Nederlandse dijkenbouwers actief in Guyana

In de zestiende eeuw wierpen de Hollanders al dijken op in het gebied dat toen Guiana - land van veel rivieren - heette. Nederlandse technici maken nu een nieuw landbouwplan voor Guyana. Waterbeheersing blijft de sleutel.

DEN HAAG, 23 JAN. Nedeco, het Nederlands adviesbureau voor ingenieurswerken in het buitenland dat in 1951 op initiatief van Albert Plesman is opgericht, gaat een plan voor hervorming van de landbouw in Guyana, de voormalige Britse kolonie, maken. Net als in het buurland Suriname waar Nedeco ook werkt, is een betere waterbeheersing de sleutel tot ontwikkeling van de landbouwsector, zegt Nedeco-directeur Aalt Leusink.

Vorige Guyanese regeringen hebben de agrarische sector, die nog steeds zorgt voor 30 procent van het nationaal product, verwaarloosd. In de jaren zestig kreeg Guyana een communistisch georiënteerde regering. Pogingen om een industriële revolutie teweeg te brengen mislukten.

Eind jaren tachtig kwam Desmond Hoyte aan het bewind, de 'Gorbatsjov van Guyana'. Hij liet Westerse invloeden toe, blies de economie nieuw leven in en ordende de financiën. De laatste tien jaar plukken de 700.000 Guyanezen daar de vruchten van. Tussen 1991 en 1995 werd een economische groei van gemiddeld 7 procent per jaar geboekt. De inflatie daalde tot onder de 10 procent.

In 1992 nam de communistische president Cheddi Jagan de macht over. Hij overleed vorig jaar en werd bij de jongste presidentsverkiezingen opgevolgd door zijn echtgenote. Oproer is nu in Guyana aan de orde van de dag, omdat de oppositie de verkiezing aanvecht. Maar de economische hervorming wordt doorgezet, ook de herwaardering van de landbouw.

Voor dat laatste doel kreeg Guyana een lening van de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank en Nedeco verwierf afgelopen week de opdracht ter waarde van 2,5 miljoen gulden om een hervormingplan voor de agrarische sector op te stellen. Twee aangesloten ingenieursbureaus: IME in Nijmegen en Arcadis Euroconsult in Arnhem werken daarbij samen met het bureau CEMCO in Guyana.

Eerste prioriteit is verbetering van de waterbeheersing, drainage en irrigatie van de kuststreek, waar 80 procent van de bevolking en veruit de meeste boeren wonen. Ze verbouwen veel rietsuiker en rijst, producten die gewild zijn op de wereldmarkt. Maar de watersystemen (dijken, sluizen, watergangen) zijn slecht onderhouden. Nedeco wil de boeren zelf verantwoordelijk maken voor het beheer en onderhoud door de vorming van coöperaties. De overheid zal zich primair moeten richten op het beheer van de grote infrastructuur. Daarin zijn de dijken die het land tegen overstroming moeten behoeden de belangrijkste factor.

In West-Suriname voert Nedeco middels Arcadis Euroconsult en de Nederlandse Unie van Waterschappen een vergelijkbaar project uit. “De Guyanese overheid heeft geen geld voor al het onderhoud. Wij streven een systeem na waarbij de boeren zelf gaan inzien dat bij een betere waterhuishouding de oogsten beter worden en dat ze meer oogsten per jaar binnen kunnen halen”, zegt Nedeco-lid Thijs van Praag.

Daartoe moeten per regio coöperatieve Water Users Associations worden opgericht. Daarnaast wordt er door de overheid een nationale Drainage and Irrigation Board als toezichthouder opgezet. Nedeco-directeur Leusink pleit ervoor het werkterrein van de coöperaties uit te breiden met de verkoop van en handel in landbouwproducten, waardoor de boeren een hogere opbrengst verdienen. “Want de productiekosten maken nu nog slechts 40 procent van de eindprijzen uit, de rest bestaat uit marges voor de handel. Maar ook dat vereist een forse hervorming, want de politiek in Guyana wil overal invloed op hebben.”

Leusink: “In Mali en Burkina Fasso hebben we in het kader van ontwikkelingssamenwerking met succes landbouwcoöperaties met een breed werkterrein opgezet, gestimuleerd door bankkredieten. Dat werkte zo goed dat ook de landbouwers in 'bovenstroomse' gebieden (waar de waterbeheersing veel minder zorg en geld kost) het overnamen.”