Surrrrreeeeaaalll!; Ana Voog, internet-ster

Honderden videocamera's - cams - zijn aangesloten op het internet. Live zie je thuis beelden van personen over de hele wereld. Ana Voog, aankomend zangeres en cam-persoonlijkheid, heeft een van de best bekeken sites. “Ik voel me net een televisieprogramma.”

Ana's site: http://www.anacam.com/ anaframesn.html

Ergens aan de andere kant van de wereld ligt een vrouw te slapen op de bank in haar huiskamer. Dat is niet zo bijzonder. Wel bijzonder is dat ik haar kan zien op een beeldje op mijn computerscherm. En dat ze een beroemdheid aan het worden is.

Niet bekend

Een groeiend aantal mensen bezoekt Ana's website, op het moment honderdduizenden per dag: van fans via nieuwsgierige passanten tot mannen die hopen een naakte vrouw te zien.

Ana is niet de enige of de eerste die zichzelf op Internet via een webcam' toont. Zo'n twee jaar geleden was de Amerikaanse studente Jennifer Ringley één van de eersten die een camera aan haar computer verbond en besloot continu beelden uit te zenden uit haar studentenkamer. Haar uitgangspunten waren dat de camera nooit uitging en dat ze zich niets van de camera aan zou trekken, dus alles zou laten zien wat ze zonder de camera ook zou doen - inclusief intieme dingen als zich omkleden of vrijen met haar vriendje. JenniCAM werd binnen korte tijd een populaire website, die per week meer dan honderd miljoen keer bezocht werd. Nu is het dan ook een professionele site, waar je tegen betaling lid van kunt worden - leden zien het beeldje elke twee minuten veranderen, gasten' moeten telkens twintig minuten wachten.

Jenni's voorbeeld kreeg al snel veel navolging: er zijn inmiddels honderden homecams te zien op Internet. Een aantal is duidelijk bedoeld om geld te verdienen, en sommige homecams zijn in feite nep, opgezet door cyberpornobazen. Toch vormen die pay sites slechts een klein deel van het aanbod, en zijn er veel homecams die het bestaan tonen van gewone mannen en vrouwen. Alhoewel, gewoon? Ze hebben wel een exhibitionistische inslag natuurlijk.

Seks vormt een belangrijke drijfveer voor zowel de kijkers als de bekenenen, die er een kick van krijgen zichzelf naakt te tonen aan mensen over de hele wereld. Een inventarisatie van homecams, op http://www.homecams.com/, vermeldt naast gegevens als het tempo waarin het beeld verandert en de uren waarop iets te zien is, ook of er nudity te zien is - en hoeveel.

Toch is het merkwaardig dat mensen daarvoor afstemmen op de homecams. Explicietere seks is immers niet zo moeilijk te vinden op Internet; bovendien is het bij de homecams maar afwachten wanneer er iets spannends te zien is. Maar het is waarschijnlijk juist die onvoorspelbaarheid die de homecams populair maakt. Ze hebben dezelfde charme als reality-tv: wat er ook te zien is, het is in elk geval echt, onopgesmukt, en het gebeurt op dat moment. En het appelleert aan voyeuristische neigingen.

hehee :)

De cams maken van Internet een wereldwijd televisiestation waarop iedereen gemakkelijk kan uitzenden, met een bereik dat in principe veel groter is dan dat van stations als CNN of MTV, die afhankelijk zijn van kabelmaatschappijen.

Ana is opgestaan. De Anacam toont een lege bank. Wat zou ze aan het doen zijn?

Het antwoord op die vraag is te vinden in een bericht dat Ana eerder op de dag op internet postte:

now, it's 2:15pm and i just woke up. at 4 i'm being interviewed 4 the st.paul pioneer press. so i better get a move on and take a shower and move all my stuff off the floor, at least enough to make a path to my couch :) hehee :)

ok! bi!

Alhoewel Ana zo nu en dan naakt te zien is, gaat het daar niet om bij haar site: het is eerder een - door haar zelf aangewakkerde - persoonlijkheidscultus. Voog manipuleert de beelden die ze toont, door met de lichtinstellingen en opstelling van de camera te experimenteren. Ze roept bezoekers van haar site op de beelden te downloaden en te bewerken tot kunstwerken, die ze vervolgens op haar site tentoonstelt. De inzendingen zijn verrassend mooi.

In dagboeken, analogs, deelt Ana haar gedachten met haar publiek. Ze gaf zichzelf de bijnaam thee faerie queen. Er zijn al een stuk of tien sites aan haar gewijd, die haar Anacam-beelden archiveren. Ook is er een nieuwsgroep, alt.fan.ana-voog, dat haar fans in staat stelt gedachten uit te wisselen. 'Ana Voog is one of the greatest artists to come along in this decade', schrijft één van de fans in een bericht aan de nieuwsgroep. Sinds kort zijn er ook een chatkanaal, '#analove', en een 'anacam-mailing list' die Ana's fans op andere manieren in staat stellen met elkaar (en met haar zelf) te communiceren.

Van wie zijn ze eigenlijk fan? Ana zong vroeger in de popgroep The Blue Up?, waarvan enkele platen verschenen die flopten en ook geen cultstatus kregen. Ana's eerste single verscheen vorige week in een oplage van 500 stuks, die alleen via internet te bestellen waren en binnen een paar dagen uitverkocht waren. Op de site van haar platenmaatschappij is een geluidsfragment te horen dat anderhalve minuut duurt. Om de muziek kan het haar fans dus niet gaan: die kunnen ze nog nauwelijks gehoord hebben.

Ana voorziet in de behoefte aan een internet-personalities, zoals veel tv-personalities alleen populair zijn omdat ze veel op tv te zien zijn - niet omdat ze ergens bijzonder goed in zijn, maar omdat ze een aantrekkelijke persoonlijkheid hebben. Ana komt over als een spontane, intelligente, ietwat excentrieke vrouw. Ze deelt intieme momenten en spreekt haar bezoekers toe alsof ze hen persoonlijk kent. Het is geen wonder dat internetters, die het gewend zijn los en informeel met elkaar te communiceren, zich door haar aangesproken voelen. Ze spreekt hun taal, compleet met de eigen spellings- en grammaticale regels: weinig gebruik van hoofdletters, veel afkortingen en symbooltjes als de glimlach, :). Om het gevoel van een aparte Internet-gemeenschap met zijn eigen mentaliteit, regels en conventies te versterken, is een internet-ster welkom. Ana, die vaak te zien is als ze achter haar computer zit, is iemand met wie de computergebruikers zich kunnen identificeren, en ze heeft een glamour-uitstraling die haar bijzonder maakt.

i find it interesting that so many of you find it interesting to watch me sleep. i sort of feel like you're all watching over me, protecting me as i sleep. :). (uit: analog 3, 7 september 97)

Echt

Evenals bij reality-tv is het de vraag hoe echt de cam-beelden zijn. Op tv vertoonde videodagboeken zijn amateuristisch geregisseerde filmpjes, maar ze zijn wel geregisseerd, en de aanwezigheid van de camera heeft invloed op de werkelijkheid die getoond wordt. Dat geldt ook voor de homecams, die veel meer zijn dan neutrale registratiemiddelen.

In de dagboeken van Ana Voog is te lezen wat het effect van de Anacam op haar leven is. Dat is groot: Anacam beheerst een groot deel van Ana's bestaan. “na de 1ste 4 dagen van de cam”, schrijft ze op 4 september '97 in haar eerste analog, “ging ik een week op vakantie, en het was heel vreemd omdat ik de 1ste dagen steeds de monitor van mezelf in mijn hoofd zag terwijl ik probeerde te slapen. het was zo idioot. je weet hoe dingen helemaal surrealistisch worden en gedachten nergens op slaan als je bijna in slaap valt? nou, ik zat mijn gedachten te bekijken als een menu op een scherm! en ik zat foto's te verplaatsen met een cursor en hun grootte te wijzigen! (..) als ik uit eten ging dacht ik alleen maar: 'wow, die ketchupfles zou er geweldig uitzien op de cam!' ”

Ana schrijft over hoe het is om door honderdduizenden mensen bekeken te worden:“ik voel me net een tv-programma”, schrijft ze op 9 september, “surrrrreeeeaaalll!” Een week later verwoordt ze de verwarring en twijfels die de camera teweegbrengt: “ineens zit ik zo dicht op mij dat ik mezelf niet meer kan zien. mijn leven vervaagt naar amusement, en ik vraag me af of mijn magnetron-maaltijd wel onderhoudend genoeg is. ik weet niet wanneer ik gewoon egoïstisch kan zijn en niet aan de cam denken. ik denk aan de verlichting, wanneer ik het best kan douchen. ik voel me schuldig als ik de hele dag slaap omdat mensen slecht over mij gaan denken.”

Het omgaan met naaktheid en seks levert veel gepieker op: kan ze gewoon naakt rondlopen, zoals ze deed toen er nog geen camera's in haar huis waren, of wordt het dan automatisch porno? En waarom dan? “als ik mijn lichaam laat zien, gewoon, zittend, verlies ik dan mijn intelligente 'publiek'? krijg ik een e-mail-brievenbus vol neanderthalersgekwijl?” “als ik 'HET' doe”, vervolgt ze, “maak ik alles misschien moeilijker voor mijn mam en pap, mijn platenmaatschappij, mijn manager, mijn vrienden, alles wat ik in de toekomst nog wil ondernemen. ineens word ik in die categorie geplaatst van 'goedkope hoeren'.”

Een paar maanden later is op de website te zien hoe Ana de liefde bedrijft met haar vriendje. In haar analog gaat ze in op de reacties die ze daarop krijgt. “wat mij het meest dwars zit, is dat mensen volhouden dat wat ik deed 'een show' was. nou, dat was het niet, het was real life to the max. het was seks OP de cam, niet VOOR de cam. het was volkomen echt, en als je de foto's ziet zul je zien dat het 2 mensen zijn die van elkaar houden. en ik voel er geen schaamte over. het is alleen wel vreemd om de volgende dag een foto ervan op een duitse site aan te treffen. GEK! ik wil echt af van het idee dat alles wat ik doe een 'show' is. hou alsjeblieft op mijn leven zo te noemen. als ik een 'show' doe zul je dat weten, want dan verkleed ik mij en trek ik gekke gezichten naar de camera en zo. maar wat ik voornamelijk doe is gewoon leven en ik ben geen tv-programma of zo. ik ben een echt meisje.”

Het heeft haar carrière voorlopig alleen maar goed gedaan, meldt ze. “de directeur van mijn platenmaatschappij loopt nu rond met een portfolio met 14 pagina's foto's van die nacht en faxt het naar mensen. nu is iedereen ineens opgewonden over het uitbrengen van mijn plaat.” Zelf vindt Ana het “GREAT and HILARIOUSLY FUNNY and surreal beyond surreal”. Maar ze is wel bang dat het haar geloofwaardigheid zal aantasten: het gaat toch om haar muziek?

Haar ongeveinsde naïviteit is Ana's beste wapen tegen mensen die beweren dat de cam een goedkope stunt is om haar plaat te promoten. Anders dan Madonna, die precies wist wat ze deed toen ze zich voor de documentairefilm In Bed With Madonna door camera's liet volgen, is Ana nog dagelijks bezig uit te vinden wat ze wil met haar carrière en hoe de cam daar in past. Wij kijken mee.