Pistolen en lage prijzen: Albert Heijn in de Bronx

Albert Heijn heeft meer dan 800 broertjes en zusjes in de Verenigde Staten. Een daarvan, een Edwards Super Food Store, aan Broadway in New York.

NEW YORK, 22 JAN. Bij de ingang staan twee winkelwagentjes. De bon hangt er nog aan. Bij Food Emporium, de concurrent, komt het totaal op 99,57 dollar. Bij de Edwards Super Food Store kosten exact dezelfde boodschappen 70,65 dollar. Save 28,92!

“Dit is absoluut de goedkoopste winkel in de buurt”, zegt Paul Aridis, een 73-jarige Griekse schoenmaker, geboren op Cyprus. “Ik kom hier al 26 jaar, bijna iedere dag.” Hij wijst op zijn mandje. “Kip voor 99 cent.” Een forse, kale kip voor iets meer dan twee gulden.

Naast de wagentjes staat een beveiligingsbeambte met op zijn heup een holster met pistool. De Edwards Super Food Store, onderdeel van het Nederlandse Ahold supermarktconcern, ligt aan New Yorks beroemdste boulevard, Broadway. Maar het huisnummer is 5716. De winkel staat niet tussen de musicaltheaters in hartje Manhattan, maar ruim een half uur met de metro naar het noorden, in de Bronx, een wijk met de slechtste reputatie in New York.

'Pas op - sloeg een politieman' is het onderschrift bij een polaroidfoto in het kantoor van manager Steven Telmar. “Die man had voor 250 dollar aan pillen en medicijnen verstopt in zijn broek en jas”, vertelt hij. “We hebben hier een probleem met winkeldiefstal, maar dat bestaat overal in New York.”

Broadway 5716 is wel de Bronx, maar niet de Zuid-Bronx, de 'schiettent' waar drugsbendes de straat regeren. “Daar vind je de uitgebrande auto's, een stereotype”, zegt Telmar. “Dit is een normale arbeiderswijk.” Normaal betekent hier: een kwart joods, een kwart Iers, een kwart Latijns-Amerikaans, een kwart Afro-Amerikaans. Plus wat verdwaalde Polen en Oekraïners. Het nabije Riverdale is zelfs een van de duurste en sjiekste stukjes New York, met appartementen van miljoenen dollars.

Het uiterlijk van de Edwards Super Food Store, met ruim 2000 vierkante meter verkoopoppervlak en 25.000 verschillende artikelen, verschilt niet veel van een grote Albert Heijn in Nederland. De groente- en fruitafdeling ziet er prachtig uit en Coca-Cola neemt in supermarkten overal ter wereld de meeste schapruimte in.

Op zondagmiddag is het stampvol. Voor alle veertien kassa's staan rijen karretjes. “Laat ze eten”, roept assistent-manager Ronald Showalter naar zijn caissières. “Zonde dat de winkel zo klein is”, zegt hij even later. “We zouden nog veel meer kunnen verkopen.”

In de lange, rechte gangpaden is ruimte gereserveerd voor de verschillende culturen in de wijk. De hispanics kopen rode en roze bonen van Goya, King of Spanish Food. De joden komen voor Manischewitz Gefillte Fisch, kosher quality. Showalter pakt een pakje uit het schap. “Ik weet niet wat het is, ik ben Afro-Amerikaans, maar het verkoopt als hot cake.” Ierse aardappelsoep van Erin, geïmporteerd uit Tipperary. “Als onze klanten ergens om vragen, krijgen ze het.”De prijsstelling is anders dan in Nederland. Terwijl Albert Heijn zich concentreert op service, niet op prijs, is de Edwards vooral goedkoop. Every day low prices, met daarnaast hooguit vijf aanbiedingen per week. De Edwards is de goedkoopste winkel in de buurt. Wekelijks wordt de prijs van vlees, melk, eieren of garnalen vergeleken met die van concurrenten.

“Bij marktonderzoek bleken service en kwaliteit goed, alleen de prijs niet”, legt manager Telmar uit. “Dus hebben we onze strategie aangepast. Lage marges, veel omzet. In het begin waren de klanten sceptisch. Daarna is de omzet fors gestegen tot 620.000 à 680.000 dollar per week. In het begin van de maand - als armeren hun uitkeringen en voedselcheques krijgen - wat meer, aan het eind wat minder.”

Ook anders dan bij een Albert Heijn zijn de openingstijden. De Edwards gaat alleen dicht op kerstavond, eerste kerstdag en Thanksgiving. Verder is het zeven dagen per week open, 24 uur per dag. De caissières werken in drie blokken: van 6 tot 12 uur 's ochtends, van 12 tot 6 uur 's avonds en van 6 tot 12 uur 's nachts. De nightshift is van 11 uur 's nachts tot 6 uur 's ochtends. Alleen 's nachts na twaalven is er een salaristoeslag van 25 dollarcent per uur. In Nederland onderhandelen werkgevers en vakbonden nog over de toeslag na zeven uur 's avonds.

“Zijn de winkels in Nederland dicht op zondag?”, vraagt Telmar vol verbazing. “Wat zou dat heerlijk zijn. Dan kon ik gaan zwemmen met mijn dochters.” De 34-jarige Telmar woont in een buitenwijk van Orange County op een uur rijden van zijn winkel. Hij is begonnen achter de kassa en heeft alle baantjes in de winkel doorlopen. Op de zondag wordt hij om de minuut weggeroepen om ergens in de winkel een probleem op te lossen en klanten te helpen. “Ik leef van de chaos en het tempo”, zegt hij. “De dag vliegt voorbij.”

Zou Ahold ook in de Zuid-Bronx zaken kunnen doen? “Zeker. Er zijn daar alleen 'onafhankelijke' supermarkten, zonder steun van een keten. Het is daar iets moeilijker om een zaak te runnen. Maar iedereen moet eten, iedereen moet naar een supermarkt.”