Italie; Venijnige gevechten om befaamde echtgenoten

ROME, 24 JAN. Op de begrafenis liepen de twee rivalen samen voorop, de een zichtbaar jonger dan de ander, maar allebei blond en allebei met een donkere zonnebril om niemand de kans te geven hun verdriet en de haat en verachting die ze voor elkaar voelen, te peilen.

Een bevriende acteur en een gezamenlijke vriendin hadden zich wijselijk tussen de twee dames in gemanoeuvreerd, om iedere neiging tot handgemeen in de kiem te smoren. Maar de befaamde theaterregisseur Giorgio Strehler lag nog niet onder de grond of Andrea Jonasson en Mara Bugni vlogen elkaar in de haren. Niet letterlijk, maar via interviews vol venijn, met dreigende advocaten en carabinieri die huiszoekingen doen, en met aanklachten wegens smaad.

Jonasson is de wettige echtgenoot, een actrice van Duitse komaf die ook professioneel veel met Strehler heeft samengewerkt. De twee waren al jaren niet meer bij elkaar, maar Strehler heeft nooit willen scheiden. “Hij had geen zin in al het gedoe, de advocaten, de rechters, al het papierwerk”, zegt Mara Bugni, de vrouw met wie Strehler al een paar jaar samenleefde.

Toen Strehler op Eerste Kerstdag overleed, was Bugni bij hem, in de villa in Lugano waar ze samen woonden. Zij veranderde meteen het slot, om ervoor te zorgen dat Jonasson er niet meer in kon. Die schakelde de politie in om huiszoeking te laten verrichten in de Milanese woning van Bugni. Op zoek naar een mysterieuze tas met papieren. Ondertussen gaven de dames interviews waarin ze zeiden de nagedachtenis van hun geliefde niet te willen verstoren met ordinair gescheld. Strehler zou dat zelf nooit zo hebben gewild, zeiden ze. Jonasson schilderde Bugni af als een van de vele signorinas die langs Strehler zijn gevlinderd. Bugni noemt Jonasson consequent bij haar echte naam, Karina Stumpf, en zet haar subtiel neer als een vrouw op leeftijd die zich vastklampt aan de man met wie ze ooit was getrouwd om een mooi plaatsje in de culturele wereld te behouden. En natuurlijk gaat het geen van beiden om de erfenis, absoluut niet.

Het is een vertrouwd beeld, zo'n artiestenvrouwenruzie. Sinds de dood van de acteur Marcello Mastroianni voeren zijn vrouw en dochter aan de ene kant en de levensgezellin van zijn laatste jaren aan de andere een verbeten strijd over de vraag wie het beste namens Marcello kan spreken. Dat gebeurt wat meer in stilte, maar de haat is even groot. Mastroianni heeft op papier zijn imago toevertrouwd aan zijn vriendin Anna Maria Tatò, maar zijn vrouw Flora en zijn dochter Chiara hebben dat nooit willen accepteren.

Marta Marzotto, minnares van de schilder Renato Guttuso, heeft jarenlang een juridische strijd gevoerd om de artiestieke erfenis. Uiteindelijk heeft Guttusos pleegzoon die gewonnen, maar regelmatig komt het venijn bij Marzotto weer bovenborrelen. Na de dood in 1996 van de beroemde fluitist en dirigent Gianandrea Gavazzani bleef de ruzie binnen de familie, maar zij was er niet minder fel om. Hierbij ging het onverbloemd om het geld, meer dan negen miljoen gulden.

Het zijn onverkwikkelijke ruzies tussen morele erfgenamen (“hij is in mijn armen gestorven”) en de wettelijke nabestaanden. Voedingsbodem daarvoor is de moeizame echtscheidingsprocedure in Italië en de artistieke minachting die sommige kunstenaars etaleren voor aardse zaken.

Bij Strehler is twee weken geleden is door een notaris in Milaan het testament geopend. Jonasson is aangewezen als de wettige erfgenaam, maar Bugni krijgt de villa in Lugano, als die tenminste niet méér waard is dan vijftig procent van de totale erfenis. Die laatste voorwaarde is een garantie voor nieuwe onenigheid, want beide dames claimen dat ze hebben gewonnen. Jonasson zei trots dat zij wettig erfgenaam is en dat Bugni een cadeautje heeft gekregen zoals je dat ook aan trouwe secretaresses geeft. De twee vrouwen zijn nog lang niet uitgekibbeld.