Niet veel feest voor 50 jaar Israel

Zelden is er rond het organiseren van officiële feestelijkheden zoveel verwarring geweest als nu het geval is met de vijftigste verjaardag van Israel.

TEL AVIV, 22 JAN. Door slechte planning, ruzies en begrotingsproblemen komen de feestelijkheden rond Israels vijftigste verjaardag niet van de grond. Deze week werd op het laatste moment een persconferentie van Yitzhak Moda'i, de derde regeringscoördinator voor de viering van Israels vijftigste verjaardag, afgezegd. Moda'i, een oud-minister van Financiën, had niets meer te zeggen. Wegens een competentie-conflict met Moshe Katsav, de minister van Toerisme, besloot hij zijn functie neer te leggen. Zodra premier Benjamin Netanyahu uit de VS terug is, zal Moda'i officieel zijn ontslag aanbieden.

Zelden is er rond het organiseren van officiële feestelijkheden zoveel organisatorische en emotionele verwarring geweest als nu het geval is. Dat heeft te maken met de neerslachtige stemming in Israel, vooral door de verzwakking van de economie en de daarmee verband houdende stijging van de werkloosheid. Misschien zouden de Israeliërs wat positiever staan tegenover de verjaardag van hun land indien de hoop, op vrede, die hun land een paar jaar geleden zo vitaliseerde, nog zou bloeien. De moord op de 'vredespremier' Yitzhak Rabin en wat erop volgde hebben het vertrouwen van nogal veel Israeliërs in hun toekomst zo niet geschokt dan wel aangetast.

Benjamin Netanyahu heeft zijn volk niet weten te inspireren dit jaar eens uitbundig te feesten zonder op de centen te letten. Toen er tijdens de recente, heftige begrotingsdebatten sprake was van verwijdering van bepaalde medicijnen uit het ziekenfondspakket smeekte op het televisiescherm een aan kanker lijdend meisje de vrouw van president Weizman haar leven te redden. Een opiniepeiling in die dagen wees uit dat maar liefst zeventig procent van de Israeliër voorstander was van het overhevelen van de voor de feestelijkheden uitgetrokken fondsen naar noodlijdende sectoren in de Israelische maatschappij. Wel medicijnen voor kankerbestrijding en geen feesten, was de boodschap.

In zo'n sfeer, met onder grote spanning staande nationale begroting, is het niet verwonderlijk dat de organisatoren van de feestelijkheden achter elkaar opstappen. Er valt geen eer aan te behalen.

Vorig jaar december begonnen de feestelijkheden al op het verkeerde been. De organisatoren hadden gepland dat president Ezer Weizman op 23 december, de eerste dag van het Chanukah feest, de kaarsjes zou aansteken in zijn Jeruzalemse ambtswoning. De Amerikaanse televisiezender CNN zou dit symbolische startschot van de feestelijkheden uitzenden. Tientallen presidenten en premiers zouden uit solidariteit met Israels vijfigste verjaardag hetzelfde doen.

Maar een organisatorische slordigheid stak een spaak in het wiel. Niemand had het bureau van premier Weizman van de wereldwijde CNN-ceremonie op de hoogte gesteld. En deze had al een afspraak om bij Ethiopische immigranten om de kaarsjes op 23 december aan te steken. Omdat hij als een zionist van de oude stempel immigratie als de ziel van Israelische staat beschouwt, was de persident met geen stok te bewegen om de Ethiopische immigranten te laten vallen.

Sedertdien is niets meer goed gegaan met de planning van de feestelijkheden. Wegens de inderdaad zeer serieuze begrotingsproblematiek haalde het ministerie van Financiën een kleine 30 miljoen gulden af van de toegezegde 145 miljoen gulden. Volgens de Jerusalem Report heeft de schatkist nog maar 30 miljoen gulden voor de feestelijkheden vrijgemaakt. De indruk bestaat dat er achter de schermen nog meer van af is gegaan en dat dit een van de redenen is van het demonstratieve aftreden van coördinator Moda'i.

Plannen om 50.000 joodse jongeren uit de diaspora naar Israel te vliegen zijn om budgetaire redenen van de baan. Een symposium van joodse Nobel-prijswinnaars in Jeruzalem is om dezelfde reden geschrapt. Dat gaat ook op voor het idee om joodse medici, advocaten en geleerden van alle disciplines in Israel bij elkaar te brengen. Een militaire parade komt er ook niet. Niet uitsluitend wegens de hoge kosten maar ook omdat veel Israeliërs daar geen zin in hebben.

Wat dan wel? Het is nog gissen. De opvolger van Moda'i, als er tenminste nog iemand van gezag te vinden is die de feestelijkheden wil redden, zal snel orde op zaken moeten stellen om 50 jaar Israel nog te kunnen vieren.