitter P. Turken. “Binnen de maatschappij speelt squash niet de rol die het op basis van het aantal beoefenaars zou moeten spelen.”

Het verbeteren van het imago beschouwt Turken als de belangrijkste taak in de komende drie jaar. Internationale successen zijn daarbij van groot belang en Turken heeft de hoop gevestigd op de jeugd in het algemeen, en Berden in het bijzonder. Groot was zaterdag dan ook zijn teleurstelling toen de aanvoerder van de juniorenploeg in de halve finale uitgeschakeld werd door oudgediende Eric Smit. “Niets ten nadele van de andere jongens, maar met Tommy in de finale hadden we een eerste stap in de goede richting gezet.”

In plaats daarvan moesten Turken en de belangstellenden gisteren genoegen nemen met een finale die illustratief mocht worden genoemd voor de impasse. Twee dertigers, Smit (31) versus Lucas Buit (30), stonden voor de derde keer op rij tegenover elkaar en net als in de twee voorgaande edities toonde Buit zich de sterkste in het Frans Otten-stadion. Daarmee voegde de nummer 53 van de wereld in de nadagen van zijn sportieve loopbaan een zesde nationale titel toe aan zijn erelijst.

Smit speelde gisteren zijn laatste wedstrijd op het hoogste niveau. Zijn plaats zal, wie coach Van der Heijden moet geloven, over twaalf maanden worden ingenomen door Berden. “Vorig jaar vierde, dit jaar derde, dus niets is volgend jaar logischer dan een tweede plaats voor Tommy.” Al zal de strijd om de nationale titel nooit een prominente plaats innemen in de seizoensplanning van Berden, die na het voltooien van zijn VWO-opleiding fullprof wordt. “Tommy's werkterrein ligt in het buitenland, niet in Nederland.”

Berden heeft het vizier gericht op het EK junioren, over drie maanden in België. Vorig jaar in Finland strandde hij in de kwartfinales. Die nederlaag vormde de inleiding van een indrukwekkende reeks van dertien internationale overwinningen. Het bezorgde hem de eindzege in het Grand-Prixcircuit en volop aandacht van de media. Tot lichte ergernis van Van der Heijden, zelf een voormalig squashspeler. “Tommy dreigde te gaan zweven en dacht in al zijn naïeviteit dat-ie er al was.”

Waarmee Van der Heijden, eigenaar van een squashcentrum in Veldhoven waar Berden dagelijks traint, overigens niet wil zeggen dat zijn pupil alle aandacht niet waard is. Integendeel zelfs. “Beschouw hem gerust als de Krajicek van het squash, met dien verstande dat ik Krajicek geen winner vind en Tommy wel.” En tot de aanwezige verslaggevers: “Over een paar jaar kunnen jullie je hart ophalen, want let maar op: dan is hij niet meer van de sportpagina's weg te slaan.”

Berden is een exponent van de jeugdopleiding, die vier jaar geleden werd opgezet door Jonah Barrington. De Engelsman van Ierse afkomst, zelf een voormalig topspeler die zes keer de Britse Open won, fungeerde jarenlang als bondscoach, maar werd vorig najaar bedankt voor bewezen diensten. “In zekere zin heeft hij zichzelf overbodig gemaakt door een goed fundament neer te leggen”, zegt Van der Heijden. “Het is aan mij om die erfenis te beheren.”

De jeugdselectie telt momenteel 32 spelers, onder wie negen meisjes die onder de hoede vallen van voormalig speelster Babette Hoogendoorn. Van der Heijden bemoeit zich met de jongens, van wie de jongste dertien jaar is. Berden is de aanvoerder, maar geniet geen voorkeursbehandeling, benadrukt Van der Heijden. “Ik ontzie hem niet tijdens de training. Niet voor niets beschouwt hij de toernooien als uitjes om eens lekker op adem te komen.”