Eis president Oeganda:; Doodstraf bij VN-tribunaal voor Rwanda

ARUSHA, 22 JAN. De president van Oeganda, Yoweri Museveni, heeft de huidige, bloedige Hutu-rebellieën in Rwanda en Burundi 'volkerenmoord' genoemd en bij de Verenigde Naties aangedrongen op de doodstraf voor veroordeelde aanstichters van de genocide die in 1994 plaatsgreep in Rwanda. Alleen de hoogste straf kan “een einde maken aan de cultuur van straffeloosheid”, aldus Museveni.

De Oegandese president hield een twee uur durende rede voor een internationale conferentie over conflicten in Afrika, die wordt gehouden in Arusha, noord-Tanzania, waar ook het VN-tribunaal voor Rwanda zetelt. “De internationale gemeenschap”, aldus Museveni, “moet degenen die verantwoordelijk zijn voor de genocide in het gebied van de Grote Meren ophangen - hoe eerder hoe beter. Zij hebben zich schuldig gemaakt aan het grootst denkbare vergrijp en verdienen de hoogste straf”.

Alleen de doodstraf voor de massamoordenaars kan op wraak beluste aanhangers van het voormalige Hutu-bewind afschrikken, zei Museveni. Het tribunaal in Arusha, dat nog geen enkele proces heeft afgerond, kan plegers van de genocide ten hoogste veroordelen tot levenslange gevangenisstraf.

In Rwanda zelf zitten zo'n 120.000 mensen vast op verdenking van deelname aan de genocide, waarbij naar schatting 800.000 Tutsi's en gematigde Hutu's werden afgemaakt. Zij wachten in overvolle gevangenissen op hun berechting. Ruim twintig zaken zijn afgerond en een enkele veroordeelde is geëxecuteerd.

Museveni, een voormalige guerrilla-leider, kwam in 1986 aan de macht na een succesvolle strijd in de bush. Sindsdien heeft hij zich ontpopt tot een van de meest uitgesproken pleitbezorgers van verandering in Afrika. Hij onderhoudt nauwe banden met de door Tutsi's gedomineerde regering van Rwanda; beide regeringen steunden actief de rebellen van Laurent-Désiré Kabila, die vorig jaar in Congo (het voormalige Zaïre) dictator Mobutu verdreven.

Museveni verwierp in Arusha de opvatting dat de conflicten in Rwanda en Burundi wortelen in etnische tegenstellingen en schreef die vooral toe aan “de ideologie die de koloniale overheersers hebben geïntroduceerd in Afrika”. Afrikanen zouden in de pre-koloniale tijd oorlogen hebben uitgevochten over land en vrouwen, maar zich nooit hebben verlaagd tot genocide of de moord op vrouwen en kinderen.

Onder de 250 deelnemers aan de conferentie zijn zowel vertegenwoordigers van de door Tutsi's geleide Burundese regering als leden van het gewapende Hutu-verzet. (AFP, Reuters)