Negatieve effecten steeds duidelijker; Crisis Azië overschaduwt glanzend beursresultaat

ROTTERDAM, 24 JAN. Zelfs de belangrijke kwartaal- en jaarresultaten van Amerikaanse beursgenoteerde automatiseringsreuzen als Microsoft, IBM en Compaq konden niet de aandacht van de internationale financiële markten voor het Azië-crisis afleiden. Bij de cijfers over het vierde kwartaal, die dezer dagen bekend worden gemaakt, wordt pas duidelijk welke schade de crisis heeft aangericht bij westerse bedrijven. Het negatieve effect van de malaise in het Verre Oosten doet vrezen voor de resultaten van de komende maanden en kan daarmee zelf de meest glansrijke winststijgingen van het moment overschaduwen.

Dat bleek afgelopen week in ons eigen land bij het ASM Lithography. De winst van deze snel groeiende toeleverancier voor de chipindustrie steeg in het afgelopen jaar met 51 procent naar 329 miljoen gulden. Dat bedrag kwam dicht in de buurt bij de maximum nettowinst die analisten hadden voorspeld. Prachtig, maar toch daalde de koers van ASML. De groei van het komende jaar hangt volgens de bedrijfstop sterk af van de marktgroei en de crisis in Zuid-Korea, waar ASML veel van haar afnemers heeft zitten.

Desondanks, voegde ASML er haastig aan toe, zal het bedrijf ook in 1998 hard doorgroeien. Maar die laatste geruststelling kwam al niet meer aan bij beleggers. Zij hadden het nummer van hun bank of beursorderlijn al gedraaid om hun stukken te verkopen. ASML dat uit zelfbescherming niet te euforisch wilde doen over de verwachtingen voor 1998, deed het ineens slecht, zo was de perceptie. Analisten van SNS Securities en KBW Wesselius stelden gisteren hun verwachting voor het fonds bij. De koers daalde sinds de bekendmaking van de cijfers met acht procent naar een weekslotkoers van 135,80 gulden.

“Wij waren van tevoren al behoorlijk voorzichtig”, verdedigt B. Siebrand van SNS Securities zich. “Maar na de analistenontmoeting was het voor mij helemaal duidelijk. ASML heeft in Korea klanten met een ernstige liquiditeitscrisis. Die kunnen de rekeningen voorlopig niet meer betalen. Zelfs ASML voelt dat.” Siebrand adviseert zijn klanten te kopen op 120 gulden en de stukken weg te doen bij 150 gulden.

Volgende week donderdag zijn de ogen gericht op die de andere Nederlandse automatiseringsgigant, het softwarebedrijf Baan. In 1996 was de winst van het bedrijf verdubbeld naar ruim 67,5 miljoen gulden. In de drie daaropvolgende kwartalen - en daar kijken de analisten naar - werd record na record ten opzichte van de kwartalen in het jaar ervoor gevestigd. Ongetwijfeld zal ook over het vierde kwartaal een nieuw hoogtepunt zijn bereikt. Een goednieuwsshow, die in het geval Baan niet bedorven zal worden door een negatief signaal als gevolg van de crisis in Azië. Baan opereert namelijk hoofdzakelijk op de Amerikaanse en Europese markten. Slechts negen procent van de productie gaat naar Zuid-Oost Azië en daarvan gaat het grootste deel weer naar Japan waar het rustiger is dan in Zuid-Korea. Siebrand: “Ik verwacht dat ze een winststijging van rond de 87 procent bekend gaan maken.”

Analist P. van Doorn van Kempen & Co waarschuwt echter voor al te veel euforie op de effectenbeurs. “Vlak voor de cijferpublicatie van het tweede kwartaal werd de koers van Baan met tientjes tegelijk opgezwiept. De resultaten die netjes voldeden aan de hoogste verwachting, konden niet voorkomen dat de koers wegzakte.

Het aandeel Baan sloot gisteren op 74,70 gulden. De AEX-index, waar beide automatiseringsfondsen vanaf eind februari deel van uitmaken daalde gisteren met 5,81 punten naar 933,20.