Ongewenste bacteriedeeltjes hinderen deeltjesversneller

Op het Fermilab, een groot onderzoeksinstituut voor deeltjesfysica bij Chicago, hoopt men begin volgend jaar de Main Injector in gebruik te kunnen nemen. De Main Injector vervangt de tot eind vorig jaar gebruikte Main Ring en zal het mogelijk maken straks met de Tevatron een tien maal zo groot aantal deeltjes op elkaar te laten botsen. Helaas wordt deze voorpret nu even verzuurd door de activiteit van nijvere bacteriën.

De versnelde deeltjes (protonen en antiprotonen) worden in de Main Injector in hun baan gehouden met behulp van 1349 elektromagneten, die gekoeld worden met water. Eind november ontdekten technici lekken in een van de koelsystemen: op meer dan tweehonderd plaatsen sijpelde water uit de buizen. Dit gebeurde echter alleen op die plaatsen waar de roestvrijstalen buizen aan elkaar waren gelast. Inwendig onderzoek bracht aan het licht dat zich op deze plaatsen bacteriën hadden genesteld. Tijdens hun stofwisseling produceren zij zure bijproducten, die corrosie veroorzaken op plaatsen waar de eigenschappen van het staal door het lassen waren veranderd.

De bacteriën hadden zich op deze plaatsen kunnen nestelen en vermenigvuldigen doordat er na het testen van het koelsysteem tot soms zes maanden lang water in de buizen was blijven staan. Volgens projectleider Phil Martin had men kunnen weten dat stilstaand water problemen oplevert, maar er was eenvoudigweg niet aan gedacht.

Toen de oorzaak was gevonden, werd direct een biocide in het water gedaan om de bacteriën te doden. Momenteel tracht men te achterhalen om welke boosdoeners het gaat. Waarschijnlijk zijn er meer soorten bacteriën in het spel, maar zij zijn nog niet met zekerheid geïdentificeerd. Aanvankelijk werd gevreesd dat er zo veel lekken zouden zijn, dat het gehele buizensysteem zou moeten worden vervangen: een schadepost van 12 miljoen gulden. Nu ziet het er naar uit dat het probleem voor veel minder geld kan worden opgelost door de lekkende lassen er uit te zagen en er nieuwe stukken buis tussen te lassen. Het project zal een maand tot zes weken vertraging oplopen.