Verleden (2)

In de in deze krant gevoerde discussie over het onlangs verschenen boek van Bolkestein is de aandacht tot dusverre met name uitgegaan naar de CPN, 'politieke onbenullen' of linkse populisten binnen de PvdA, die deze polarisatie voor hun eigen partij- én maatschappelijke carrière aanwendden.

Wat is echter de verantwoordelijkheid van degenen die actief met het communistische onderdrukkingsapparaat hebben samengewerkt? De in Amsterdam gevierde Cox Habbema heeft jarenlang een prominente rol gespeeld in de Oost-Duitse theaterwereld. Er is weinig fantasie voor nodig contacten en directe collaboratie met de Stasi te veronderstellen.

Juridische instituten, bijvoorbeeld het Asser Instituut in Den Haag of het Instituut voor Oost-Europees recht in Leiden, hebben decennia intensieve contacten onderhouden met Oost-Europese juristen en instituten. Terwijl communistische hoogleraren in eigen land een juridisch schrikbewind voerden, mochten ze in Nederland een 'wetenschappelijke' discussie voeren over het communistische rechtssysteem. Uiteraard mochten alleen de zuiveren in de leer naar het kapitalistische buitenland.

Dat het communistische rechtssysteem uitsluitend ten dienste stond van de terreur en onderdrukking is evident.

De wetenschappelijke waarde blijkt ook wel uit het feit dat het communistische rechtssysteem na 1989 per decreet als non- of onrecht is afgeschaft. Desalniettemin mocht een Nederlandse jurist zich professor in Oost-Europees (on)recht noemen en werd er zelfs een 'wetenschappelijk' tijdschrift aan gewijd.

Wat betreft het burgerlijke en onschuldige karakter van de CPN hoeven evemnin veel illusies te worden gemaakt. In een met Nederland vergelijkbaar geïndustrialiseerd, 'burgerlijk' land met een grote middenklasse, het voormalige Tsjechoslowakije, heeft de ogenschijnlijk democratische communistische partij, een verschrikkelijke terreur gevestigd na de machtsovername in 1948.

Wat dat betreft mogen Ina Brouwer, maar ook de populisten van Nieuw Links, onder anderen Van Thijn, Van Dam en Lammers, dankbaar zijn dat hun idealen, huns ondanks, nooit verwezenlijkt zijn, niet in het minst omdat communisten eerst pleegden af te rekenen met hun socialistische bondgenoten. Naar analogie van Kohl hebben zij de genade van onvervulde idealen.