Wennemars tweede Nederlander op erepodium, Leeuwangh zevende; Bos zorgt voor primeur bij WK sprint

BERLIJN, 26 JAN. Hij is normaal zo stoïcijns als een sfinx, maar gistermiddag viel Jan Bos snikkend in de armen van zijn moeder nadat hij zich als eerste Nederlandse schaatser had verzekerd van de wereldtitel sprint. Het gedenkwaardige moment vormde een onderdeel van de wilde vreugdetonelen waarin ook bronzen medaillewinnaar Erben Wennemars een hoofdrol vertolkte.

Champagne spoot door de verwarmde lucht van de Berlijnse ijshal. Eerst als een douche over het hoofd van Bos uit een flesje dat Wennemars kreeg aangereikt van een toeschouwer. Later nam Bos wraak op Wennemars bij de huldiging op het ereschavot. Het was een ontlading bij twee vrienden die elkaars vreugde oprecht deelden.

Na zijn sterke afsluitende duizend meter (1.11,74) maakte de enthousiaste Wennemars de coaching van Peter Mueller overbodig. Hij schreeuwde zijn stem schor als Bos in de beslissende kilometerrit passeerde. Hij bewoog zelfs zijn armen ritmisch mee. Bos mocht in het rechtstreekse duel met concurrent Jeremy Wotherspoon uit Canada slechts 0.2 seconde verspelen. De nieuwe ster aan het schaatsfirmament had de spanning teruggebracht door op de tweede dag een tegenvallende 500 meter te rijden. De eerste dag was hij Wotherspoon en alle andere sprintkanonnen op beide afstanden de baas gebleven. Hoewel Bos geluk had dat Wotherspoon, de voormalige ijshockeyer uit Red Deer, op de kilometer bij de kruising na een paar scherpe tussentijden door een aarzelende Japanner Horri uit zijn concentratie werd gehaald.

In de alles beslissende rit op de laatste duizend meter gaf Bos zijn concurrent geen schijn van kans. Wotherspoon, de wereldrecordhouder, miste het eindschot (“Ik was te vermoeid geraakt”) dat Bos door zijn stalen zenuwen en z'n achtergrond als allrounder wel kon opbrengen.

De KNSB is er in geslaagd om in een paar jaar een wereldkampioen voort te brengen in een schaatsdiscipline die tot voor kort werd geregeerd door rijders uit grote naties als Amerika, Canada, Japan, Rusland en Duitsland. Alleen Jos Valentijn was er 22 jaar geleden op de open baan van West-Berlijn ook heel dichtbij. Na drie afstandsoverwinningen verspeelde hij de titel door twee valse starts.

In het Sportforum van het voormalige Oost-Berlijn, dat voor dit titeltoernooi voor bijna twee miljoen gulden was opgeknapt, ontbrak alleen het A-team van de Verenigde Staten. De beste Amerikaanse sprinters gaven er de voorkeur aan zich te sparen voor de Spelen in Nagano. De prijs voor dit beleid was hoog, want de VS raakten twee startbewijzen kwijt. En of de Amerikanen zich in Nagano met hun talenten kunnen mengen in de strijd om de medailles valt nog te bezien.

De top van het WK in Berlijn zal waarschijnlijk ook op de Winterspelen de dienst uitmaken. Maar de rangorde kan geheel anders zijn. In Japan hoeven de rijders maar op één afstand per dag te vlammen. Bos maakt zich dan ook nog niet te veel illusies. “Dan Jansen dat hij wel drie olympische toernooien nodig had om een gouden medaille te winnen. Gezien de opzet van het evenement verwacht ik dat bijvoorbeeld de Japanner Shimizu ook grote kansen heeft op het goud van de 500 meter.”

Na zijn overwinning op de 500 meter van zaterdag hoort Bos op de olympische sprint ook tot de favorieten. Daar waar hij zich aanvankelijk alleen kansen toedichtte op de kilometer. En gisteren verdrong hij nog maar eens zijn ergernis dat hij niet mag starten op de 1500 meter. Officieus is hij de snelste rijder ter wereld op de mijl, maar dankzij een off-day op de NK afstanden werd hij voor dit onderdeel niet ingeschreven.

Jakko Jan Leeuwangh verraste met een zevende plaats in de eindrangschikking. Bij de vrouwen hield de Canadese Catriona LeMay-Doan met gemak de Duitse Sabine Völker en de Amerikaanse Christine Witty achter zich. LeMay gaat als torenhoge favoriet voor de sprint naar de Spelen. Marianne Timmer was de beste Nederlandse op de achtste plaats in het eindklassement. Annamarie Thomas (13de), Sandra Zwolle (16de) en Andrea Nuyt (19de) bewezen dat ze op de korte afstanden in Nagano weinig te zoeken hebben.