Aruba beducht voor lange arm VS

De Amerikanen hebben hun zinnen gezet op de uitlevering door Aruba van enkele ingezetenen, belangrijke Arubaanse zakenlieden, die worden verdacht van het witwassen van drugsgelden. De betrokkenen vinden dat Nederland hierbij al te nauw betrokken is.

ORANJESTAD, 22 JAN. De deuren van de rechtszaal zijn gesloten. Dat is gebeurd op verzoek van de advocaten van Alberto Arends (37), de eerste Arubaan over wiens uitlevering aan de VS het gerechtshof zich buigt. Een deel van de overige verdachten en familieleden zitten zich deze woensdagochtend op een houten bankje in de hal van het gebouw te verbijten.

“Mijn lot is in handen van de rechters”, zegt Alex Mansur (39) plechtig. En ja, hij is een beetje zenuwachtig maar vooral kwaad. “Ik wil best in Amerika terechtstaan, als ik het proces maar niet daar in de gevangenis moet afwachten. Maar de VS accepteert geen borgsom van me. Ze willen me fysiek en mentaal martelen.”

Naast hem zit Jossy, zijn oom en de pater familias van het Mansur-concern. Ook hij, naar eigen zeggen de grootste werkgever van het eiland met 2.000 werknemers op 90.000 inwoners, windt zich steeds meer op. “Dit proces is een grote politieke show, bullshit. De Amerikanen hebben iedereen onder druk gezet. We krijgen geen eerlijk proces.”

Jossy Mansur is woedend op de Amerikanen en op Nederland dat te veel de oren laat hangen naar de wensen van de VS. “Die Bolkestein gaat toch niet de verkiezingen winnen, hè? Dan maakt hij ons per fax onafhankelijk. Die man is veel te vrijpostig.” Buiten, in de zon, hangen zo'n twintig sympathisanten van de verdachten verveeld rond. “Als dit proces op een vrije dag was, zou het hier zwart zien van de mensen; 94 procent van de Arubanen is tegen uitlevering”, weet Jossy zeker.

Volgens de Amerikaanse akte van inbeschuldigingstelling hebben de neefjes Mansur veertig miljoen dollar aan drugsgeld witgewassen.

De Porto-Ricaanse rechter Aida Delgado Colon heeft hun berechting gelast. Volgens de stukken maakten de Mansurs deel uit van een uit 52 leden bestaand drugskartel dat onder leiding stond van de Colombiaan Samuel Lopesierra die een groothandelszaak bezit in het Colombiaanse Maicao. “De Mansurs vormen een belangrijk kanaal voor het witwassen van geld van Colombiaanse kartels”, aldus de stukken.

De twee Mansurs namen op Aruba cash geld van het kartel in ontvangst dat via de Interbank, eigendom van de familie, werd overgemaakt naar “cliënten actief in de drugshandel”.

Maar de “echte grote vis die de Amerikanen willen hebben is Randy Habibe”, had M. Bakker, directeur van het kabinet van de gouverneur van Aruba eerder deze week desgevraagd uitgelegd. Bakker, afkomstig van de directie politie van Binnenlandse Zaken heeft namens het Koninkrijk de uitleveringszaken mede voorbereid.

Op hetzelfde bankje, links naast Jossy en tegenover Carola Habibe (de echtgenote), luistert Bakker ietwat ongemakkelijk naar de tirades die over Nederland worden uitgestort.

Habibe heeft zich volgens de Amerikanen aan astronomische criminele feiten schuldig gemaakt. Hij moet terechtstaan in Miami, Florida als leider van het La Costa Kartel. Aanklager David Troyer omschrijft Habibe als “een vooraanstaand lid van een van 's werelds grootste drugskartels”. Hij leverde chemicaliën, 80.000 kilo cocaïne en 250.000 pond marihuana aan de VS tussen 1980 en 1993, hoeveelheden die zijn eventuele berechting in Amerika ook tot een uniek evenement zullen maken.

De verdenkingen tegen de Arubanen zijn drie afzonderlijke, al jaren oude zaken. De Amerikanen hebben in oktober vorig jaar pas om hun aanhouding gevraagd. Toen was wetgeving van kracht geworden die een zogeheten exequatur-procedure mogelijk maakt die vereist is wil het Koninkrijk onderdanen kunnen uitleveren. De Arubanen hebben de toezegging dat ze hun straf in eigen land mogen uitzitten. Een straf - Habibe riskeert levenslang - die dan naar Arubaanse maatstaven wordt omgezet.

De nieuwe uitleveringswetgeving van Aruba kwam tot stand na grote druk uit Nederland die mede werd geïnspireerd door de Nederlandse wens om deze verdachten voor de rechter te brengen. Justitie doet evenwel haar uiterste best aan te tonen dat ze in deze zaak slechts doorgeefluik is van een Amerikaans rechtshulpverzoek.

“Je krijgt een prak papier op je bureau en dat geef je door aan het hof als je meent dat aan alle formele vereisten is voldaan. Ik heb geen mening over schuld of onschuld”, zegt procureur-generaal T. van Daalen desgevraagd. Van Daalen, voormalig vice-president van het Haagse gerechtshof, is sinds een jaar PG van de Antillen. Hij neemt tijdelijk de taken van de PG Aruba waar. Zijn voorganger Zwinkels werd hier weggepest, omdat hij weigerde zich volledig te schikken naar instructies van de lokale bewindsman van Justitie.

Van Daalen heeft hier de afgelopen week zuchtend de zaak voorbereid, zo laat hij openlijk doorschemeren. “Je gooit met deze zaak toch weer een steen in de vijver en daar ben ik niet zo blij mee. Ik wil rust in de tent.”

Subtiele juridische leerstukken ontgaan de meeste Arubanen overigens. Nederland zit samen met de VS achter een complot. En net zoals in Suriname wordt de berechting van landgenoten gezien als een zaak die in de eigen rechtsstaat thuishoort. Het mag dan wel om grote schurken gaan, het zijn wel onze schurken, is een veelgehoorde redenering.

De grootste Arubaanse krant, Diario (eigendom van Jossy Mansur), waarschuwde het Arubaanse volk gisterochtend “goed op te passen want ze zijn er weer: Nederlandse journalisten die zoals gewoonlijk negatief schrijven over Aruba”.

Maar er komt ook hulp uit Nederland. Met een vrolijke witte pet op betrad advocaat M. Moszkowicz sr. gisteren de rechtszaal. Samen met zijn collega's Sjöcrona en Wladimiroff, deskundigen op het gebied van uitleveringsrecht, is hij verantwoordelijk voor de indrukwekkend omvangrijke pleitnota's die Arubaanse collega's voorlezen, omdat de Nederlanders niet zelf mogen pleiten.

“Kunt u snel praten”, smeekte de president van het hof L. de Lannoy gisteren toen hem weer een boekwerk pleitnotities werd beloofd. De juristen formuleren een reeks van formele verweren. De huiszoekingen die eerder in het onderzoek zijn verricht, zijn onrechtmatig en bovendien deugt het uitleveringsrecht niet omdat er geen cassatie mogelijk is, aldus hun verweer.

Pikant aspect aan de zaak is nog, dat als het hof uitlevering toelaatbaar acht, gouverneur O. Koolman een veto kan uitspreken. Maar dat wordt onwaarschijnlijk geacht, omdat dan minister Van Mierlo (Buitenlandse Zaken en vice-premier) namens de Koninkrijksregering ter verantwoording kan worden geroepen voor het niet uitleveren van drugsverdachten. En daar zal hij na de door hem verijdelde arrestatie van Bouterse, vorig jaar, waarschijnlijk geen zin in hebben.

De Amerikanen hebben eerder aan Van Daalen laten doorschemeren dat ze een negatieve beslissing van het hof als een politiek vonnis zullen beschouwen. Met dat oordeel zullen ze niet akkoord gaan en de mogelijkheid bestaat dat ze Aruba, dat drijft op het Amerikaanse toerisme, voor een onwelgevallige uitspraak aansprakelijk zullen stellen.

Maar actievoerder en politicus Adri de Palm, die zijn handtekeningen tegen uitlevering een dezer dagen aan de gouverneur wil aanbieden, vreest de Amerikaanse toorn niet. “Denkt u dat zo'n grote reus zijn voet op een mier zal zetten? Dat zal de wereld niet laten gebeuren.”