Sprookjesachtig schijnsel

De Leidse oriëntalist Christiaan Snouck Hurgronje (1857-1936) was onder anderen een beroemd man omdat hij - poserend als een gelovige moslim - als een van heel weinig Europeanen was doorgedrongen in Mekka, en daar zelfs het hoogste heiligdom van de islam, de Ka'aba, had weten te aanschouwen. Helaas, nu de wereld dankzij o.a. televisie hoe langer hoe meer een 'global village' is, begint ook Snoucks sterke staaltje zijn glans te verliezen.

Want dankzij de Saoedische televisie, die op tv-beelden uit Mekka het monopolie heeft, kan iedereen in deze tijd van Ramadan (islamitische vasten) per satelliet de Ka'aba en de gelovigen in de moskeeën van Mekka zien - elke dag urenlang, van het eerste morgen- tot het laatste avondgebed.

Het zijn prachtige reportages, in een waardige, rustige stijl, en met commentatoren die wanneer de zangerige voordracht van sura's even stokt, zelf doorgaan met het voordragen van Koran-teksten. De heilige plaatsen baden dankzij de modernste technieken permanent in een sprookjesachtig licht, wat de tv-reportages zeer ten goede komt. Ook het observeren van de ontzagwekkende massa's gelovigen is ongemeen boeiend, vanwege de grote verscheidenheid in kleding, hoofddeksels en andere aspecten van uiterlijk voorkomen. De islam is duidelijk een wereldreligie, kijk maar naar de pelgrims.

Een probleem bij deze dag- en nachtvullende reportages is wel, dat deze integraal worden uitgezonden via de satelliet Arabsat 2 (26 graden oost), die in Nederland alleen te zien is met een schotel van minstens twee meter doorsnede. Dat gaat de praktische mogelijkheden van de meesten van ons te boven. Een uitkomst is de in Londen gevestigde MBC (Middle East Broadcasting Company), die in Saoedische handen is, en op de uren van de belangrijkste gebeden doorschakelt naar de Saoedische staatstelevisie. MBC is in West-Europa analoog te zien via Eutelsat/Hotbird (13 oost, 11.554 Ghz, h).

Ook de Russischtaligen in West-Europa moesten het tot nu toe hebben van zeer forse schotels, waarbij bovendien nog kwam dat de oude Sovjet-satellieten zo langzamerhand aardig onstabiel in de kosmos hangen, en er voor ontvangst allerlei dure corrigerende apparaten benodigd zijn - al met al meer dan de zichzelf respecterende Rus aan zijn balkonnetje kan hangen. Ook voor de liefhebbers van Russische televisie daagt er echter hoop, in de vorm van digitale satelliettelevisie.

Al enkele maanden is WRC (World Russian Channel), een staatszender, te zien op Eutelsat/Hotbird (12.245 GHz, h.). Maar sinds enkele dagen is ook Ruslands voornaamste commerciële tv-station bij ons makkelijk te zien via Astra (19,2 oost, 12.207 GHz, v.). Naar verluidt zal NTV binnenkort gezelschap krijgen van een NTV-zender die zich geheel zal wijden aan het uitzenden van oudere Russische bioscoopfilms. Voor die laatste zender zal echter betaald moeten worden en of men in Nederland een abonnement kan nemen is nog onzeker.

Door de relatief geringe kosten van digitale satelliettransmissie wordt de wereld dus steeds kleiner - een cliché maar het is niet anders. Natuurlijk is het niet alles idylle - zoals menige bezitter van digitale ontvangstapparatuur de afgelopen weken heeft gemerkt toen de Duitse publieke zenders overgingen op hogere frequenties en een minder omvangrijke datastroom en in veel gevallen de dure, gloednieuwe apparatuur tegen die hogere eisen niet opgewassen bleek.

Als troost kan misschien gelden dat het Franse Fashion TV dit jaar verslag zal doen van de spectaculaire samba-carnavalsoptochten in het Braziliaanse Rio de Janeiro - vanaf 22 januari meer dan 48 uur achtereen. Fashion TV is zowel digitaal (Astra, 12.402 GHz, v.) als analoog (Eutelsat/Hotbird 11.055 GHz, h.) bij ons uitstekend te volgen. Het schijnt dat ook in Rio de Janeiro de belichting uiterst sprookjesachtig is.