Mededingingsautoriteit; Onderzoek marktafspraak schoolboeken

AMSTERDAM, 21 JAN. De Nederlandse Mededingings Autoriteit (NMA) onderzoekt of de leden van de branche-vereniging Groep Educatieve Uitgevers (GEU) misbruik maken van hun economische machtspositie.

De educatieve uitgever Lambo heeft vorige week een klacht van deze strekking ingediend bij de NMA, die toezicht houdt op de nieuwe Mededingingswet. De GEU vertegenwoordigt ongeveer 95 procent van de educatieve uitgevers, waaronder Meulenhoff, Wolters Noordhoff en Malmberg. Als de NMA de klacht gegrond acht, kan ze eventuele afspraken in GEU-verband verbieden.

Sinds 1 januari onderzoekt de NMA namens de overheid of bedrijven onderling prijsafspraken maken en of zij de markt verdelen. De klacht van Lambo is de eerste die bekend wordt. Aanleiding voor de klacht is de uitsluiting door de GEU van niet-leden, zoals Lambo, van de landelijke presentatie in februari van de nieuwe schoolboeken voor de middelbare school. De GEU organiseert dan zes voorlichtingsdagen, waar 14.000 leraren worden verwacht. Die kunnen daar onder andere kiezen welke nieuwe lesboeken ze gaan kopen voor de 'tweede fase'.

B. Boermans, directeur van Lambo: “Wij willen onze boeken voor het vak creatieve en kunstzinnige vorming presenteren, maar de GEU laat ons niet toe.” Zijn uitgeverij levert boeken voor tekenles aan ongeveer eenderde van de middelbare scholen, aldus Boermans. Hij is “bewust geen lid” van de GEU, omdat volgens hem “de contributie vaak niet opweegt tegen de service”.

De GEU vindt de klacht van Lambo bij de NMA “nergens op slaan”, aldus secretaris F. Bosscha. Ze vindt het “volstrekt logisch” dat uitsluitend GEU-leden hun boeken op de beurs mogen presenteren. “Lid zijn heeft nou eenmaal voordelen.” Volgens Bosscha kunnen nietleden met hun boeken langs de scholen gaan om klanten te werven.

Het gaat op de landelijke presentatie om lesboeken voor de hoogste klassen van Havo en VWO. Eenderde van de middelbare scholen voert in augustus in die klassen de 'tweede fase' in die leerlingen beter moet voorbereiden op het hoger onderwijs, zoals door meer zelfstudie in het zogenoemde 'studiehuis'. Volgend jaar beginnen de overige middelbare scholen met die 'tweede fase'.

Het lijkt erop dat scholen zo met gedwongen winkelnering te maken hebben, zegt Lambo-directeur Boermans. Eigen voorlichtingsdagen zijn te duur voor kleine uitgevers. Er zijn wel scholen die alle uitgevers uitnodigen om zo hun schoolboeken te kiezen.