De zaak-Lewinsky HET LANG VERBEIDE onderhoud van Israels premier Netanyahu met de Amerikaanse president werd gisteren overschaduwd door nieuwe beschuldigingen naar aanleiding van aan Clinton toegeschreven buitenechtelijke avonturen.

Een paar dagen nadat de president zes uur lang was ondervraagd over de aantijgingen van Paula Jones opende de speciale aanklager, Kenneth Starr, een onderzoek naar de verhouding die Clinton in 1995 zou hebben gehad met een jeugdige medewerkster in het Witte Huis. De vrouw zelf, Monica Lewinsky, ontkent, maar zij zou over haar affaire met Clinton details hebben verteld aan een collega. Deze, Linda Tripp, zou stiekem bandopnamen van haar gesprekken met Lewinsky hebben gemaakt en die tapes hebben Starr tot zijn besluit gebracht zijn, slepende, onderzoek naar financiële misstappen van de Clintons in het pre-presidentiële verleden uit te breiden.

Clinton heeft gisteren op televisie ontkend “onfatsoenlijke betrekkingen” met Lewinsky te hebben gehad. Maar de politieke schade is al aangericht. De president staat niet alleen aan de vooravond van zijn jaarlijkse boodschap aan de natie waarmee zijn tweede termijn een nieuwe impuls had moeten krijgen. Hij wordt bovendien geconfronteerd met enkele zware internationale crises. Het vredesproces tussen Israel en de Palestijnen dreigt te verlopen, Saddam Hussein laat zich niet tot rede brengen en Azië staat voor een periode van economische neergang en sociale onrust. Op al deze punten is de positie van de Verenigde Staten doorslaggevend. Een soort reprise van het Watergate-schandaal uit de jaren zeventig, dat leidde tot het vroegtijdige vertrek van president Nixon en een langdurige verlamming van Amerika's buitenlandse politiek, mag de wereld bespaard blijven.

DE ZAAK-LEWINSKY is een regelrecht uitvloeisel van de Jones-affaire. De advocaten van Jones hebben het land afgezocht naar vrouwen die Clinton onwelgevoeglijk zou hebben benaderd teneinde op die manier een libidineus gedragspatroon van de president aannemelijk te maken. Zo zijn zij Lewinsky op het spoor gekomen. De vrouw heeft onder ede de aantijgingen ontkend. Maar zij zou collega en vriendin Tripp hebben verteld dat ze door de president en een van diens vrienden tot die ontkenning is aangezet. Dat zou kunnen betekenen dat de president zich schuldig heeft gemaakt aan het aanzetten tot meineed en het belemmeren van de rechtsgang. Dergelijke vergrijpen kunnen tot impeachment leiden, afzetting van de president door de Senaat.

Het beeld is zo al onverkwikkelijk genoeg: een Amerikaans president die zich op CNN meent te moeten verdedigen tegen verhalen die een stagiaire in het Witte Huis aan een vriendin heeft verteld die op haar beurt weer van het haar geschonken vertrouwen misbruik heeft gemaakt.

In één geval zou zelfs heimelijk een bandopname zijn gemaakt in opdracht van aanklager Starr. Ook diens reputatie is langzamerhand behoorlijk omstreden. Aan de indruk dat hij zijn vastgelopen onderzoek naar de financiële avonturen van het echtpaar-Clinton destijds in Arkansas met een nieuw schandaal heeft willen opkrikken, valt nauwelijks te ontkomen. Het Witte Huis reageerde gisteren met een: “Het stinkt.” Gezien de politieke affiniteit van Starr en gezien het kaliber van de krachten die Jones steunen klinkt die kwalificatie vooreerst geloofwaardig.

HET ONDERZOEK VAN STARR, goedgekeurd door drie toezicht houdende rechters, maakt Clintons seksleven tot een kwestie van grote politieke importantie. De uitspraak van het Hooggerechtshof vorig jaar dat Jones haar recht kon zoeken en niet hoefde te wachten, zoals het Witte Huis had verzocht, op het einde van de presidentiële ambtstermijn in januari 2001, had de sluizen al geopend. Jones had de schijn tegen vooral op bekendheid en heel veel geld uit te zijn, maar Starr heeft een formele positie in de Amerikaanse rechtsgang. Het kan bijna niet anders dan dat zijn onderzoek verregaande politieke repercussies met zich brengt. Voor de statuur van de zogenoemde onafhankelijke aanklager, maar zeker ook voor de status van het Amerikaanse presidentschap.