Opera Fatal

Opera Fatal, ƒ 59,95

Echt groot is het Anton Pieck-achtige operagebouwtje niet. Hoewel het niet precies te zeggen is, zolang de zaaldeuren op slot zitten - en voorlopig is het nog niet gelukt ze open te krijgen. Op de begane grond bevinden zich een vestiaire en een kassa, en op de eerste verdieping het secretariaat, de kamer van de maestro en de bibliotheek. En dan is er natuurlijk de kelder, met onder meer een instrumentenkamer, een opslagruimte voor requisieten, een verwarmingsketel en vooral veel spinrag.

Want het gaat om een oud operagebouw. Scharnieren kraken, laatjes en deurtjes zijn vaak alleen met een tang of schroevendraaier open te krijgen, schakelkasten functioneren matig en hier en daar zijn stroomdraden losgeraakt. Reparatie is noodzakelijk voordat bijvoorbeeld elektrisch vergrendelde deuren open kunnen. Die deuren, laden en kastjes moeten beslist open, anders kan de voorstelling niet doorgaan. Op het programma staat Beethovens opera Fidelio, maar een of andere booswicht heeft de partituur gestolen en die is alleen met de juiste speurzin, een beetje geluk en met enige muzikale wijsheid terug te vinden.

Opera Fatal heet dit computerspel, dat in de eerste plaats bedoeld is om de muzikale kennis van de speler te verrijken. Door vragen juist te beantwoorden is het mogelijk de partituur te vinden. De vragen staan genoteerd op her en der in het gebouw verspreide, verfomfaaide papiertjes. Ze zijn, voor degenen die een beetje kennis hebben van de klassieke muziek niet zo moeilijk. En wie het antwoord niet weet, kan op verschillende plaatsen in het gebouw antwoorden vinden. Naarmate de speurtocht vordert, worden de vragen pittiger en wordt het vinden van de briefjes lastiger.

Het programma van Opera Fatal oogt eenvoudig en besturing vraagt weinig computerkennis. Een 486 PC (50 Mhz.) met Windows 3.1, 8 Mb RAM-geheugen en een double-speed cd-rom speler is voldoende om het te kunnen spelen. Het is verstandig om het resultaat van de zoektocht af en toe op te slaan. De cd-rom wil wel eens haperen en dan is al het werk voor niets geweest. Alle verzamelde sleutels, tangetjes en ander gereedschap om kisten, deuren en luiken te openen moeten dan opnieuw worden 'gehaald'.

De muzikale vragen zijn misschien niet heel moeilijk, maar vooral de muziektheorie vereist enig inzicht. Hoewel het betoog over muziektheorie niet veel verder gaat dan de allereerste beginselen van notenschrift, toonsoorten, harmonieleer en ritmiek, is het waarschijnlijk niet gemakkelijk om de principes ervan goed te doorgronden. Al hebben de makers er alles aan gedaan om het abstracte notenbeeld concreet te maken. Wat dat betreft is de computer een ideaal hulpmiddel om te leren notenlezen: een klikje met de muis op een noot geeft een bepaalde toonhoogte; een klikje op een pianotoets laat een noot in de partituur oplichten.

De muziekgeschiedenis - die hier begint bij de barok en eindigt met het impressionisme (om te voorkomen dat mensen worden afgeschrikt door een middeleeuwer als De Machaut of een modernist als Stockhausen) - wordt gelardeerd met informatie over de algemene historische situatie.

Maar ook voor wie het opdoen van muzikale kennis niet het eerste doel is, biedt Opera Fatal aardig vermaak. De vragen zijn met vernuft verborgen, overal zijn aanwijzingen te vinden en alles kan met alles te maken hebben. Er ligt bijvoorbeeld een vraag in een wasbak verstopt onder een laag vuil. Helaas werkt de kraan niet, waardoor de rommel niet weggespoeld kan worden. Later blijkt in de kelder de aansluiting van de waterleiding geblokkeerd. Wie wil dat de première van Fidelio doorgaat, moet vooral zijn ogen goed de kost geven.